Orzeczenie · 1998-10-07

III ZP 29/98Stowarzyszenie emerytów rencistów uprawnienie do reprezentacji sądowej

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1998-10-07
SNUbezpieczenia społeczneświadczenia z ubezpieczenia społecznegoWysokanajwyższy
ubezpieczenia społeczneprawo stowarzyszeńreprezentacja procesowazdolność sądowaorganizacje społeczneSąd Najwyższyuchwała

Sąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Apelacyjny w Łodzi, dotyczące uprawnienia Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli, w szczególności w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Sprawa wyłoniła się w związku z odwołaniem od decyzji organu rentowego, które zostało wniesione przez Stowarzyszenie w imieniu Zofii S. Sąd pierwszej instancji zwrócił odwołanie, uznając, że Stowarzyszenie nie ma zdolności prawnej ani sądowej, a jego przedstawiciel nie jest pełnomocnikiem procesowym. Sąd Apelacyjny, choć zgodził się co do braku przesłanek dla pełnomocnika procesowego, dostrzegł potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, odwołując się do art. 465 KPC, który dopuszcza reprezentację przez przedstawicieli organizacji zrzeszających emerytów i rencistów. Sąd Najwyższy, analizując przepisy KPC, Konstytucji RP oraz ustawy Prawo o stowarzyszeniach, stwierdził, że pojęcie organizacji społecznej nie jest jednoznacznie zdefiniowane w prawie. Podzielił jednak stanowisko, że dążenie do ochrony interesu swoich członków przez stowarzyszenie może być podstawą do uznania go za organizację społeczną w rozumieniu przepisów, zwłaszcza gdy dotyczy to pewnej grupy społecznej. W ocenie Sądu Najwyższego, Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS, działające na podstawie zarejestrowanego regulaminu, spełnia te kryteria, a jego cel działalności, obejmujący wszechstronną pomoc emerytom i rencistom, można uznać za realizujący interes społeczny w szerszym znaczeniu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy podjął uchwałę stwierdzającą, że Stowarzyszenie jest organizacją uprawnioną do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że stowarzyszenia zwykłe, działające na rzecz swoich członków (emerytów, rencistów), mogą być uznane za organizacje społeczne uprawnione do reprezentowania ich przed sądami w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego kontekstu prawnego z 1998 roku, choć zasady interpretacji pojęcia organizacji społecznej mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS, zarejestrowane jako stowarzyszenie zwykłe, jest organizacją zrzeszającą emerytów, rencistów i inwalidów, uprawnioną do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS jest organizacją zrzeszającą emerytów, rencistów i inwalidów, wymienioną w § 6 pkt 5 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 lipca 1991 r. w sprawie ustalenia wykazu organizacji społecznych uprawnionych do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dążenie do ochrony interesu swoich członków przez stowarzyszenie może być podstawą do uznania go za organizację społeczną w rozumieniu przepisów, zwłaszcza gdy dotyczy to pewnej grupy społecznej. Stowarzyszenie to, działające na podstawie zarejestrowanego regulaminu, spełnia te kryteria, a jego cel działalności można uznać za realizujący interes społeczny w szerszym znaczeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchwała
Strona wygrywająca
Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS

Strony

NazwaTypRola
Zofia S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUSinneprzedstawiciel wnioskodawczyni
Henryk P.osoba_fizycznaprzedstawiciel Stowarzyszenia
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (13)

Główne

KPC art. 390

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

KPC art. 126

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 130 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 64 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 87 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 465

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 462

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 61 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Prawo o stowarzyszeniach art. 40

Ustawa o prawie o stowarzyszeniach

Prawo o stowarzyszeniach art. 43 § pkt. 2

Ustawa o prawie o stowarzyszeniach

Prawo o stowarzyszeniach art. 1 § ust. 3

Ustawa o prawie o stowarzyszeniach

Konstytucja RP art. 58

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości art. § 6 pkt 5

Dotyczy organizacji społecznych zrzeszających emerytów, rencistów i inwalidów, uprawnionych do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS, jako stowarzyszenie zwykłe zarejestrowane zgodnie z ustawą Prawo o stowarzyszeniach, posiada zdolność do działania w imieniu swoich członków w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego. • Dążenie do ochrony interesu swoich członków przez stowarzyszenie jest wystarczające do uznania go za organizację społeczną w rozumieniu przepisów KPC i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. • Cel działalności Stowarzyszenia, obejmujący wszechstronną pomoc emerytom i rencistom, realizuje interes społeczny w szerokim znaczeniu.

Odrzucone argumenty

Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS nie posiada zdolności prawnej ani sądowej. • Przedstawiciel Stowarzyszenia (Henryk P.) nie spełnia przesłanek pełnomocnika procesowego. • Charakter działalności Stowarzyszenia jest zbyt wąski (ograniczony do członków) i nie ma charakteru społecznego.

Godne uwagi sformułowania

nie ma racjonalnych przesłanek do wniosku, że dążenie do ochrony interesu swoich członków nie daje podstawy do uznania danego stowarzyszenia za organizację społeczną • w tym znaczeniu należy mówić o stowarzyszeniu jako organizacji społecznej • enigmatyczność charakteru społecznego tego Stowarzyszenia

Skład orzekający

Teresa Romer

przewodniczący

Stefania Szymańska

sprawozdawca

Beata Gudowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że stowarzyszenia zwykłe, działające na rzecz swoich członków (emerytów, rencistów), mogą być uznane za organizacje społeczne uprawnione do reprezentowania ich przed sądami w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczenia społecznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu prawnego z 1998 roku, choć zasady interpretacji pojęcia organizacji społecznej mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, które ma bezpośrednie przełożenie na dostęp do wymiaru sprawiedliwości dla grup społecznych, takich jak emeryci i renciści, poprzez organizacje ich reprezentujące.

“Czy stowarzyszenie emerytów może reprezentować Cię w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst