III ZP 29/98Stowarzyszenie emerytów rencistów uprawnienie do reprezentacji sądowej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Apelacyjny w Łodzi, dotyczące uprawnienia Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli, w szczególności w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Sprawa wyłoniła się w związku z odwołaniem od decyzji organu rentowego, które zostało wniesione przez Stowarzyszenie w imieniu Zofii S. Sąd pierwszej instancji zwrócił odwołanie, uznając, że Stowarzyszenie nie ma zdolności prawnej ani sądowej, a jego przedstawiciel nie jest pełnomocnikiem procesowym. Sąd Apelacyjny, choć zgodził się co do braku przesłanek dla pełnomocnika procesowego, dostrzegł potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, odwołując się do art. 465 KPC, który dopuszcza reprezentację przez przedstawicieli organizacji zrzeszających emerytów i rencistów. Sąd Najwyższy, analizując przepisy KPC, Konstytucji RP oraz ustawy Prawo o stowarzyszeniach, stwierdził, że pojęcie organizacji społecznej nie jest jednoznacznie zdefiniowane w prawie. Podzielił jednak stanowisko, że dążenie do ochrony interesu swoich członków przez stowarzyszenie może być podstawą do uznania go za organizację społeczną w rozumieniu przepisów, zwłaszcza gdy dotyczy to pewnej grupy społecznej. W ocenie Sądu Najwyższego, Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS, działające na podstawie zarejestrowanego regulaminu, spełnia te kryteria, a jego cel działalności, obejmujący wszechstronną pomoc emerytom i rencistom, można uznać za realizujący interes społeczny w szerszym znaczeniu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy podjął uchwałę stwierdzającą, że Stowarzyszenie jest organizacją uprawnioną do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że stowarzyszenia zwykłe, działające na rzecz swoich członków (emerytów, rencistów), mogą być uznane za organizacje społeczne uprawnione do reprezentowania ich przed sądami w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Dotyczy specyficznego kontekstu prawnego z 1998 roku, choć zasady interpretacji pojęcia organizacji społecznej mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS, zarejestrowane jako stowarzyszenie zwykłe, jest organizacją zrzeszającą emerytów, rencistów i inwalidów, uprawnioną do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS jest organizacją zrzeszającą emerytów, rencistów i inwalidów, wymienioną w § 6 pkt 5 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 lipca 1991 r. w sprawie ustalenia wykazu organizacji społecznych uprawnionych do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dążenie do ochrony interesu swoich członków przez stowarzyszenie może być podstawą do uznania go za organizację społeczną w rozumieniu przepisów, zwłaszcza gdy dotyczy to pewnej grupy społecznej. Stowarzyszenie to, działające na podstawie zarejestrowanego regulaminu, spełnia te kryteria, a jego cel działalności można uznać za realizujący interes społeczny w szerszym znaczeniu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zofia S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS | inne | przedstawiciel wnioskodawczyni |
| Henryk P. | osoba_fizyczna | przedstawiciel Stowarzyszenia |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (13)
Główne
KPC art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
KPC art. 126
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 130 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 64 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 87 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 465
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 462
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 61 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Prawo o stowarzyszeniach art. 40
Ustawa o prawie o stowarzyszeniach
Prawo o stowarzyszeniach art. 43 § pkt. 2
Ustawa o prawie o stowarzyszeniach
Prawo o stowarzyszeniach art. 1 § ust. 3
Ustawa o prawie o stowarzyszeniach
Konstytucja RP art. 58
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości art. § 6 pkt 5
Dotyczy organizacji społecznych zrzeszających emerytów, rencistów i inwalidów, uprawnionych do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS, jako stowarzyszenie zwykłe zarejestrowane zgodnie z ustawą Prawo o stowarzyszeniach, posiada zdolność do działania w imieniu swoich członków w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego. • Dążenie do ochrony interesu swoich członków przez stowarzyszenie jest wystarczające do uznania go za organizację społeczną w rozumieniu przepisów KPC i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. • Cel działalności Stowarzyszenia, obejmujący wszechstronną pomoc emerytom i rencistom, realizuje interes społeczny w szerokim znaczeniu.
Odrzucone argumenty
Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS nie posiada zdolności prawnej ani sądowej. • Przedstawiciel Stowarzyszenia (Henryk P.) nie spełnia przesłanek pełnomocnika procesowego. • Charakter działalności Stowarzyszenia jest zbyt wąski (ograniczony do członków) i nie ma charakteru społecznego.
Godne uwagi sformułowania
nie ma racjonalnych przesłanek do wniosku, że dążenie do ochrony interesu swoich członków nie daje podstawy do uznania danego stowarzyszenia za organizację społeczną • w tym znaczeniu należy mówić o stowarzyszeniu jako organizacji społecznej • enigmatyczność charakteru społecznego tego Stowarzyszenia
Skład orzekający
Teresa Romer
przewodniczący
Stefania Szymańska
sprawozdawca
Beata Gudowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że stowarzyszenia zwykłe, działające na rzecz swoich członków (emerytów, rencistów), mogą być uznane za organizacje społeczne uprawnione do reprezentowania ich przed sądami w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczenia społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu prawnego z 1998 roku, choć zasady interpretacji pojęcia organizacji społecznej mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, które ma bezpośrednie przełożenie na dostęp do wymiaru sprawiedliwości dla grup społecznych, takich jak emeryci i renciści, poprzez organizacje ich reprezentujące.
“Czy stowarzyszenie emerytów może reprezentować Cię w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.