III ZP 26/97Ekwiwalent za urlop emerytura wymiar proporcjonalny 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego była kwestia prawna dotycząca prawa pracownika do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w sytuacji rozwiązania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę w trakcie roku kalendarzowego. Powódka, Renata A., pracowała do 31 stycznia 1997 r., a od 1 lutego 1997 r. uzyskała świadczenie emerytalne. Pracodawca udzielił jej urlopu proporcjonalnie do jednego miesiąca zatrudnienia, jednak powódka domagała się ekwiwalentu za cały przysługujący jej urlop w wymiarze 26 dni roboczych. Sąd Rejonowy przychylił się do jej stanowiska, zasądzając ekwiwalent za pozostałą część urlopu. Sąd Wojewódzki, rozpoznając apelację, przedstawił zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu, skłaniając się ku wykładni, że pracownikowi przysługuje urlop w pełnym wymiarze, a ekwiwalent powinien być liczony od całości. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu pracy, w szczególności art. 155[1] par. 1 pkt 1 Kp, uznał, że w roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy, pracownikowi u dotychczasowego pracodawcy przysługuje urlop w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego w tym roku. Przepis ten modyfikuje zasadę nabywania prawa do urlopu w pełnym wymiarze z dniem 1 stycznia. W związku z tym, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop powinien być obliczany na podstawie tego proporcjonalnego wymiaru, niezależnie od tego, czy pracownik przechodzi na emeryturę, czy zamierza podjąć nowe zatrudnienie. Uchwała Sądu Najwyższego stanowi, że pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny odpowiadający urlopowi w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u danego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy w przypadku ustania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego, zwłaszcza w kontekście przejścia na emeryturę.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego i przejścia na emeryturę, ale jego zasady dotyczące proporcjonalnego wymiaru urlopu mają szersze zastosowanie przy ustaniu zatrudnienia w ciągu roku.
Zagadnienia prawne (1)
Czy pracownikowi przechodzącemu na emeryturę lub rentę w ciągu roku kalendarzowego, który nabył prawo do urlopu w pełnym wymiarze, przysługuje ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wysokości odpowiadającej wymiarowi urlopu za cały rok, czy też w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego u danego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny odpowiadający urlopowi w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u danego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zinterpretował art. 155[1] par. 1 pkt 1 Kp jako przepis szczególny, który modyfikuje zasadę nabywania prawa do urlopu w pełnym wymiarze z dniem 1 stycznia. W przypadku ustania stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego, pracownik nabywa prawo do urlopu w wymiarze proporcjonalnym do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy w tym roku. Ekwiwalent pieniężny należy się więc od tego proporcjonalnego wymiaru urlopu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (5)
Główne
Kp art. 155 § 1
Kodeks pracy
W roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy, pracownikowi u dotychczasowego pracodawcy przysługuje urlop w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego w tym roku u tego pracodawcy.
Kp art. 155 § 1
Kodeks pracy
Normy art. 155[1] par. 1 pkt 1 Kp i 155[1] par. 1 pkt 2 Kp są niezależne. Artykuł 155[1] par. 1 pkt 1 reguluje uprawnienia pracownika i obowiązki pracodawcy w zakresie urlopu wypoczynkowego u dotychczasowego pracodawcy, a przepis art. 155[1] par. 1 pkt 2 Kp u następnego pracodawcy.
Pomocnicze
Kp art. 153 § 3
Kodeks pracy
Pracownik nabywa prawo do kolejnych urlopów w każdym następnym roku kalendarzowym zatrudnienia.
Kp art. 171 § 1
Kodeks pracy
Prawo do ekwiwalentu jest wtórne względem prawa do urlopu.
Kp art. 161
Kodeks pracy
Obowiązek udzielenia urlopu w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo, nie stwarza roszczenia o udzielenie tego urlopu w konkretnym terminie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 155[1] par. 1 pkt 1 Kp jako przepis szczególny modyfikuje zasadę nabywania prawa do urlopu w pełnym wymiarze z dniem 1 stycznia. • W przypadku ustania stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego, pracownik nabywa prawo do urlopu w wymiarze proporcjonalnym do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy w tym roku. • Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop powinien być obliczany na podstawie proporcjonalnego wymiaru urlopu.
Odrzucone argumenty
Pracownikowi przechodzącemu na emeryturę przysługuje urlop w pełnym wymiarze, a ekwiwalent powinien być liczony od całości. • Przepis art. 155[1] Kp ma zastosowanie tylko w przypadku rozwiązania jednego stosunku pracy i nawiązania drugiego w ciągu roku kalendarzowego.
Godne uwagi sformułowania
W przypadku rozwiązania stosunku pracy i niewykorzystania z tego powodu urlopu wypoczynkowego nabytego w pełnym wymiarze (...) pracownikowi przysługuje od dotychczasowego pracodawcy ekwiwalent pieniężny odpowiadający urlopowi w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku, w którym rozwiązano stosunek pracy, także w sytuacji, gdy nastąpiło to w związku z nabyciem przez pracownika uprawnień emerytalnych. • Istota zagadnienia sprowadza się więc do oceny, w jakim wymiarze przysługuje pracownikowi urlop w przypadku rozwiązania stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego. • Przepis art. 155[1] par. 1 pkt 1 Kp jako szczególny modyfikuje normę art. 153 par. 3 Kp i należy go odczytać w ten sposób, iż pracownik uzyskuje prawo do kolejnego urlopu wypoczynkowego w pełnym wymiarze z dniem 1 stycznia danego roku, chyba że w roku tym dochodzi do ustania stosunku pracy, a wtedy przysługuje mu prawo do urlopu tylko w wymiarze proporcjonalnym.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy w przypadku ustania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego, zwłaszcza w kontekście przejścia na emeryturę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego i przejścia na emeryturę, ale jego zasady dotyczące proporcjonalnego wymiaru urlopu mają szersze zastosowanie przy ustaniu zatrudnienia w ciągu roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia prawa pracy, jakim jest ekwiwalent za urlop, a jej rozstrzygnięcie ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu pracowników przechodzących na emeryturę. Interpretacja przepisów Kodeksu pracy jest kluczowa dla praktyków.
“Emerytura a urlop: Czy należy Ci się pełny ekwiwalent za niewykorzystany urlop?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.