III UZP 9/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w powiększonym składzie rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawie z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która ustaliła zerową podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Powodem ustalenia zerowej podstawy było uznanie, że osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia dla swojego pracodawcy podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu jako pracownik, a nie zleceniobiorca. Sąd Najwyższy, analizując dotychczasowe orzecznictwo, stwierdził, że taka sprawa nie jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w której skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Zamiast tego, uznał ją za sprawę o ustalenie podstawy wymiaru i wysokości składki, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. Uchwała ta stanowi ujednolicenie wykładni w kontekście złożonych przepisów dotyczących ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz ich rozgraniczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że sprawy dotyczące zerowej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu umowy zlecenia są sprawami o charakterze wymiarowym, a nie sprawami o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, co wpływa na dopuszczalność skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozgraniczeniem kompetencji między ZUS a NFZ.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sprawa z odwołania od decyzji ZUS ustalającej "zerową" podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu umowy zlecenia jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w której skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jest to sprawa, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że decyzja ZUS ustalająca zerową podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne z powodu podlegania ubezpieczeniom jako pracownik, a nie zleceniobiorca, jest decyzją wymiarową, a nie sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Wskazano na odrębność drogi sądowej dla spraw dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego (sąd administracyjny) i składek (sąd powszechny), a także na utratę aktualności wcześniejszych orzeczeń traktujących ubezpieczenie zdrowotne jako rodzaj ubezpieczenia społecznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| [...] Bank Polska S.A. we W. | spółka | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. | instytucja | organ rentowy |
| [...] | inne | uczestnik |
| Prokurator Prokuratury Krajowej Henryka Gajda-Kwapień | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (11)
Główne
u.ś.o.z. art. 66 § 1 pkt e
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług.
u.s.u.s. art. 8 § 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Traktuje osobę wykonującą pracę na rzecz swojego pracodawcy w ramach umowy zlecenia jako pracownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach społecznych.
k.p.c. art. 398 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa dopuszczalność skargi kasacyjnej, w tym przypadki, gdy przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 109 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Wskazuje dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ jako właściwego do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego.
u.ś.o.z. art. 109 § 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Przewiduje kompetencję organów ubezpieczeń społecznych do wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne.
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa pracowniczy tytuł podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia.
k.p.c. art. 476 § 2 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje sprawy z zakresu ubezpieczenia społecznego, w tym sprawy o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
k.p.c. art. 476 § 2 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczące innych świadczeń.
k.p.a. art. 107 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa rozstrzygnięcie jako element decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 107 § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa uzasadnienie jako element decyzji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa z odwołania od decyzji ZUS ustalającej "zerową" podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu umowy zlecenia nie jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, lecz sprawą o ustalenie podstawy wymiaru i wysokości składki. • Droga sądowa dla spraw dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego (sąd administracyjny) i składek (sąd powszechny) jest odrębna. • Wcześniejsze orzecznictwo traktujące ubezpieczenie zdrowotne jako rodzaj ubezpieczenia społecznego utraciło aktualność w świetle obowiązujących przepisów.
Odrzucone argumenty
Sprawa z odwołania od decyzji ZUS ustalającej "zerową" podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu umowy zlecenia jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w której skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
Sprawa z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającej „zerową” podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne [...] jest sprawą, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. • Ubezpieczenie zdrowotne ma charakter ubezpieczenia społecznego. • Sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym utraciły charakter spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. • Organ rentowy nie może wydać decyzji dotyczącej podlegania lub niepodlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Bohdan Bieniek
członek
Jolanta Frańczak
członek
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Maciej Pacuda
członek
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprawy dotyczące zerowej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu umowy zlecenia są sprawami o charakterze wymiarowym, a nie sprawami o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, co wpływa na dopuszczalność skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozgraniczeniem kompetencji między ZUS a NFZ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej z dopuszczalnością skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa ubezpieczeniowego. Wyjaśnia rozbieżności w orzecznictwie i precyzuje granice kompetencji organów.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawach ZUS jest dopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.