Orzeczenie · 2017-07-19

III UZP 3/17

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-07-19
SNubezpieczenia społecznejednorazowe odszkodowanienajwyższy
prawo pocztoweterminy procesoweoperator pocztowysąd najwyższytsuedyrektywa unijnakpcskuteczność prawa unijnegozasada równego traktowania

Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpatruje zagadnienie prawne dotyczące skutków procesowych oddania pisma procesowego w placówce operatora pocztowego innego niż operator wyznaczony. Sprawa wywodzi się z odwołania od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, gdzie apelacja organu rentowego została odrzucona jako wniesiona po terminie, ponieważ została nadana za pośrednictwem operatora InPost, a nie Poczty Polskiej S.A. (operatora wyznaczonego). Sąd Najwyższy, powzięwszy wątpliwości co do wykładni art. 165 § 2 k.p.c. i jego zgodności z prawem unijnym, postanowił przejąć sprawę do rozpoznania i skierować trzy pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Pytania dotyczą interpretacji art. 7 ust. 1 dyrektywy 97/67/WE w kontekście krajowych przepisów procesowych, możliwości prounijnej wykładni art. 165 § 2 k.p.c. oraz prawa organu państwowego do powołania się na przepisy unijne w celu ochrony swoich praw procesowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (4)

Czy oddanie pisma procesowego w polskiej placówce operatora pocztowego innego niż operator wyznaczony, o którym stanowi art. 165 § 2 k.p.c., jest równoznaczne z wniesieniem tego pisma do Sądu w rozumieniu tego przepisu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy rozważa, że może to być sprzeczne z prawem unijnym i kieruje pytanie do TSUE.

Uzasadnienie

Kwestia ta jest sporna w orzecznictwie Sądu Najwyższego i dotyczy zgodności krajowego przepisu procesowego z dyrektywą unijną regulującą rynek usług pocztowych.

Czy art. 7 ust. 1 zd. 1 w związku z art. 8 dyrektywy 97/67/WE należy interpretować w ten sposób, że prawem szczególnym jest regulacja krajowego prawa procesowego taka jak przewidziana w art. 165 § 2 k.p.c., zgodnie z którym tylko oddanie pisma procesowego w krajowej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, z wykluczeniem przyznania takiego skutku oddaniu pisma procesowego w krajowej placówce pocztowej innego operatora pocztowego świadczącego usługi powszechne, lecz niebędącego operatorem wyznaczonym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy skłania się ku interpretacji, że art. 165 § 2 k.p.c. stanowi prawo szczególne w rozumieniu dyrektywy.

Uzasadnienie

Przepis krajowy przyznaje korzyść operatorowi wyznaczonemu, zniechęcając do korzystania z usług innych operatorów, co może istotnie wpływać na konkurencję na rynku usług pocztowych.

W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie, czy art. 7 ust. 1 zd. 1 dyrektywy 97/67/WE w związku z art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że korzyściami - wynikającymi z przyznania prawa szczególnego operatorowi wyznaczonemu z naruszeniem art. 7 ust. 1 zd. 1 dyrektywy 97/67/WE - należy objąć pozostałych operatorów pocztowych z tym skutkiem, że także oddanie pisma procesowego w krajowej placówce pocztowej operatora pocztowego świadczącego usługi powszechne, lecz niebędącego operatorem wyznaczonym, należy uznać za równoznaczne z wniesieniem tego pisma do sądu, na zasadach analogicznych jak wynikające z wyroku TSUE z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawach połączonych od C-231/06 do C-233/06 Jonkman?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy uważa, że dopuszczalne może być zastosowanie art. 7 ust. 1 zd. 1 dyrektywy 97/67/WE w związku z art. 165 § 2 k.p.c. na zasadach analogicznych do formuły Jonkman, aby zapewnić skuteczność prawa unijnego.

Uzasadnienie

W przypadku stwierdzenia dyskryminacji sprzecznej z prawem unijnym, dopóki nie zostaną przyjęte środki zmierzające do przywrócenia równego traktowania, poszanowanie tej zasady może zostać zapewnione jedynie w drodze przyznania osobom gorzej traktowanym tych samych korzyści, jakie przysługują osobom uprzywilejowanym.

W przypadku pozytywnej odpowiedzi na drugie pytanie, czy art. 7 ust. 1 zd. 1 dyrektywy 97/67/WE w związku z art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że na sprzeczność z art. 7 ust. 1 zd. 1 dyrektywy 97/67/WE przepisu prawa krajowego, takiego jak art. 165 § 2 k.p.c., może powołać się strona postępowania będąca emanacją Państwa Członkowskiego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy skłania się ku odpowiedzi negatywnej, ale wnosi o rozstrzygnięcie przez TSUE, czy organ państwowy może powołać się na przepisy unijne w celu uniknięcia negatywnych skutków zastosowania przepisu krajowego.

Uzasadnienie

Zgodnie z orzecznictwem TSUE, państwo nie może powoływać się na bezpośredni skutek dyrektywy przeciwko jednostce. Jednakże w tej sytuacji powołanie się przez organ rentowy nie nakłada na jednostkę nowych obowiązków ani nie pozbawia jej praw.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przejęcie sprawy do rozpoznania i zwrócenie się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi.

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznaubezpieczony
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

TFEU art. 267

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa do zwrócenia się z pytaniami prejudycjalnymi do TSUE.

dyrektywa 97/67/WE art. 7 § ust. 1 zd. 1

Dyrektywa 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Zakazuje państwom członkowskim udzielania lub utrzymywania w mocy wyłącznych lub szczególnych praw w zakresie ustanawiania i świadczenia usług pocztowych.

k.p.c. art. 165 § § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

Oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.

Pomocnicze

dyrektywa 97/67/WE art. 8

Dyrektywa 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Nie narusza prawa Państw Członkowskich do organizowania świadczenia usługi przesyłek poleconych stosowanych w procedurach sądowych lub administracyjnych.

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy państw członkowskich z Unią.

Prawo pocztowe

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe

Definiuje pojęcie operatora wyznaczonego.

PPSA art. 83 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Analogiczny przepis do art. 165 § 2 k.p.c. w postępowaniu administracyjnym.

k.p.k. art. 124

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący zachowania terminu przez nadanie pisma w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie UE.

u.u.s.r.

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa status Prezesa KRUS jako centralnego organu administracji rządowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zapewnienia skuteczności prawa unijnego. • Potencjalna sprzeczność art. 165 § 2 k.p.c. z art. 7 ust. 1 dyrektywy 97/67/WE. • Zasada równego traktowania operatorów pocztowych i stron postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja, że art. 165 § 2 k.p.c. nie jest objęty zakresem zastosowania dyrektywy 97/67/WE. • Argumentacja, że prounijna wykładnia art. 165 § 2 k.p.c. byłaby wykładnią contra legem.

Godne uwagi sformułowania

Czy oddanie pisma procesowego w polskiej placówce operatora pocztowego innego niż operator wyznaczony, o którym stanowi art. 165 § 2 k.p.c., jest równoznaczne z wniesieniem tego pisma do Sądu w rozumieniu tego przepisu? • Prawem szczególnym jest regulacja krajowego prawa procesowego taka jak przewidziana w art. 165 § 2 k.p.c. • Zasada równego traktowania operatorów pocztowych. • Formuła Jonkman.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Bohdan Bieniek

członek

Bogusław Cudowski

członek

Jolanta Frańczak

członek

Dawid Miąsik

sprawozdawca

Krzysztof Rączka

członek

Andrzej Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego zagadnienia procesowego z perspektywy prawa unijnego, które ma bezpośredni wpływ na praktykę prawniczą i funkcjonowanie rynku usług pocztowych.

Czy wysłanie listu przez InPost zamiast Poczty Polskiej może oznaczać przegranie sprawy w sądzie? Sąd Najwyższy pyta TSUE.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst