III USK 176/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 listopada 2024 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 7 marca 2024 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację J. P. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, który z kolei oddalił odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do renty socjalnej. Skarżący zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie zarzutów apelacji oraz art. 379 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 367¹ § 1 pkt 2 k.p.c. przez prowadzenie sprawy w jednoosobowym składzie, co miało prowadzić do nieważności postępowania. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i wymaga spełnienia kwalifikowanych wymogów formalnych, w tym przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z jego uzasadnieniem, wykazującym istotny interes publiczny lub oczywistą zasadność skargi. W ocenie Sądu Najwyższego, skarżący nie wykazał tych przesłanek. Sąd wskazał, że zarzut nieważności postępowania z powodu jednoosobowego składu sądu apelacyjnego jest nieuzasadniony, ponieważ sprawa była rozpoznawana na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wprowadzonych ustawą z dnia 7 lipca 2023 r., które dopuszczają jednoosobowy skład w postępowaniu apelacyjnym, a uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22) dotycząca nieważności postępowania w takich przypadkach nie miała zastosowania do postępowania wszczętego i niezakończonego przed wejściem w życie nowych przepisów. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWymogi formalne skargi kasacyjnej, dopuszczalność jednoosobowego składu sądu apelacyjnego w świetle nowych przepisów k.p.c. oraz stosowanie przepisów intertemporalnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. wprowadzonych w 2023 r.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie sędziowskim, na podstawie przepisów wprowadzonych po dacie wydania uchwały Sądu Najwyższego o mocy zasady prawnej, prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skład jednoosobowy jest zgodny z aktualnymi przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, które dopuszczają taką formę orzekania w postępowaniu apelacyjnym, a uchwała Sądu Najwyższego dotyczyła przepisów wcześniejszych lub innych podstaw prawnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy dotyczące składu sądu drugiej instancji uległy zmianie, a nowe regulacje dopuszczają jednoosobowy skład sędziowski w postępowaniu apelacyjnym. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22) dotyczyła składu jednoosobowego opartego na przepisach specustawy COVID-19 i nie ma zastosowania do postępowań prowadzonych na podstawie nowych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, które weszły w życie po tej uchwale.
Jakie są wymogi formalne wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i czy skarżący je spełnił?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga przedstawienia wywodu prawnego wykazującego istotny interes publiczny lub oczywistą zasadność skargi, a skarżący J. P. nie przedstawił wystarczającej argumentacji prawnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest odrębnym elementem skargi, wymagającym wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznej prima facie. Skarżący nie przedstawił wywodu prawnego wskazującego na oczywistość naruszenia przepisów, co uniemożliwiło przyjęcie skargi do merytorycznego rozpoznania.
Czy sąd drugiej instancji jest zobowiązany do szczegółowego omówienia każdego zarzutu apelacji w uzasadnieniu wyroku?
Odpowiedź sądu
Nie, wystarczające jest odniesienie się do zarzutów i wniosków apelacji w sposób wskazujący, że zostały one rozważone, a uzasadnienie nie może być dotknięte wadami uniemożliwiającymi kontrolę kasacyjną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym sąd drugiej instancji nie musi szczegółowo omawiać każdego argumentu apelacji, jeśli z uzasadnienia wynika, że wszystkie zostały rozważone. Wady uzasadnienia muszą być na tyle istotne, by uniemożliwić kontrolę kasacyjną, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 367 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada rozpoznawania spraw przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, z wyjątkami.
k.p.c. art. 398 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Ustawa o rencie socjalnej
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 1 § 16
Nowelizacja wprowadzająca art. 367¹ k.p.c. dotyczący składu sądu drugiej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wymaga osobnego omówienia każdego argumentu apelacji w uzasadnieniu wyroku; wystarczające jest odniesienie się do zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na ich rozważenie.
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. przez rozpoznanie sprawy w składzie nieprawidłowym.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs § 1
Przepis dotyczący jednoosobowego składu sądu w postępowaniu apelacyjnym, który nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 32 § 1
Przepis intertemporalny dotyczący stosowania przepisów po zmianie.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie zarzutów apelacji. • Naruszenie art. 379 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 367¹ § 1 pkt 2 k.p.c. przez prowadzenie sprawy w jednoosobowym składzie sądu apelacyjnego, co miało skutkować nieważnością postępowania.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia • kwalifikowane wymagania formalne skargi kasacyjnej • przedsąd • oczywista zasadność skargi • istotny interes publiczny • skład jednoosobowy sądu orzekającego był prawidłowy
Skład orzekający
Robert Stefanicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej, dopuszczalność jednoosobowego składu sądu apelacyjnego w świetle nowych przepisów k.p.c. oraz stosowanie przepisów intertemporalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. wprowadzonych w 2023 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi kasacyjnej i składu sądu drugiej instancji, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.
“Kiedy skarga kasacyjna nie trafi do Sądu Najwyższego? Kluczowe wymogi formalne i pułapki proceduralne.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.