III USK 128/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2024 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej odwołującego się J. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 16 listopada 2022 r. Sprawa dotyczyła ponownego ustalenia wysokości emerytury policyjnej J. G. po zmianie przepisów wprowadzonych w 2016 r., które przewidywały obniżenie świadczenia dla osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa. Sąd Okręgowy w Poznaniu pierwotnie zmienił decyzję organu rentowego, stwierdzając brak podstaw do obniżenia emerytury. Sąd Apelacyjny w Poznaniu zmienił jednak wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie i uznając, że odwołujący się pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa w okresie od 1 sierpnia 1957 r. do 30 maja 1990 r., co uzasadniało zastosowanie art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Sąd Apelacyjny szczegółowo analizował charakter służby odwołującego się w strukturach Służby Bezpieczeństwa, wskazując na jego zaangażowanie w zadania operacyjne. Skarżący zarzucił Sądowi Apelacyjnemu literalną wykładnię przepisów i sprzeczność z uchwałą Sądu Najwyższego III UZP 1/20. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych do jej przyjęcia, w szczególności nie wykazała istnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., takich jak istotne zagadnienie prawne czy potrzeba wykładni przepisów. Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzuty skarżącego dotyczyły głównie kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności braku wykazania przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. oraz związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i wymogów formalnych skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy emerytalnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd powszechny jest związany informacją IPN o przebiegu służby w organach bezpieczeństwa państwa przy ocenie charakteru służby na rzecz totalitarnego państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd ubezpieczeń społecznych nie jest związany treścią informacji IPN zarówno co do faktów, jak i co do kwalifikacji prawnej tych faktów.
Uzasadnienie
Sąd ubezpieczeń społecznych ma obowiązek samodzielnej oceny materiału dowodowego w celu ustalenia, czy okres służby można zakwalifikować jako służbę na rzecz totalitarnego państwa, nawet jeśli informacja IPN wskazuje na służbę w odpowiednich jednostkach.
Czy sama przynależność strukturalna funkcjonariusza do jednostki Służby Bezpieczeństwa świadczy o pełnieniu służby na rzecz totalitarnego państwa?
Odpowiedź sądu
Nie, sama przynależność strukturalna nie jest wystarczająca; konieczna jest analiza faktycznych czynności podejmowanych przez funkcjonariusza.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował wykładnię literalną art. 13b ustawy, opierając się jedynie na przynależności do SB, zamiast analizować konkretne zadania wykonywane przez funkcjonariusza. Jednakże, w tym konkretnym przypadku, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, a jego zarzuty dotyczyły głównie ustaleń faktycznych.
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne do jej przyjęcia przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., takich jak istotne zagadnienie prawne czy potrzeba wykładni przepisów. Zarzuty skarżącego dotyczyły głównie kwestionowania ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.z.e. art. 15c
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis dotyczący ponownego ustalenia wysokości emerytury funkcjonariuszy, którzy pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa.
u.z.e. art. 32 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Wskazuje na podstawę ponownego ustalenia wysokości emerytury.
u.z.e. art. 13b
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Definiuje pojęcie służby na rzecz totalitarnego państwa.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 232 § zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.c. • Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, oczywista zasadność). • Zarzuty skarżącego dotyczą głównie ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co nie jest dopuszczalne w skardze kasacyjnej. • Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny dokonał literalnej wykładni art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. • Sąd Apelacyjny pozostaje w sprzeczności z uchwałą Sądu Najwyższego III UZP 1/20. • Sąd Apelacyjny nie zweryfikował czynności podejmowanych przez skarżącego, a jedynie jego przynależność strukturalną do SB. • Istnieją liczne spory interpretacyjne dotyczące pojęć takich jak 'czynności operacyjno-techniczne', 'służba na rzecz państwa totalitarnego'.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji. • Skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. • Zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
Skład orzekający
Dawid Miąsik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności braku wykazania przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. oraz związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i wymogów formalnych skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy emerytalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu emerytur funkcjonariuszy służb mundurowych i kwestii służby na rzecz państwa totalitarnego, a także procedury kasacyjnej przed Sądem Najwyższym.
“Czy służba w SB zawsze oznaczała wspieranie systemu totalitarnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia procedury w sprawie emerytury.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.