# Kiedy SN odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach o emeryturę policyjną (art. 398⁹ k.p.c.)? *Data publikacji: 2026-05-31 · zweryfikowano: 2026-06-01 · obszar prawa: ubezpieczenia społeczne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/cluster-odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna* ## Krótka odpowiedź (TL;DR) Sąd Najwyższy konsekwentnie odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych w sprawach o emerytury policyjne, gdy skarżący nie wykazuje przesłanek z [art. 398 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398) (§ 9 ust. 1) — tj. istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności. W sprawach „dezubekizacyjnych" SN potwierdza ujęcie instytucjonalne służby na rzecz totalitarnego państwa oraz dopuszcza rozproszoną kontrolę konstytucyjności art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej. Skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia od każdego wyroku II instancji — służy kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie weryfikacji ustaleń faktycznych. --- ## 1. Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej — wymóg „kwalifikowany" Zgodnie z [art. 398 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398) (§ 9 ust. 1) SN przyjmuje skargę kasacyjną tylko przy wystąpieniu przesłanki kwalifikowanej: istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących rozbieżności, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności. SN wielokrotnie podkreślał, że „Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji" ([III USK 246/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-246-22/odmowa-przyjecia-skargi-emerytura-policyjna-sluzba-totalitarne-panstwo-259729)) oraz że „skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji" ([III USK 128/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-128-23/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-funkcjonariusza-1734214)). Gdy SN zajął już stanowisko w danej kwestii, powoływanie się na potrzebę wykładni jest bezskuteczne — jak w sprawie „Nie można uznać, że w sprawie występuje wskazane zagadnienie prawne (...) jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii prawnej prezentowanej przez skarżącą" ([II UK 366/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uk-366-14/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-584385)). ## 2. „Oczywista zasadność" — wysoka przesłanka Przesłanka oczywistej zasadności ([art. 398 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398) § 9 ust. 1 pkt 4) wymaga wykazania widocznego prima facie naruszenia prawa. „Oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji" ([III USK 272/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-272-22/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-416804)). Jednoczesne powoływanie się na potrzebę wykładni i na oczywiste naruszenie jest wewnętrznie sprzeczne — „Skarżący powołuje się z jednej strony na potrzebę wykładni (...) z drugiej zaś na oczywiste naruszenie tego przepisu, co wzajemnie się wyklucza" ([II UK 273/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uk-273-19/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-1984002)). SN odmówił przyjęcia skargi również w [III USK 437/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-437-22/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-383771), gdzie skarżący nie wykazał żadnej z przesłanek, a zarzuty dotyczyły głównie kwestionowania ustaleń faktycznych. ## 3. Służba na rzecz totalitarnego państwa — ujęcie instytucjonalne W sprawach dezubekizacyjnych SN konsekwentnie potwierdza, że sama przynależność do formacji wymienionych w art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej rodzi domniemanie służby na rzecz totalitarnego państwa. „w ujęciu instytucjonalnym sam fakt pełnienia służby w określonej jednostce może wypełniać kryterium służby na rzecz totalitarnego państwa, mimo braku indywidualnych działań" ([III USK 299/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-299-22/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-535597)). Podobnie w „Służba w instytucjach i formacjach wymienionych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej rodzi domniemanie faktyczne, że służba w nich była służbą na rzecz totalitarnego państwa" ([III USK 299/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-299-23/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-sb-373970)). Ciężar obalenia tego domniemania spoczywa na ubezpieczonym — potwierdził to również [I USK 344/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-usk-344-23/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-520559), wskazując, że domniemanie to może być obalone w procesie cywilnym. ## 4. Rozproszona kontrola konstytucyjności i art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej SN dopuszcza stosowanie przez sądy powszechne rozproszonej kontroli konstytucyjności — jako środka ostatecznego, zwłaszcza przy zakłóceniu działalności TK. „Sąd Najwyższy dopuszcza możliwość stosowania przez sądy tak zwanej rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw" ([III USK 272/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-272-22/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-416804)). W konsekwencji sądy mogą odmówić zastosowania art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej, który obniża emeryturę do kwoty przeciętnej emerytury ZUS. „odmowa zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją nie naruszy kompetencji Trybunału Konstytucyjnego" ([III USK 66/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-66-24/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-400739)). SN uznał, że przepis ten narusza zasady sprawiedliwości społecznej, równości i prawa własności — szczególnie wobec funkcjonariuszy służących po 1990 r. ## 5. Skarga kasacyjna organu rentowego — brak oczywistej zasadności Organ rentowy często wnosi skargi kasacyjne, zarzucając sądom odmowę zastosowania art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej. SN konsekwentnie odmawia ich przyjęcia, podkreślając, że wykładnia sądu II instancji jest zgodna z utrwaloną linią orzeczniczą. W [III USK 66/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-66-24/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-400739) SN wskazał, że nie zachodzi istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni, gdyż orzecznictwo w tej kwestii jest ustalone. Podobnie w [I USK 168/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-usk-168-24/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-1914137) oraz [III USK 272/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-272-22/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-416804) — organ rentowy nie wykazał oczywistej zasadności skargi, a sądy prawidłowo zastosowały prokonstytucyjną wykładnię. ## 6. Związanie ustaleniami faktycznymi — zarzuty dowodowe bezskuteczne SN jest związany ustaleniami faktycznymi sądu II instancji ([art. 398 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398) § 13 ust. 2). Zarzuty dotyczące oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. „Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia" ([III USK 128/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-128-23/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-funkcjonariusza-1734214)). To potwierdził również [II USK 151/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-usk-151-21/odmowa-renty-inwalidzkiej-skazanie-funkcjonariusza-659359), odmawiając przyjęcia skargi funkcjonariusza Służby Więziennej, który kwestionował ustalenia co do związku przestępstwa z czynnościami służbowymi. --- **Źródła:** III USK 246/22, III USK 128/23, II UK 366/14, III USK 272/22, II UK 273/19, III USK 437/22, III USK 299/22, III USK 299/23, I USK 344/23, III USK 66/24, I USK 168/24, II USK 151/21; [art. 398 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398) (§ 9 ust. 1, § 13 ust. 2); ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy — art. 13b ust. 1, art. 15c ust. 1 i 3. ## Źródła (orzeczenia) - [III USK 246/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-246-22/odmowa-przyjecia-skargi-emerytura-policyjna-sluzba-totalitarne-panstwo-259729) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2023-12-13 > „Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji" - [III USK 128/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-128-23/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-funkcjonariusza-1734214) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-01-09 > „skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji" - [II UK 366/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uk-366-14/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-584385) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2015-05-19 > „Nie można uznać, że w sprawie występuje wskazane zagadnienie prawne oraz zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii prawnej prezentowanej przez skarżącą" - [III USK 272/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-272-22/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-416804) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2023-07-18 > „oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji" - [II UK 273/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uk-273-19/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-1984002) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2020-01-30 > „Skarżący powołuje się z jednej strony na potrzebę wykładni art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z drugiej zaś na oczywiste naruszenie tego przepisu, co wzajemnie się wyklucza" - [III USK 437/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-437-22/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-383771) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2023-08-03 - [III USK 299/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-299-22/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-535597) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2023-06-15 > „zyjmuje, że w ujęciu „instytucjonalnym” sam fakt pełnienia służby w określonej jednostce może wypełniać kryterium „służby na rzecz totalitarnego państwa”, mimo braku po str" - [III USK 299/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-299-23/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-sb-373970) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-12-04 > „służba w instytucjach i formacjach wymienionych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, to ciężar dowodu przechodzi na ubezpieczonego ( por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 18" - [I USK 344/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-usk-344-23/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-520559) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-07-10 - [III USK 66/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-66-24/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-400739) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-01-15 > „Odmowa zastosowania przepisu ustawy uznanego przez sąd za sprzeczny z Konstytucją nie narusza zatem kompetencji Trybunału Konstytucyjnego" - [I USK 168/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-usk-168-24/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-emerytura-policyjna-1914137) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-03-19 - [II USK 151/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-usk-151-21/odmowa-renty-inwalidzkiej-skazanie-funkcjonariusza-659359) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2021-04-27 ## Przepisy - [art. 398 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398) — Kodeks postępowania cywilnego --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt