III U 368/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania I. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B., która odmówiła wznowienia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury. Organ rentowy argumentował, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 10.04.2013 r. I. K. wniosła o zmianę decyzji i przeliczenie emerytury wraz z wyrównaniem i odsetkami. Sąd Okręgowy ustalił, że I. K. urodziła się w (...) i powszechny wiek emerytalny osiągnęła 29 czerwca 2012 r. Wcześniej, decyzją z 25.05.2009 r., przyznano jej emeryturę w wieku obniżonym. Wniosek o emeryturę w wieku powszechnym złożyła 27 lutego 2013 r., a decyzją z 10.04.2013 r. przyznano jej to świadczenie. Podstawę obliczenia stanowiły składki i kapitał początkowy, pomniejszone o kwotę już wypłaconej emerytury. Sąd odwołał się do art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach, który przewiduje pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury o kwotę pobranych wcześniejszych świadczeń. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20) orzekł niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek przed 6 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy uznał jednak, że wyrok ten nie ma zastosowania do I. K., ponieważ osiągnęła ona powszechny wiek emerytalny przed 1 stycznia 2013 r., ale wniosek złożyła po tej dacie. Sąd powołał się na uzasadnienie wyroku TK oraz uchwałę Sądu Najwyższego (III UZP 5/19), wskazując, że osoby te miały możliwość skorzystania z przepisów obowiązujących przed nowelizacją lub podjęcia działań zapobiegających niekorzystnym skutkom. W związku z tym, zdaniem sądu, nie było podstaw do ingerencji w obliczenie emerytury. Odwołanie zostało oddalone na podstawie art. 477¹⁴ § 1 KPC.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, zwłaszcza w kontekście osób, które osiągnęły wiek emerytalny przed 2013 r., ale złożyły wniosek po tej dacie.
Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych (kobiety urodzone przed 1953 r., osiągające wiek emerytalny przed 2013 r., ale składające wniosek po tej dacie) oraz nieopublikowanego wyroku TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20) dotyczący art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach, który został nieopublikowany w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK nie ma zastosowania do osób, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny przed 1 stycznia 2013 r. i złożyły wniosek o emeryturę po tej dacie, nawet jeśli wyrok TK orzekł niezgodność przepisu z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok TK nie ma zastosowania do sytuacji osób, które nabyły prawo do emerytury w powszechnym wieku przed 1 stycznia 2013 r., ale złożyły wniosek po tej dacie. Powołano się na uzasadnienie wyroku TK oraz uchwałę SN III UZP 5/19, wskazując na możliwość podjęcia działań zapobiegających niekorzystnym skutkom nowelizacji.
Jaki jest zakres zastosowania art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. dla kobiet urodzonych przed 1 stycznia 1953 r., które osiągnęły powszechny wiek emerytalny przed 1 stycznia 2013 r., ale złożyły wniosek o emeryturę po tej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis ten ma zastosowanie i nie podlega derogacji na podstawie wyroku TK, ponieważ osoby te miały możliwość skorzystania z przepisów obowiązujących przed nowelizacją lub podjęcia działań zapobiegających niekorzystnym skutkom.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kobiety z rocznika 1952 (do którego należała odwołująca) miały czas na podjęcie decyzji zapobiegającej niekorzystnym skutkom nowelizacji oraz możliwość zrealizowania prawa na starych zasadach (bez potrąceń), co czyni zasadę lojalności zadośćuczynioną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. K. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
ustawa emerytalna art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten stanowi podstawę do pomniejszenia podstawy obliczenia emerytury o kwotę pobranych wcześniejszych świadczeń. Sąd uznał, że ma on zastosowanie do odwołującej, mimo wyroku TK.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 24 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa wiek emerytalny dla kobiet i mężczyzn.
KPC art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania.
KPC art. 148 § 1 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym.
KPA art. 145 § a § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wspomniany przez organ rentowy jako podstawa do ingerencji w obliczenie emerytury, ale odrzucony przez sąd.
Konstytucja art. 190 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wspomniany przez organ rentowy w kontekście mocy obowiązującej przepisów po wyroku TK.
Konstytucja art. 67 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany przez TK w wyroku SK 140/20.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany przez TK w wyroku SK 140/20.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. nie ma zastosowania do osób, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny przed 1 stycznia 2013 r. i złożyły wniosek o emeryturę po tej dacie. • Osoby te miały możliwość skorzystania z przepisów obowiązujących przed nowelizacją lub podjęcia działań zapobiegających niekorzystnym skutkom. • Brak podstaw do ingerencji w obliczenie emerytury na podstawie art. 145a § 2 KPA lub przepisów ustawy emerytalnej.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. powinien stanowić podstawę do wznowienia postępowania i przeliczenia emerytury. • Zastosowanie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej do odwołującej jest niekonstytucyjne.
Godne uwagi sformułowania
nie ma zastosowania do kobiet urodzonych przed 1 stycznia 1953 r., które osiągnęły powszechny wiek emerytalny przez 1 stycznia 2013 r. • nie można twierdzić, że przyrzeczenia złożone tym osobom przed zmianą przepisów pozostały bez pokrycia albo że wycofanie się państwa z dotychczasowych uregulowań miało nagły charakter. • nie znalazły się "w pułapce" decyzji podjętych przed wejściem w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.
Skład orzekający
Jolanta Pardo
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, zwłaszcza w kontekście osób, które osiągnęły wiek emerytalny przed 2013 r., ale złożyły wniosek po tej dacie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych (kobiety urodzone przed 1953 r., osiągające wiek emerytalny przed 2013 r., ale składające wniosek po tej dacie) oraz nieopublikowanego wyroku TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływu na prawa emerytalne, co jest istotne dla szerokiego grona osób zainteresowanych systemem emerytalnym.
“Wyrok TK nie zawsze oznacza przeliczenie emerytury – sąd wyjaśnia, kiedy przepisy sprzed lat nadal obowiązują.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.