III SAB/Wr 14/26Bezczynność wojewody w sprawie pobytu czasowego 50
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga została wniesiona przez O. P. przeciwko Wojewodzie Dolnośląskiemu z powodu bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wniosek złożono 23 listopada 2023 r., a mimo upływu ponad dwóch lat i wielokrotnych prób przyspieszenia sprawy przez skarżącego, organ nie wydał decyzji. Sąd administracyjny, analizując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o cudzoziemcach, a także uwzględniając wątpliwości prawne dotyczące stosowania specustawy i jej zgodności z Konstytucją RP, stwierdził bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę. Sąd uznał, że naruszenie to miało charakter rażący, biorąc pod uwagę wielokrotne przekroczenie ustawowych terminów i brak racjonalnego uzasadnienia dla tak długiego okresu oczekiwania. W związku z wydaniem decyzji przez Wojewodę już po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia sprawy. Jednocześnie, na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd przyznał skarżącemu 1000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane niedogodności związane z długotrwałym oczekiwaniem, uznając to za właściwą rekompensatę. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o bezczynności i przewlekłości postępowania w kontekście specustawy, możliwość zasądzenia zadośćuczynienia, a także kwestia zgodności specustawy z Konstytucją RP i prawem UE.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedłużającymi się terminami w sprawach cudzoziemców i może być ograniczone przez przyszłe orzecznictwo TSUE lub zmiany legislacyjne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania.
Uzasadnienie
Organ nie wydał decyzji w sprawie wniosku złożonego w listopadzie 2023 r. przez ponad dwa lata, mimo upływu ustawowych terminów i braku uzasadnionych przyczyn zwłoki. Pierwsza czynność organu nastąpiła po 13 miesiącach, a decyzja została wydana po kolejnych 12 miesiącach, już po wniesieniu skargi.
Czy stwierdzona bezczynność i przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa charakteryzuje się oczywistą i wyraźną sprzecznością z prawem, niemożliwą do zaakceptowania w państwie prawa, wywołującą dotkliwe skutki. Znaczne i niezaprzeczalne przekroczenie terminów, brak racjonalnego uzasadnienia dla zwłoki, a także wydanie decyzji dopiero po wniesieniu skargi, uzasadniają kwalifikację naruszenia jako rażącego.
Czy sąd może przyznać stronie sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za bezczynność lub przewlekłość organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może przyznać stronie sumę pieniężną.
Uzasadnienie
Sąd, korzystając z kompetencji wynikającej z art. 149 § 2 p.p.s.a., przyznał skarżącemu 1000 zł jako rekompensatę za czas oczekiwania i niedogodności związane z długotrwałym postępowaniem, co jest zgodne z orzecznictwem ETPC.
Czy przepisy specustawy zawieszające biegi terminów w sprawach cudzoziemców są zgodne z prawem UE i Konstytucją RP?
Odpowiedź sądu
Istnieją wątpliwości co do zgodności przepisów specustawy (art. 100d) z prawem UE i Konstytucją RP, co skutkuje odmową ich stosowania przez NSA w niektórych przypadkach.
Uzasadnienie
WSA w Gliwicach zwrócił się do TSUE z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym zgodności art. 100d specustawy z prawem UE. NSA odmawia zastosowania art. 100d w brzmieniu nadanym ustawą z 2024 r., uznając go za niezgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (prawo do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki).
Rozstrzygnięcie
Przepisy (25)
Główne
k.p.a. art. 37 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa prawo strony do wniesienia ponaglenia w przypadku bezczynności lub przewlekłości postępowania.
p.p.s.a. art. 1 § 1-2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądowa bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcia sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przyznania sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia.
p.p.s.a. art. 161 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania w przypadku wydania aktu administracyjnego.
u.o.c. art. 112a § 1-2
Ustawa o cudzoziemcach
Termin załatwiania spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy.
specustawa art. 100d § 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zawieszenie biegu terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy do określonej daty.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności tylko w ustawie i tylko w uzasadnionym zakresie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § 1-3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 12 § 1-2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 119 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Dz.U. 2025 poz 1079
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Dz.U. 2025 poz 1691 art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2023 poz 1634 art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
specustawa art. 100c
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis obowiązujący przed dodaniem art. 100d.
Ustawa z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy... art. 1 § 1
Zmiana terminu zawieszenia biegu terminów w art. 100d specustawy.
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy... art. 1 § 3
Kolejne przedłużenie terminu zawieszenia biegu terminów w art. 100d specustawy.
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy... art. 10 § 1
Kolejne przedłużenie terminu zawieszenia biegu terminów w art. 100d specustawy.
Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy... art. 17 § 50
Kolejne przedłużenie terminu zawieszenia biegu terminów w art. 100d specustawy.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Kontrola sądowa działalności administracji publicznej.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 77 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do wynagrodzenia szkody.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, co potwierdzają akta sprawy i upływ terminów. • Naruszenie prawa miało charakter rażący ze względu na znaczną zwłokę i brak uzasadnienia. • Przepisy specustawy zawieszające biegi terminów mogą być niezgodne z Konstytucją RP i prawem UE, co uzasadnia odmowę ich stosowania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody oparta na specustawie zawieszającej biegi terminów została odrzucona jako nieskuteczna w kontekście rażącego naruszenia prawa i potencjalnej niezgodności z Konstytucją RP.
Godne uwagi sformułowania
Sąd stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie. • Stwierdzona bezczynność i przewlekłość organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. • Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. • Prawo do sądu administracyjnego nie jest przywilejem, czy też szczególnym uprawnieniem, ale jednym z podstawowych gwarantów przestrzegania przez organy administracji publicznej porządku prawnego.
Skład orzekający
Anetta Chołuj
przewodniczący
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
sprawozdawca
Barbara Ciołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o bezczynności i przewlekłości postępowania w kontekście specustawy, możliwość zasądzenia zadośćuczynienia, a także kwestia zgodności specustawy z Konstytucją RP i prawem UE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedłużającymi się terminami w sprawach cudzoziemców i może być ograniczone przez przyszłe orzecznictwo TSUE lub zmiany legislacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy długotrwałego oczekiwania na decyzję administracyjną w ważnej kwestii pobytu i pracy, co ma duży wymiar ludzki. Dodatkowo, porusza istotne zagadnienia prawne związane z konstytucyjnością przepisów specustawy.
“Dwa lata czekania na decyzję o pobycie. Sąd ukarał Wojewodę i przyznał 1000 zł zadośćuczynienia.”
Dane finansowe
WPS: 1000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.