III SAB/Po 102/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca D.Y. wniosła skargę na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o cudzoziemcach. W skardze domagała się stwierdzenia rażącej bezczynności, wyznaczenia terminu do wydania decyzji, zasądzenia sumy pieniężnej oraz obciążenia organu kosztami. Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że w okresie zawieszenia biegu terminów (art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) nie można stwierdzać bezczynności organu. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził, że skarga jest częściowo zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd kontroluje działalność administracji w sprawach skarg na bezczynność. Sąd uznał, że skarga była dopuszczalna, gdyż została poprzedzona ponagleniem. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy bezczynność organu rzeczywiście istniała. Sąd odwołał się do przepisów zawieszających bieg terminów w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców, wprowadzonych ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i wielokrotnie przedłużanych, ostatnio do 4 marca 2026 r. Jednakże, powołując się na nowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał przedłużanie tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. za niezgodne z Konstytucją (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji), sąd pierwszej instancji uznał, że bezczynność Wojewody miała miejsce. Sąd podzielił stanowisko NSA, że przepisy te stosuje się do wszystkich cudzoziemców, nie tylko obywateli Ukrainy. W ocenie sądu, Wojewoda dysponował kompletnym wnioskiem od 21 maja 2025 r., a do 24 września 2025 r. nie podjął żadnych działań. W związku z tym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdził bezczynność Wojewody. Jednocześnie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzono postępowanie sądowoadministracyjne, ponieważ Wojewoda wydał decyzję w sprawie w dniu 30 marca 2026 r. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), ponieważ Wojewoda działał w przekonaniu o słuszności przepisów o zawieszeniu terminów. Brak było podstaw do zasądzenia sumy pieniężnej czy ukarania grzywną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, zasądzając od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 597 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sprawach cudzoziemców pomimo przepisów zawieszających terminy, a także interpretacja konstytucyjności tych przepisów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także orzecznictwem NSA w zakresie kontroli konstytucyjności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy dla cudzoziemca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Wojewoda dysponował kompletnym wnioskiem od 21 maja 2025 r., a do 24 września 2025 r. nie podjął żadnych działań, co stanowiło bezczynność.
Czy stwierdzona bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Wojewoda działał w przekonaniu o słuszności przepisów o zawieszeniu terminów, co wyklucza przypisanie mu lekceważenia prawa lub działania na szkodę strony.
Czy przepisy zawieszające bieg terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy dla cudzoziemców (art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) są zgodne z Konstytucją RP po 30 czerwca 2024 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te, w zakresie przedłużającym zawieszenie terminów po 30 czerwca 2024 r., są niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia terminów, które miało charakter epizodyczny, narusza prawo do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji), gdyż nadzwyczajne okoliczności uzasadniające te przepisy przestały istnieć.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
p.p.s.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. w przypadku przewlekłości jest instytucja ponaglenia.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdzając bezczynność organu może stwierdzić, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd umarza postępowanie sądowoadministracyjne w przypadku wydania przez organ decyzji w sprawie po wniesieniu skargi.
u.p.o.U. art. 100d
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepisy zawieszające bieg terminów na załatwianie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt dla cudzoziemców. Sąd uznał ich przedłużenie po 30.06.2024 r. za niezgodne z Konstytucją.
u.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.
u.c. art. 112a § ust. 2
Ustawa o cudzoziemcach
Określa, od kiedy biegnie termin na wydanie zezwolenia na pobyt czasowy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej obowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej działa na podstawie i w granicach prawa.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 15 § ust. 2
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność Wojewody w prowadzeniu postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy. • Niezgodność przepisów zawieszających bieg terminów w sprawach cudzoziemców z Konstytucją RP po 30 czerwca 2024 r.
Odrzucone argumenty
Argument Wojewody o braku możliwości stwierdzenia bezczynności w okresie zawieszenia terminów na podstawie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podziela zaprezentowany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem pozwala on na urzeczywistnienie zasad konstytucyjnych w ramach wymiaru sprawiedliwości, w tym prawa do sądu. • Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą bowiem być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności. • Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności. • Konkluzja ta koresponduje również z ogólną zasadą prawa cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa).
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
członek
Wojciech Rowiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sprawach cudzoziemców pomimo przepisów zawieszających terminy, a także interpretacja konstytucyjności tych przepisów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także orzecznictwem NSA w zakresie kontroli konstytucyjności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa do sądu i konstytucyjności przepisów ograniczających prawa cudzoziemców w kontekście kryzysu migracyjnego. Pokazuje ewolucję orzecznictwa NSA w tej materii.
“Prawo do sądu kontra zawieszone terminy: WSA w Poznaniu o bezczynności organów w sprawach cudzoziemców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.