III SAB/Gl 178/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę V. M., obywatela Ukrainy, na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, ale bez rażącego naruszenia prawa, i zobowiązał go do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od zwrotu akt. Zasądzono również koszty postępowania na rzecz skarżącego. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw cudzoziemców, w szczególności zastosowanie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Organ administracji argumentował, że ustawa ta, poprzez art. 100d, zawiesza bieg terminów do 30 czerwca 2024 r. (wówczas), co wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności. Sąd jednak uznał, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy ma zastosowanie wyłącznie do osób, które przybyły do Polski w związku z konfliktem zbrojnym. Skarżący, który przybył do Polski w 2019 r. i ostatni raz wjechał w 2020 r., nie spełniał tego kryterium. W związku z tym, zastosowanie powinny mieć przepisy ustawy o cudzoziemcach. Sąd zakwestionował również sposób implementacji art. 112a ustawy o cudzoziemcach, który określa termin rozpoczęcia biegu 60-dniowego terminu na wydanie decyzji od momentu zaistnienia ostatniego z kilku zdarzeń, zamiast od daty złożenia wniosku. Zdaniem Sądu, takie uregulowanie narusza prawo do dobrej administracji (art. 41 Karty Praw Podstawowych) i prawo do skutecznego środka prawnego (art. 47 Karty Praw Podstawowych), a także jest niezgodne z dyrektywą 2011/98/UE, która przewiduje maksymalny termin 4 miesięcy na wydanie decyzji od daty złożenia wniosku. Sąd podkreślił, że bezczynność organu, choć stwierdzona, nie miała charakteru rażącego, ponieważ organ wykazał, że opóźnienie wynika z dużego napływu wniosków i przyczyn organizacyjnych. Termin 60 dni na załatwienie sprawy został uznany za realistyczny, w przeciwieństwie do wnioskowanego przez skarżącego terminu 14 dni.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stosowania ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy do cudzoziemców przybyłych do Polski przed konfliktem zbrojnym oraz ocena zgodności art. 112a ustawy o cudzoziemcach z prawem UE i KPP.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście prawa UE. Może być pomocne w podobnych sprawach dotyczących cudzoziemców spoza Ukrainy, którzy przybyli do Polski przed 24.02.2022 r.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa ma zastosowanie do cudzoziemców, którzy przybyli do Polski przed datą 24 lutego 2022 r. i nie w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy ma zastosowanie wyłącznie do obywateli Ukrainy (oraz ich rodzin, bezpaństwowców i obywateli państw trzecich) przybyłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Skarżący, który przybył do Polski przed konfliktem, nie spełnia tego kryterium.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni językowej i celowościowej ustawy o pomocy, a także na przepisach unijnych (decyzja wykonawcza Rady (UE) 2022/382), które definiują krąg osób objętych tymi przepisami. Podkreślono, że ustawa ta dotyczy masowego napływu wysiedleńców w związku z konfliktem zbrojnym, a nie ogólnej migracji.
Czy art. 112a ustawy o cudzoziemcach, który określa termin rozpoczęcia biegu 60-dniowego terminu na wydanie decyzji od momentu zaistnienia ostatniego z kilku zdarzeń, jest zgodny z prawem UE i polskim prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 112a ust. 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach został błędnie zaimplementowany do krajowego porządku prawnego i narusza prawo do dobrej administracji (art. 41 KPP) oraz prawo do skutecznego środka prawnego (art. 47 KPP), a także dyrektywę 2011/98/UE, która przewiduje maksymalny termin 4 miesięcy na wydanie decyzji od daty złożenia wniosku.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że termin do wydania decyzji powinien rozpoczynać bieg z dniem złożenia wniosku, a nie od momentu zaistnienia zdarzeń zależnych od organu. Taka konstrukcja przepisu odwraca zasady postępowania administracyjnego i narusza prawa strony. Podkreślono, że nawet złożenie niekompletnego wniosku skutkuje wszczęciem postępowania.
Czy bezczynność organu w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy była rażąca?
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu nie miała charakteru rażącego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie terminów, lecz musi ono być znaczne i pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Organ wykazał, że opóźnienie wynika z dużego napływu wniosków i przyczyn organizacyjnych, co nie stanowi rażącego naruszenia.
Przepisy (8)
Główne
u. o cudzoziemcach art. 112a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.
u. o cudzoziemcach art. 112a § ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: cudzoziemiec złożył wniosek osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo, złożył wniosek bez braków formalnych lub uzupełnił braki, lub przedłożył dokumenty.
Pomocnicze
K.p.a. art. 35 § § 1 i 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania.
K.p.a. art. 36 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
ustawa o pomocy art. 100d § ust. 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
W postępowaniach prowadzonych przez wojewodę w sprawach m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, bieg terminów na ich załatwienie nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia 30 czerwca 2024r. (w momencie wydania orzeczenia).
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § par.1a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza bezczynność organu i zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 154 § § 6
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący grzywny lub sumy pieniężnej za bezczynność organu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie ma zastosowania do osób przybyłych do Polski przed konfliktem zbrojnym. • Art. 112a ustawy o cudzoziemcach jest niezgodny z prawem UE i narusza prawa strony do dobrej administracji i skutecznego środka prawnego. • Termin do załatwienia sprawy powinien biec od daty złożenia wniosku, a nie od zaistnienia zdarzeń zależnych od organu.
Odrzucone argumenty
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy, w tym art. 100d, zawiesza bieg terminów załatwiania spraw wszystkich cudzoziemców. • Bezczynność organu miała charakter rażący.
Godne uwagi sformułowania
jasne przepisy nie wymagają wykładni (clara non sunt interpretanda) • organ administracji wychodzi z roli służebnej w stosunku do obywatela i przechodzi na pozycję dysponenta całego postępowania, który przystąpi do załatwienia sprawy, kiedy zechce • nie ma ona charakteru rażącego, o czym orzekł w punkcie 1. wyroku. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. • ustawa o pomocy nie może obejmować wszystkich cudzoziemców, bo stałoby to w sprzeczności z założeniami przyświecającymi uchwaleniu całej grupy przepisów regulujących kwestie migracji będącej wynikiem konfliktów zbrojnych i naruszania praw człowieka w kraju pochodzenia.
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący
Beata Machcińska
członek
Magdalena Jankiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy do cudzoziemców przybyłych do Polski przed konfliktem zbrojnym oraz ocena zgodności art. 112a ustawy o cudzoziemcach z prawem UE i KPP."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście prawa UE. Może być pomocne w podobnych sprawach dotyczących cudzoziemców spoza Ukrainy, którzy przybyli do Polski przed 24.02.2022 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami cudzoziemców i interpretacją przepisów imigracyjnych w kontekście wojny na Ukrainie. Pokazuje, jak prawo UE wpływa na polskie ustawodawstwo i jak sądy interpretują przepisy w celu ochrony praw jednostki.
“Ustawa o pomocy Ukrainie nie dla wszystkich? Sąd rozstrzyga o prawach cudzoziemców spoza strefy konfliktu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.