III SA/Wa 998/17Odpowiedzialność zarządu za zaległości VAT art 108 uptu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M.M., prezesa zarządu spółki, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług. Głównym zarzutem skarżącej było to, że zobowiązanie wynikające z wystawienia faktury z wykazanym podatkiem (art. 108 ust. 1 Ustawy o VAT) nie stanowi zaległości podatkowej w rozumieniu Ordynacji podatkowej (Op). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organów i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym podatek wykazany na fakturze na podstawie art. 108 ust. 1 Ustawy o VAT może przerodzić się w zaległość podatkową w rozumieniu art. 116 § 1 Op. Sąd argumentował, że świadczenie to spełnia definicję podatku zawartą w art. 6 Op (publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe, bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, wynikające z ustawy podatkowej). Sąd odrzucił argumentację skarżącej o braku statusu podatnika oraz o sankcyjnym charakterze świadczenia, wskazując na odmienne regulacje i cel przepisu. Sąd potwierdził również spełnienie przesłanek pozytywnych odpowiedzialności członka zarządu: pełnienie funkcji prezesa zarządu w czasie powstania zaległości oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, co potwierdziły postanowienia organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania. Ponadto, skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, tj. nie udowodniła, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie nastąpiło bez jej winy. Sąd wskazał, że spółka stała się niewypłacalna już w III kwartale 2011 r., kiedy to zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań podatkowych, a termin na zgłoszenie wniosku o upadłość (14 dni od powstania niewypłacalności) upłynął w czasie, gdy skarżąca pełniła funkcję prezesa zarządu. Skarżąca nie wskazała również majątku spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości pociągnięcia członków zarządu do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki wynikające z art. 108 ust. 1 Ustawy o VAT, interpretacja pojęcia zaległości podatkowej oraz przesłanek odpowiedzialności i egzoneracji.
Dotyczy specyficznej sytuacji wystawiania faktur z wykazanym VAT bez faktycznego obrotu i odpowiedzialności zarządu za zobowiązania spółki.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zobowiązanie do zapłaty podatku wykazanego na fakturze na podstawie art. 108 ust. 1 Ustawy o VAT stanowi zaległość podatkową w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za którą mogą odpowiadać członkowie zarządu spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zobowiązanie to stanowi zaległość podatkową w rozumieniu art. 116 § 1 Op, za którą odpowiadają członkowie zarządu.
Uzasadnienie
Świadczenie z art. 108 ust. 1 Ustawy o VAT spełnia definicję podatku z art. 6 Op (publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe, bezzwrotne świadczenie na rzecz Skarbu Państwa, wynikające z ustawy podatkowej) i może przerodzić się w zaległość podatkową (art. 51 Op). Nie ma znaczenia, że podmiot wystawiający fakturę nie jest podatnikiem VAT sensu stricto, ani że przepis ma charakter sankcyjny.
Czy w przypadku spółki, która zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań podatkowych, termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowanie układowe jest liczony od momentu powstania zobowiązania z mocy prawa, czy od momentu wydania decyzji wymiarowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin na zgłoszenie wniosku o upadłość jest liczony od momentu powstania zobowiązania z mocy prawa, gdy spółka przestała spłacać wymagalne zobowiązania.
Uzasadnienie
Zobowiązanie z art. 108 ust. 1 Ustawy o VAT powstaje z mocy prawa z końcem okresu rozliczeniowego, w którym wystawiono fakturę. Decyzja wymiarowa ma charakter deklaratoryjny. Niewypłacalność spółki, rozumiana jako nieregulowanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych, wystąpiła już w III kwartale 2011 r., co wymagało zgłoszenia wniosku o upadłość w ciągu 14 dni.
Czy bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, jako przesłanka odpowiedzialności członka zarządu, jest stwierdzana na podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (administracyjnego lub komorniczego) wyczerpuje pojęcie bezskuteczności egzekucji.
Uzasadnienie
Bezskuteczność egzekucji oznacza brak możliwości zaspokojenia wierzytelności z majątku spółki. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu braku majątku jest wystarczającym dowodem na stwierdzenie tej bezskuteczności.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
Op art. 116 § § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ten ma zastosowanie do zaległości podatkowych powstałych z tytułu zapłaty podatku wykazanego na fakturze na podstawie art. 108 ust. 1 Ustawy o VAT.
Uptu art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa obowiązek zapłaty podatku wykazanego na fakturze przez wystawcę, nawet jeśli nie jest on podatnikiem VAT.
Pomocnicze
Op art. 51 § § 1
Ordynacja podatkowa
Definicja zaległości podatkowej jako podatku niezapłaconego w terminie płatności.
Op art. 6
Ordynacja podatkowa
Definicja podatku jako publicznoprawnego, nieodpłatnego, przymusowego i bezzwrotnego świadczenia pieniężnego.
Op art. 4
Ordynacja podatkowa
Definicja obowiązku podatkowego.
Op art. 2 § § 1
Ordynacja podatkowa
Przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się również do zapłaty podatku w rozumieniu art. 108 ust. 1 Uptu.
Op art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario - rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika.
Ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustanowienie sądów administracyjnych.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Kontrola sądowa sprawowana przez sądy administracyjne.
Pun art. 11 § ust. 1 i 2
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Definicja niewypłacalności dłużnika.
Pun art. 21 § ust. 1
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatek wykazany na fakturze na podstawie art. 108 ust. 1 Ustawy o VAT stanowi zaległość podatkową w rozumieniu Ordynacji podatkowej. • Bezskuteczność egzekucji z majątku spółki została prawidłowo stwierdzona. • Skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych (brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, wskazanie majątku spółki).
Odrzucone argumenty
Zobowiązanie z art. 108 ust. 1 Ustawy o VAT nie jest zaległością podatkową w rozumieniu Ordynacji podatkowej. • Niewypłacalność spółki należy wiązać z momentem wydania decyzji wymiarowych, a nie z powstaniem zobowiązania z mocy prawa. • Naruszenie art. 2a Op (zasada in dubio pro tributario) z powodu wątpliwości co do znaczenia pojęcia podatku i zaległości podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
powołany przepis Uptu dotyczy obowiązku zapłaty podatku wykazanego na fakturze, który może przerodzić się w zaległość podatkową, w rozumieniu art. 116 § 1 Op. • świadczenie publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne dokonywane na rzecz Skarbu Państwa. • nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że źródłem obowiązku podatkowego nie jest w rozpatrywanym przypadku obrót, lecz inne zdarzenie. • nie można twierdzić, że podatek wskazany w tym przepisie nie odpowiada ogólnej definicji podatku, unormowanej w art. 6 Op. • realizacja zasadniczego celu, który wynika z art. 108 ust. 1 Uptu. Przyjęcie stanowisko Strony powodowałoby bowiem, że każdy podmiot uczestniczący w obrocie, powołany wyłącznie w celu wprowadzania tzw. "pustych faktur", nie mógłby zostać pociągnięty do odpowiedzialności finansowej. • bezskuteczność egzekucji oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucji skierowanej do majątku podatnika (spółki), nie doszło do przymusowego zaspokojenia roszczeń wierzyciela. • niewypłacalności Spółki nie można wiązać z momentem wydania decyzji wymiarowych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 i 2012 r. Zobowiązanie w podatku od towarów i usług stanowi konkretyzację obowiązku podatkowego, który powstaje w następstwie wykonywania przez podatnika czynności opodatkowanych.
Skład orzekający
Tomasz Sałek
przewodniczący
Piotr Dębkowski
sprawozdawca
Ewa Izabela Fiedorowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości pociągnięcia członków zarządu do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki wynikające z art. 108 ust. 1 Ustawy o VAT, interpretacja pojęcia zaległości podatkowej oraz przesłanek odpowiedzialności i egzoneracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wystawiania faktur z wykazanym VAT bez faktycznego obrotu i odpowiedzialności zarządu za zobowiązania spółki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Kluczowe jest rozstrzygnięcie, czy tzw. 'puste faktury' generują zaległości podatkowe podlegające odpowiedzialności zarządu.
“Czy 'puste faktury' mogą kosztować Cię osobistym majątkiem? Sąd wyjaśnia odpowiedzialność zarządu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.