III SA/Wa 377/26Nadpłata podatkowa wyrok TK publikacją
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. Skarżący pierwotnie uwzględnił ustalenia kontroli celno-skarbowej dotyczące zawyżenia kosztów uzyskania przychodów, a następnie złożył korektę zeznania PIT-36L, cofając te ustalenia w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (sygn. P 11/24) z 21 listopada 2024 r. Wyrok ten uznał za niezgodny z Konstytucją przepis art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) ustawy o PIT, który pozbawiał możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie w drodze darowizny, jeśli amortyzację rozpoczęto przed 1 stycznia 2018 r. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, powołując się na art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym wyroki TK nabierają mocy prawnej dopiero po publikacji w Dzienniku Ustaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że wyrok TK, mimo braku publikacji, ma skutek aplikacyjny od momentu jego wydania, co oznacza, że podatnik ma prawo do ponownego skorygowania deklaracji i dochodzenia stwierdzenia nadpłaty. Sąd podkreślił, że brak publikacji wyroku TK nie może pozbawiać obywateli konstytucyjnego prawa do wzruszenia rozstrzygnięć wydanych na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne, a państwo prawne wymaga przestrzegania ostatecznych wyroków TK.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków prawnych wyroków Trybunału Konstytucyjnego w kontekście braku ich publikacji w Dzienniku Ustaw oraz możliwość korygowania deklaracji podatkowych i dochodzenia stwierdzenia nadpłaty w takich sytuacjach.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyroku TK dotyczącego przepisów podatkowych i braku jego publikacji, a także zastosowania art. 83 ust. 1d pkt 2 ustawy o KAS.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu prawa podatkowego z Konstytucją RP, który nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, ma skutek aplikacyjny pozwalający na stwierdzenie nadpłaty podatku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma skutek aplikacyjny od momentu jego wydania, nawet przed publikacją w Dzienniku Ustaw, co pozwala na ponowne skorygowanie deklaracji i stwierdzenie nadpłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak publikacji wyroku TK nie pozbawia obywateli konstytucyjnego prawa do wzruszenia rozstrzygnięć wydanych na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne. Artykuł 190 ust. 4 Konstytucji RP stanowi podstawę do wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji, a skutek aplikacyjny wyroku TK następuje niezależnie od skutku derogacyjnego związanego z publikacją.
Czy podatnik może skutecznie skorygować deklarację podatkową i dochodzić stwierdzenia nadpłaty po zakończeniu kontroli celno-skarbowej, jeśli podstawą korekty jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wyrok TK stwierdza niezgodność przepisu, na podstawie którego ustalenia kontroli były oparte, z Konstytucją, to podatnik ma prawo do ponownej korekty deklaracji na podstawie art. 83 ust. 1d pkt 2 ustawy o KAS.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 83 ust. 1d pkt 2 ustawy o KAS, który stanowi wyjątek od zasady bezskuteczności korekty cofającej ustalenia kontroli celno-skarbowej, gdy ustalenia te były oparte na przepisie uznanym przez TK za niezgodny z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o KAS art. 83 § ust. 1d pkt 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o PIT art. 23 § ust. 1 pkt 45a lit. a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 10
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 173
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
ustawa o KAS art. 82 § ust. 3
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o PIT art. 23 § ust. 9
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
ustawa zmieniająca art. 4 § pkt 1
Ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
O.p. art. 81b § § 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 74 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 240 § §1 pkt 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 88 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz.U.2019.1461 art. 21 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją ma skutek aplikacyjny od momentu jego wydania, nawet przed publikacją w Dzienniku Ustaw. • Brak publikacji wyroku TK nie pozbawia obywateli prawa do wzruszenia rozstrzygnięć wydanych na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne. • Podatnik ma prawo do ponownej korekty deklaracji i stwierdzenia nadpłaty na podstawie art. 83 ust. 1d pkt 2 ustawy o KAS, gdy ustalenia kontroli były oparte na przepisie uznanym przez TK za niekonstytucyjny.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wywołuje skutków prawnych dopóki nie zostanie opublikowany w Dzienniku Ustaw. • Korekta deklaracji cofająca ustalenia kontroli celno-skarbowej jest bezskuteczna, jeśli nastąpiła po zakończeniu kontroli.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny. • Brak publikacji wyroku TK nie może być rozstrzygany na niekorzyść jednostki. • Państwo prawne wymaga przestrzegania ostatecznych wyroków Trybunału Konstytucyjnego. • Należy odróżnić skutki aplikacyjne od derogacyjnych wyroków Trybunału Konstytucyjnego.
Skład orzekający
Matylda Arnold-Rogiewicz
przewodniczący
Ewa Izabela Fiedorowicz
sprawozdawca
Agnieszka Sułkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych wyroków Trybunału Konstytucyjnego w kontekście braku ich publikacji w Dzienniku Ustaw oraz możliwość korygowania deklaracji podatkowych i dochodzenia stwierdzenia nadpłaty w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyroku TK dotyczącego przepisów podatkowych i braku jego publikacji, a także zastosowania art. 83 ust. 1d pkt 2 ustawy o KAS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii obowiązywania prawa i praw obywateli w obliczu 'kryzysu konstytucyjnego' i braku publikacji wyroków Trybunału Konstytucyjnego, co ma szerokie implikacje dla interpretacji prawa i ochrony praw jednostki.
“Czy wyrok TK jest obowiązujący, jeśli nie został opublikowany? WSA: Tak! Kluczowa sprawa o skutkach prawnych orzeczeń.”
Dane finansowe
WPS: 703 099 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.