III SA/Wa 290/10Uchylenie decyzji podatkowej datio in solutum
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi S. S.A. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczące określenia zobowiązania i odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. Spór koncentrował się wokół transakcji z 23 lipca 2007 r., w ramach której Spółka zbyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z prawem własności budynków na rzecz Miasta W. w celu zwolnienia się z zobowiązania wypłaty wynagrodzenia za umorzone akcje. Organy podatkowe uznały tę transakcję za odpłatne zbycie praw majątkowych, generujące przychód podlegający opodatkowaniu, powołując się na przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz instytucję zwolnienia z długu (art. 508 Kc). Spółka argumentowała, że czynność ta stanowiła wykonanie zobowiązania w formie datio in solutum (art. 453 Kc), a nie zwolnienie z długu, i w związku z tym nie generuje przychodu. Sąd administracyjny, analizując przepisy prawa cywilnego i podatkowego, przychylił się do stanowiska Spółki. Stwierdził, że datio in solutum jest sposobem wykonania zobowiązania, a nie jego umorzeniem bez zaspokojenia wierzyciela, co jest cechą zwolnienia z długu. W konsekwencji, Sąd uznał, że zbycie nieruchomości nie skutkowało powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy podatkowej, ponieważ nie nastąpiło trwałe i nieodwołalne przysporzenie majątkowe po stronie Spółki. Sąd uchylił zaskarżone decyzje organów podatkowych, uznając je za niezgodne z prawem, i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia przychodu podatkowego w kontekście transakcji datio in solutum, rozróżnienie między datio in solutum a zwolnieniem z długu, oraz relacja prawa podatkowego do prawa cywilnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbycia nieruchomości w celu uregulowania zobowiązania za umorzone akcje. Kluczowe jest ustalenie, czy w danej transakcji faktycznie doszło do datio in solutum, a nie zwolnienia z długu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zbycie nieruchomości w celu uregulowania wynagrodzenia za umorzone akcje stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zbycie nieruchomości w ramach datio in solutum nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu, ponieważ jest to forma wykonania zobowiązania, a nie zwolnienie z długu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że datio in solutum (art. 453 Kc) jest sposobem wykonania zobowiązania, a nie zwolnieniem z długu (art. 508 Kc). W przypadku datio in solutum nie dochodzi do przysporzenia majątkowego po stronie dłużnika, a jedynie do wygaśnięcia zobowiązania poprzez spełnienie świadczenia zastępczego.
Czy organy podatkowe mogą prowadzić odrębne postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego i stwierdzenia nadpłaty, nawet jeśli dotyczą tego samego okresu rozliczeniowego?
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe są uprawnione do prowadzenia odrębnych postępowań w tych dwóch kwestiach, o ile przepisy Ordynacji podatkowej na to zezwalają.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postępowanie w przedmiocie zobowiązania podatkowego (art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej) i postępowanie w przedmiocie nadpłaty (art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej) są odrębnymi procedurami. Dopóki Ordynacja podatkowa przewiduje takie rozdzielenie, prawidłowe jest orzekanie w obu tych kwestiach, pod warunkiem braku sprzecznych rozstrzygnięć.
Czy wartość prawa użytkowania wieczystego gruntu i budynków zbytych w ramach datio in solutum może być uznana za przychód podatkowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zbycie to nie skutkuje trwałym i nieodwołalnym przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że definicja przychodu w ustawie o CIT ma charakter otwarty, a kluczowe jest trwałe i nieodwołalne przysporzenie majątkowe. W przypadku zbycia nieruchomości w celu wykonania zobowiązania, wartość ta nie stanowi przychodu, gdyż nie zwiększa majątku Spółki.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.p. art. 14 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis ten określa sposób ustalania przychodu z odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych, ale znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy przychód jako trwałe przysporzenie rzeczywiście nastąpił.
u.p.d.o.p. art. 12 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis ten wskazuje na przychody, w tym wartości pieniężne. Sąd uznał, że zwolnienie ze zobowiązania nie jest wartością pieniężną w rozumieniu tego przepisu.
u.p.d.o.p. art. 12 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Sąd rozważał możliwość zastosowania pkt 3 lit. 'a' w kontekście cywilistycznej konstrukcji zwolnienia z długu.
k.c. art. 453
Kodeks cywilny
Definiuje datio in solutum jako sposób wygaśnięcia zobowiązania poprzez spełnienie świadczenia zastępczego.
k.c. art. 508
Kodeks cywilny
Definiuje zwolnienie z długu jako instytucję prawną, która prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania bez zaspokojenia wierzyciela.
Pomocnicze
o.p. art. 21 § 3
Ordynacja podatkowa
Reguluje postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 75 § 1
Ordynacja podatkowa
Reguluje postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty.
o.p. art. 208 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy umorzenia postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wstrzymania wykonania uchylonych decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Transakcja zbycia nieruchomości w celu uregulowania wynagrodzenia za umorzone akcje stanowi datio in solutum (świadczenie w miejsce wykonania zobowiązania), a nie zwolnienie z długu. • Datio in solutum nie skutkuje powstaniem przychodu podatkowego, ponieważ nie jest to trwałe przysporzenie majątkowe. • Organy podatkowe błędnie zakwalifikowały czynność jako zwolnienie z długu, ignorując różnice między instytucjami prawa cywilnego.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe uznały transakcję za przychód podatkowy, błędnie stosując przepisy dotyczące zwolnienia z długu. • Organy podatkowe nieprawidłowo zakwalifikowały wartość zbywanej nieruchomości jako przychód podatkowy.
Godne uwagi sformułowania
nie mamy do czynienia z żadnym zwolnieniem z długu w żadnej formie, lecz jedynie z wykonaniem zobowiązania zapłaty za zbyte na rzecz Spółki jej własne akcje • Zamiana formy wykonania zobowiązania, określana w prawie cywilnym jako datio in solutum (art. 453 Kc. ), jest jednym ze sposobów wygaśnięcia zobowiązania, ale nie jest zwolnieniem z długu. • Prawo podatkowe jest zazwyczaj wtórne wobec prawa cywilnego.
Skład orzekający
Maciej Kurasz
przewodniczący
Alojzy Skrodzki
sędzia
Jarosław Trelka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przychodu podatkowego w kontekście transakcji datio in solutum, rozróżnienie między datio in solutum a zwolnieniem z długu, oraz relacja prawa podatkowego do prawa cywilnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbycia nieruchomości w celu uregulowania zobowiązania za umorzone akcje. Kluczowe jest ustalenie, czy w danej transakcji faktycznie doszło do datio in solutum, a nie zwolnienia z długu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej transakcji finansowej i jej interpretacji podatkowej, co jest istotne dla przedsiębiorców i doradców podatkowych. Rozróżnienie między instytucjami prawa cywilnego ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia.
“Datio in solutum czy zwolnienie z długu? Sąd wyjaśnia, kiedy transakcja nieruchomościowa nie jest przychodem podatkowym.”
Dane finansowe
WPS: 40 845 250 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.