Orzeczenie · 2026-04-30

III SA/Wa 2697/25Obniżenie podstawy opodatkowania VAT odpisy fundusz ceny energii

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-30
NSAPodatkoweWysokawsa
VATpodstawa opodatkowaniaodpisy na funduszenergia elektrycznaustawa o środkach nadzwyczajnychrabatnadpłatapostępowanie podatkoweorzecznictwo WSA

Sprawa dotyczyła skargi B. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która odmawiała stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług oraz ustalała dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spółka, będąca wytwórcą energii elektrycznej, dokonywała odpisów na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny na podstawie ustawy o środkach nadzwyczajnych. Spółka argumentowała, że te odpisy, stanowiące część wynagrodzenia za sprzedaną energię, powinny obniżać podstawę opodatkowania VAT, ponieważ nie stanowiły jej faktycznego przysporzenia majątkowego. Organy podatkowe stały na stanowisku, że odpisy te są odrębnym obowiązkiem prawnym, niebędącym rabatem ani obniżeniem ceny w rozumieniu ustawy o VAT, i nie wpływają na podstawę opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy naruszyły art. 29a ust. 1 ustawy o VAT w związku z art. 73 i 90 Dyrektywy 2006/112/WE, uznając, że podstawą opodatkowania nie mogą być kwoty, których podatnik faktycznie nie otrzymał z powodu nałożonego prawem obowiązku przekazania ich na Fundusz. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, podkreślając, że podstawa opodatkowania powinna odzwierciedlać rzeczywiste wynagrodzenie otrzymane przez podatnika. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących podstawy opodatkowania VAT w kontekście obowiązkowych odpisów na fundusze celowe, zwłaszcza w sektorze energetycznym, oraz zasada neutralności VAT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o środkach nadzwyczajnych i Funduszem Wypłaty Różnicy Ceny. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych sytuacji, gdzie przepisy prawa nakładają obowiązek przekazania części otrzymanego wynagrodzenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odpisy na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny, dokonywane przez wytwórcę energii elektrycznej, powinny obniżać podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu sprzedaży tej energii?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odpisy te powinny obniżać podstawę opodatkowania VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podstawa opodatkowania VAT powinna odzwierciedlać faktycznie otrzymane przez podatnika wynagrodzenie. Skoro część otrzymanej kwoty od nabywcy energii elektrycznej musi być przekazana na Fundusz na mocy prawa, nie stanowi ona przysporzenia majątkowego podatnika i nie powinna być wliczana do podstawy opodatkowania, co jest zgodne z zasadą neutralności VAT i orzecznictwem TSUE.

Czy organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące podstawy opodatkowania VAT w kontekście obowiązkowych odpisów na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy podatkowe dokonały błędnej wykładni przepisów.

Uzasadnienie

Organy błędnie uznały, że odpisy na Fundusz są odrębnym obowiązkiem prawnym, niepowiązanym z transakcją sprzedaży energii i nie wpływającym na podstawę opodatkowania. Sąd podkreślił, że nawet jeśli zdarzenia są odrębne prawnie, mogą wpływać na podstawę opodatkowania, jeśli skutkują brakiem faktycznego otrzymania części wynagrodzenia przez podatnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. i nakazano organowi uwzględnić stanowisko Sądu w ponownym postępowaniu, w tym ustalić wysokość kwoty nadpłaty.

Przepisy (14)

Główne

u.p.t.u. art. 29a § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa opodatkowania to wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub mającą być otrzymaną z tytułu sprzedaży, w tym dotacje mające bezpośredni wpływ na cenę. Sąd interpretuje to jako kwoty prawnie należne sprzedawcy, które może swobodnie dysponować.

Dyrektywa VAT art. 73

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Podstawa opodatkowania to wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług.

ustawa o środkach nadzwyczajnych art. 21 § 1

Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023-2025

Nakłada obowiązek przekazywania odpisu na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny na wytwórców energii elektrycznej.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji.

Pomocnicze

Dyrektywa VAT art. 90

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

ustawa o środkach nadzwyczajnych art. 23

Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023-2025

Określa sposób kalkulowania wysokości odpisu na Fundusz.

ustawa o środkach nadzwyczajnych art. 2 § 10

Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023-2025

Definicja odpisu na Fundusz.

O.p. art. 79 § 1

Ordynacja podatkowa

Wniosek o stwierdzenie nadpłaty rozpatrywany w ramach postępowania podatkowego.

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

Wymogi odwołania.

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada działania organów.

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpisy na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny powinny obniżać podstawę opodatkowania VAT, ponieważ stanowią część wynagrodzenia, która nie stanowi faktycznego przysporzenia majątkowego podatnika i musi być przekazana na mocy prawa. • Wliczanie do podstawy opodatkowania kwot, które podatnik otrzymał, ale którymi nie może dysponować z powodu obowiązku prawnego, narusza zasadę neutralności podatku VAT i przepisy Dyrektywy VAT oraz ustawy o VAT.

Odrzucone argumenty

Odpisy na Fundusz są odrębnym obowiązkiem prawnym, niebędącym rabatem ani obniżeniem ceny, i nie wpływają na podstawę opodatkowania VAT. • Dostarczenie energii do sieci i dokonanie odpisu na fundusz to dwa odrębne zdarzenia prawne i ekonomiczne, które nie wpływają wzajemnie na podstawę opodatkowania VAT.

Godne uwagi sformułowania

podstawa opodatkowania nie powinna przewyższać wynagrodzenia należnego dostawcy lub usługodawcy z tytułu danej transakcji, w przeciwnym przypadku uszczerbku doznawałaby bowiem zasada neutralności podatku od wartości dodanej. • Przyjęcie stanowiska organu oznaczałoby, że do podstawy opodatkowania wliczane byłyby kwoty, które Skarżąca otrzymuje od nabywcy energii, ale nie może nimi dysponować, gdyż przepis prawa nakłada na Nią obowiązek przekazania ich na Fundusz. • W efekcie Skarżąca uiszczałaby podatek VAT od kwot otrzymanych od nabywcy energii elektrycznej ale którymi nigdy nie mogła dysponować. • Kwoty te nie stanowią bowiem część składowej świadczenia wzajemnego otrzymywanego przez Skarżącą.

Skład orzekający

Radosław Teresiak

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Dębkowski

przewodniczący

Tomasz Grzybowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podstawy opodatkowania VAT w kontekście obowiązkowych odpisów na fundusze celowe, zwłaszcza w sektorze energetycznym, oraz zasada neutralności VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o środkach nadzwyczajnych i Funduszem Wypłaty Różnicy Ceny. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych sytuacji, gdzie przepisy prawa nakładają obowiązek przekazania części otrzymanego wynagrodzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów VAT w kontekście specyficznych regulacji sektorowych (energetyka) i obowiązkowych odpisów na fundusze, co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorstw.

Czy odpisy na Fundusz Ceny Energii obniżają VAT? WSA odpowiada: Tak, jeśli nie otrzymujesz faktycznie pieniędzy!

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst