III SA/Wa 2670/25Wznowienie postępowania podatkowego brak publikacji wyroku TK 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T.F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego. Sprawa dotyczyła zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 lipca 2025 r. (sygn. akt SK 64/20), który miał stwierdzać niezgodność z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę wydanej decyzji. Organy podatkowe odmówiły wznowienia, uznając wniosek za przedwczesny, ponieważ wyrok TK nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia rozpoczęcie biegu miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw nie powinien pozbawiać strony możliwości skorzystania z instytucji wznowienia postępowania, zwłaszcza w kontekście art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, który stanowi podstawę do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności przepisu z Konstytucją. Sąd podkreślił, że celem regulacji dotyczących wznowienia postępowania jest zapewnienie zgodności sytuacji prawnej obywateli z Konstytucją i że interpretacja przepisów proceduralnych nie może prowadzić do uniemożliwienia realizacji tego konstytucyjnego prawa. Sąd wskazał, że wyrok TK, nawet nieopublikowany, wywołuje skutek aplikacyjny, obalając domniemanie konstytucyjności przepisu. W związku z tym, odmowa wznowienia postępowania z powodu braku publikacji wyroku TK została uznana za naruszenie przepisów, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w kontekście nieopublikowanych wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz ochrona konstytucyjnego prawa do wznowienia postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i jego wpływu na terminy proceduralne. Zdanie odrębne sygnalizuje kontrowersje interpretacyjne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, złożony w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw, jest dopuszczalny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek jest dopuszczalny. Brak publikacji wyroku TK nie stanowi przeszkody do jego złożenia, a konstytucyjne prawo do wznowienia postępowania powinno być chronione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania (art. 241 § 2 pkt 2 o.p.) jest terminem końcowym, a wniosek można złożyć od momentu wydania wyroku TK, nawet przed jego publikacją. Odmowa wznowienia z powodu braku publikacji naruszałaby konstytucyjne prawo do wznowienia postępowania.
Czy brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw uniemożliwia wywołanie skutku aplikacyjnego orzeczenia TK w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak publikacji wyroku TK nie uniemożliwia wywołania skutku aplikacyjnego. Wyrok TK obala domniemanie konstytucyjności przepisu już z momentem wejścia do obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił skutek derogacyjny (wymagający publikacji) od skutku aplikacyjnego (nie wymagającego publikacji). Wyrok TK, nawet nieopublikowany, wpływa na sposób stosowania prawa przez organy, uchylając domniemanie konstytucyjności.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § §2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 240 § § 1 pkt 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa
Podstawa do wznowienia postępowania, gdy decyzja została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny.
o.p. art. 241 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa
Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wynosi jeden miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
o.p. art. 243 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa
Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych art. 21 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych art. 9 § ust. 1 pkt 6
o.p. art. 128
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
o.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa
Zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
o.p. art. 12 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa
Sposób liczenia terminów określonych w miesiącach.
o.p. art. 240 § § 1 pkt 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa
Podstawa wznowienia postępowania.
o.p. art. 241 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa
Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
o.p. art. 243 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa
Odmowa wznowienia postępowania.
o.p. art. 245
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa
Decyzje w trybie wznowionego postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw nie uniemożliwia złożenia wniosku o wznowienie postępowania. • Konstytucyjne prawo do wznowienia postępowania powinno być chronione, nawet jeśli wyrok TK nie został jeszcze opublikowany. • Wyrok TK wywołuje skutek aplikacyjny (obalenie domniemania konstytucyjności) nawet bez publikacji.
Odrzucone argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania jest przedwczesny, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia rozpoczęcie biegu terminu do jego złożenia.
Godne uwagi sformułowania
brak publikacji wyroku TK nie może stanowić podstawy do odmowy wznowienia postępowania • nie sposób twierdzić, że odmowa wznowienia postępowania może w tych konkretnych okolicznościach nastąpić z uwagi na przedwczesne wystąpienie przez skarżącą ze stosownym wnioskiem • jest to termin końcowy do wystąpienia z rzeczonym wnioskiem • konstytucyjna zasada prawa do sądu (...) sprzeciwia się restrykcyjnemu pozostawianiu bez biegu, zwrotu lub odrzucaniu 'przedwczesnych' pism procesowych • nie sposób mówić o bezskuteczności przedwczesnego wniosku o wznowienie postępowania, a można co najwyżej mówić o bezskuteczności wniosku spóźnionego • brak promulgacji orzeczenia Trybunału w żadnym razie nie powoduje, że orzeczenie to dla organów demokratycznego państwa prawa może być uznane za nieistniejące • uchylenie domniemania konstytucyjności kontrolowanego przepisu • nie można modyfikować momentu ani skutku czasowego derogacji trybunalskiej • nie powinno prowadzić do pozbawienia obywatela możliwości realizacji konstytucyjnego uprawnienia wynikającego wprost z art. 190 ust. 4 Konstytucji
Skład orzekający
Maciej Kurasz
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Sułkowska
przewodnicząca
Ewa Izabela Fiedorowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w kontekście nieopublikowanych wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz ochrona konstytucyjnego prawa do wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i jego wpływu na terminy proceduralne. Zdanie odrębne sygnalizuje kontrowersje interpretacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego problemu prawnego związanego z kryzysem konstytucyjnym i brakiem publikacji orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, co ma bezpośredni wpływ na prawa obywateli w postępowaniach podatkowych. Wyrok WSA w Warszawie stanowi istotny głos w tej debacie.
“Czy brak publikacji wyroku TK blokuje prawo do wznowienia postępowania podatkowego? WSA: Nie!”
Dane finansowe
WPS: 16 103 PLN
Zdanie odrębne
Sędzia w zdaniu odrębnym argumentuje, że wniosek o wznowienie postępowania był przedwczesny, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, co jest warunkiem rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku. Podkreśla znaczenie zasady trwałości decyzji ostatecznych i ścisłej wykładni przepisów proceduralnych, a także odróżnia skutki aplikacyjne od derogacyjnych wyroków TK, wskazując, że brak publikacji uniemożliwia wywołanie skutku derogacyjnego.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.