III SA/Wa 2655/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga K.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy odmowę wydania elektronicznych kopii dokumentów wyłączonych z akt postępowania podatkowego. DIAS odmówił wydania kopii, powołując się na art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej (O.p.), wskazując na ochronę interesu publicznego, w tym danych osobowych podmiotów trzecich oraz tajemnicy postępowań karnych skarbowych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów O.p. i prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, uznał argumentację organu za nieprzekonującą. Sąd podkreślił, że ochrona danych osobowych nie polega na bezwzględnym utajnianiu informacji, a jedynie na respektowaniu zasad ich przetwarzania, a także że anonimizacja dokumentów mogłaby być wystarczająca. Ponadto, tajemnica postępowania karnego ma charakter czasowy i nie może stanowić podstawy do trwałego pozbawienia strony dostępu do akt. Sąd zakwestionował również wykładnię art. 179 § 3 O.p. przez organ, która czyniła zbędnym środek odwoławczy w postaci zażalenia. W konsekwencji, Sąd uchylił postanowienia organów i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zakresu prawa do dostępu do akt postępowania administracyjnego i podatkowego, interpretacji przepisów o ochronie danych osobowych w kontekście dostępu do akt, oraz znaczenia tajemnicy postępowania karnego w kontekście udostępniania dokumentów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania kopii dokumentów wyłączonych z akt sprawy podatkowej, ale jego argumentacja ma szersze zastosowanie do prawa dostępu do informacji w postępowaniach administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ochrona danych osobowych podmiotów trzecich oraz tajemnica postępowania karnego stanowią bezwzględną podstawę do odmowy wydania stronie postępowania podatkowego kopii dokumentów z akt sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ochrona danych osobowych i tajemnica postępowania karnego nie stanowią bezwzględnej podstawy do odmowy wydania kopii dokumentów, zwłaszcza gdy możliwe jest ich anonimizowanie lub gdy tajemnica ma charakter czasowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały zasadności odmowy dostępu do dokumentów. Ochrona danych osobowych nie polega na utajnianiu, a tajemnica postępowania karnego ma charakter czasowy. Anonimizacja dokumentów mogłaby być wystarczająca.
Czy sądowa kontrola postanowienia o odmowie udostępnienia akt sprawy ma charakter jedynie techniczny, polegający na porównaniu żądanych dokumentów z wyłączonymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sądowa kontrola postanowienia o odmowie udostępnienia akt ma szerszy zakres i obejmuje ocenę legalności wyłączenia dokumentów ze względu na interes publiczny.
Uzasadnienie
Sąd zakwestionował stanowisko, że kontrola sądowa postanowienia o odmowie dostępu do akt ma jedynie funkcję techniczną. Podkreślono, że sąd powinien ocenić legalność wyłączenia dokumentów i aktualność interesu publicznego.
Czy interpretacja art. 179 § 3 Ordynacji podatkowej przez organ, która czyni środek odwoławczy w postaci zażalenia zbędnym, jest prawidłowa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka interpretacja jest nieprawidłowa, ponieważ przepis ten przewiduje uprawnienie do wniesienia zażalenia, które powinno być przedmiotem kontroli instancyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interpretacja organu czyni przepis o zażaleniu iluzorycznym. Kontrola legalności ograniczenia jawności wewnętrznej powinna odbywać się w ramach zażalenia, a następnie skargi sądowej.
Przepisy (24)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 179 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Prawo strony do wglądu w akta doznaje ograniczenia w przypadku dokumentów wyłączonych ze względu na interes publiczny.
O.p. art. 179 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ odmawia wydania kopii dokumentów wyłączonych z akt sprawy.
O.p. art. 179 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Na postanowienie o odmowie udostępnienia dokumentów przysługuje zażalenie.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 178 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Prawo strony do wglądu w akta sprawy.
O.p. art. 178 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 129
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 217
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 1 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 216 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi § 2 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych art. 5
k.p.k. art. 156 § 1 i 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 156 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 241 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona danych osobowych i tajemnica postępowania karnego nie stanowią bezwzględnej przeszkody w dostępie do akt. • Możliwość anonimizacji dokumentów. • Tajemnica postępowania karnego ma charakter czasowy. • Interpretacja art. 179 § 3 O.p. przez organ czyni środek odwoławczy zbędnym. • Sądowa kontrola postanowienia o odmowie dostępu do akt ma szerszy zakres niż tylko techniczne porównanie dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
Ochrona danych osobowych wcale nie polega głównie na utajnieniu tych danych i kategorycznym zakazie ich przetwarzania, lecz na respektowaniu zasady umiaru (adekwatności) w gromadzeniu danych... • Współczesnych stosunkach prawnych i społecznych przetwarzanie danych jest bowiem absolutnie niezbędne, zaś – gdy chodzi o tzw. dane zwykłe - europejskie i krajowe prawo ochrony danych nie wprowadza wcale zasady zakazującej ich przetwarzania, w tym ujawniania. • Sądowa kontrola postanowienia z art. 179 § 2 Ordynacji ma w istocie funkcję jedynie techniczną, tj. polegającą na porównaniu, czy dokumenty żądane przez podatnika są tymi samymi dokumentami, które organ wyłączył z akt sprawy ze względu na upatrywany przez ten organ interes publiczny. • Interpretacja art. 179 Ordynacji, zaprezentowana przez Dyrektora, czyni iluzoryczną kontrolę instancyjną, jaką zapewnić miało przewidziane w art. 179 § 3 O.p. zażalenie.
Skład orzekający
Jarosław Trelka
przewodniczący-sprawozdawca
Hanna Filipczyk
członek
Radosław Teresiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zakresu prawa do dostępu do akt postępowania administracyjnego i podatkowego, interpretacji przepisów o ochronie danych osobowych w kontekście dostępu do akt, oraz znaczenia tajemnicy postępowania karnego w kontekście udostępniania dokumentów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania kopii dokumentów wyłączonych z akt sprawy podatkowej, ale jego argumentacja ma szersze zastosowanie do prawa dostępu do informacji w postępowaniach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa strony do dostępu do akt sprawy i jego ograniczeń, co jest istotne dla każdego uczestnika postępowań administracyjnych i podatkowych. Sąd szczegółowo analizuje relację między ochroną danych osobowych, tajemnicą postępowania karnego a prawem do informacji.
“Czy ochrona danych osobowych może skutecznie zablokować dostęp do akt sprawy podatkowej?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.