Orzeczenie · 2021-03-17

III SA/Wa 2238/20Uchylenie decyzji podatkowej wydatki mieszkaniowe gotówką

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2021-03-17
NSAPodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowysprzedaż nieruchomościcele mieszkaniowezwolnienie podatkowePIT-39art. 30e u.p.d.o.f.art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.dowodypłatności gotówkąpostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. Skarżący sprzedał nieruchomość, a organy podatkowe zakwestionowały możliwość skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania dochodu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Głównym zarzutem było nienależyte udokumentowanie wydatków na cele mieszkaniowe, w szczególności kosztów remontu, które zostały zapłacone gotówką. Organy podniosły również wątpliwości co do legalności pobytu wykonawcy prac remontowych na terytorium Polski w okresie realizacji umowy. Sąd uznał, że podatnik spełnił przesłanki do skorzystania ze zwolnienia. Podkreślono, że umowa z wykonawcą oraz rozliczenie gotówkowe, nawet bez faktur VAT, mogą stanowić wystarczający dowód, jeśli są podpisane przez strony. Sąd wskazał, że organy podatkowe miały obowiązek podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, np. z Straży Granicznej, aby ustalić faktyczny pobyt wykonawcy w Polsce. Zaniechanie tych działań stanowiło naruszenie przepisów postępowania. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania od organu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Udokumentowanie wydatków na cele mieszkaniowe przy płatnościach gotówką, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów u.p.d.o.f. oraz Ordynacji podatkowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa na wykonanie prac remontowych/wykończeniowych oraz zeznania podatnika i rozliczenie gotówkowe stanowią wystarczający dowód poniesienia wydatków na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., mimo płatności gotówką i wątpliwości co do pobytu wykonawcy w Polsce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa i rozliczenie gotówkowe mogą być wystarczającym dowodem, a organy powinny przeprowadzić dodatkowe dowody w celu wyjaśnienia wątpliwości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'udokumentowane' w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. obejmuje również umowę i pokwitowanie zapłaty gotówką. Organy podatkowe zaniechały obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie przeprowadzając wnioskowanych dowodów, np. z Straży Granicznej, co naruszyło zasady postępowania dowodowego.

Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły uznania wydatków na cele mieszkaniowe z powodu braku faktur VAT i wątpliwości co do legalności pobytu wykonawcy w Polsce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wykazały należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszyły przepisy postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy powinny były przeprowadzić dodatkowe dowody, aby rozwiać wątpliwości co do pobytu wykonawcy, a samo dokonanie płatności gotówką nie dyskwalifikuje wydatku jako poniesionego na cele mieszkaniowe, jeśli jest on odpowiednio udokumentowany.

Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez podatnika dowodów, takich jak przesłuchanie świadka czy uzyskanie informacji od Straży Granicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa przeprowadzenia tych dowodów stanowiła naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskowane dowody mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a ich zaniechanie przez organy naruszyło zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W.

Przepisy (25)

Główne

u.p.d.o.f. art. 30e

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy opodatkowania dochodu ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych.

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 131

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie od podatku dochodowego dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, które zostały wydatkowane na własne cele mieszkaniowe.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada otwartego katalogu dowodów w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

Dopuszczalność dowodów z dokumentów.

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Dowody ocenia się według własnego przekonania organu.

O.p. art. 120 § § 1

Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

O.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy może odmówić przeprowadzenia dowodu, gdy jego przeprowadzenie jest sprzeczne z przepisami prawa lub gdy okoliczności zostały już dostatecznie wyjaśnione.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 25

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa, co należy rozumieć przez własne cele mieszkaniowe.

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8 lit. a)-c)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa źródła przychodów podlegające opodatkowaniu.

u.p.d.o.f. art. 19

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy kosztów odpłatnego zbycia.

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 6c-6d

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy kosztów uzyskania przychodu.

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 26

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy sposobu dokumentowania wydatków na cele mieszkaniowe.

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 131

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wymaga udokumentowania wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe.

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 131

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa termin wydatkowania przychodu na cele mieszkaniowe.

u.p.s.d. art. 4a

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Dotyczy zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

O.p. art. 200 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

k.c. art. 77³

Kodeks cywilny

Definicja dokumentu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa na wykonanie prac remontowych i rozliczenie gotówkowe stanowią wystarczający dowód poniesienia wydatków na cele mieszkaniowe. • Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, nie przeprowadzając wnioskowanych dowodów (np. z Straży Granicznej). • Płatność gotówką nie dyskwalifikuje wydatku, jeśli jest on odpowiednio udokumentowany. • Informacja o wizie wykonawcy nie przesądza o jego nieobecności w Polsce w okresie realizacji umowy.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów podatkowych o nienależytym udokumentowaniu wydatków na cele mieszkaniowe. • Argumenty organów podatkowych o fikcyjności transakcji z powodu płatności gotówką. • Argumenty organów podatkowych o braku prawa pobytu wykonawcy w Polsce.

Godne uwagi sformułowania

Sąd wskazuje, że uregulowanie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., tj. zwolnienie od podatku dochodowego przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości mieszkalnej, jest normą celu społecznego. • W ocenie Sądu umowa z 5 września 2014 r. spełnia przesłankę udokumentowania faktu wydatkowania przychodu uzyskanego ze zbycia nieruchomości na własne cele mieszkaniowe, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. • Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. • W niniejszej sprawie rozliczenie gotówkowe mogło być zatem udokumentowane pokwitowaniem, którym było rozliczenie umowy podpisane przez obie strony umowy.

Skład orzekający

Beata Sobocha

przewodnicząca-sprawozdawca

Jacek Kaute

sędzia

Waldemar Śledzik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Udokumentowanie wydatków na cele mieszkaniowe przy płatnościach gotówką, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów u.p.d.o.f. oraz Ordynacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy z dokumentowaniem wydatków, zwłaszcza przy płatnościach gotówką, oraz podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego przez organy podatkowe.

“Gotówka w remoncie mieszkania – czy to wystarczy do zwolnienia z podatku? Sąd wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 600 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst