Orzeczenie · 2008-06-27

III SA/Wa 140/08Wznowienie postępowania podatkowego niekonstytucyjny przepis 12

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2008-06-27
NSAPodatkoweŚredniawsa
VATfaktury RRpodatek naliczonyodliczenie VATwznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjność przepisuOrdynacja podatkowazapłataterminy

Sprawa dotyczyła skargi R.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która odmówiła uchylenia decyzji w sprawie podatku od towarów i usług po wznowieniu postępowania. Podatnik wnioskował o wznowienie postępowania, wskazując jako podstawę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 maja 2007 r. (sygn. akt SK 36/06), który orzekł o niezgodności art. 33b ust. 4 pkt 3) ustawy o VAT z Konstytucją RP. Przepis ten stanowił podstawę do odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT RR, jeśli na dowodzie zapłaty nie podano numeru i daty faktury. Podatnik argumentował, że skoro decyzja została wydana na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, wniosek o wznowienie postępowania jest zasadny. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Skarbowej, odmówiły uchylenia decyzji, twierdząc, że wyrok TK miał charakter zakresowy i nie obejmował sytuacji faktycznej podatnika. W szczególności wskazano, że podatnik dokonywał zapłaty po wystawieniu faktury, a zatem znał jej numer i datę, co umożliwiało spełnienie wymogów formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania nie jest równoznaczne z ponownym merytorycznym rozpoznaniem sprawy, a jedynie z ustaleniem, czy wystąpiła przesłanka wznowienia. W tej sprawie, ze względu na specyficzny stan faktyczny (zapłata po wystawieniu faktury), wyrok TK nie stanowił przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 8) Ordynacji podatkowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania podatkowego w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza gdy niekonstytucyjność przepisu ma charakter zakresowy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z fakturami VAT RR i wymogami formalnymi przelewów, a także specyfiki wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 O.p.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją RP stanowi obligatoryjną przesłankę do wznowienia postępowania podatkowego, nawet jeśli przepis ten miał zastosowanie jedynie w ograniczonym zakresie i nie obejmował konkretnego stanu faktycznego sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi przesłankę do wznowienia postępowania tylko wtedy, gdy przepis, na podstawie którego wydano decyzję ostateczną, faktycznie miał zastosowanie w sprawie i jego niezgodność z Konstytucją RP dotyczy tego zastosowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyrok TK o niekonstytucyjności przepisu ma zastosowanie tylko w zakresie, w jakim przepis ten faktycznie pozbawiał podatnika uprawnień w konkretnej sytuacji. W tej sprawie podatnik mógł spełnić wymogi formalne, co oznacza, że wyrok TK nie miał zastosowania do jego sytuacji, a tym samym nie stanowił przesłanki do wznowienia postępowania.

Czy wznowienie postępowania podatkowego na podstawie orzeczenia Trybunału Konstjalnego wymaga ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, czy też organ ma jedynie zbadać wystąpienie przesłanki wznowienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wznowienie postępowania nie jest równoznaczne z obowiązkiem ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Obowiązkiem organu jest przede wszystkim ustalenie, czy rzeczywiście wystąpiła wskazana przez wnioskodawcę przesłanka wznowienia.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd, że postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i służy przede wszystkim ocenie, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Dopiero po stwierdzeniu wystąpienia takiej przesłanki organ może badać wpływ okoliczności na rozstrzygnięcie decyzji ostatecznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiającą uchylenia decyzji podatkowej po wznowieniu postępowania.

Przepisy (14)

Główne

O.p. art. 240 § § 1 pkt 8

Ordynacja podatkowa

Orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją RP przepisu, na podstawie którego została wydana decyzja ostateczna, stanowi przesłankę wznowienia postępowania.

u.p.t.u. art. 33b § ust. 4 pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Warunek odliczenia podatku naliczonego przy zakupie produktów rolnych od rolników ryczałtowych – wymóg podania numeru i daty faktury na dowodzie zapłaty. Przepis uznany za częściowo niezgodny z Konstytucją RP.

Pomocnicze

O.p. art. 241 § § 2 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Określa termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

O.p. art. 245 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Określa skutki wznowienia postępowania (uchylenie decyzji).

O.p. art. 245 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Określa odmowę uchylenia decyzji w przypadku braku przesłanek wznowienia.

u.p.t.u. art. 19 § ust. 2 i 2a

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepisy dotyczące podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 33b § ust. 5

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Dowodem wpłaty na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego jest polecenie przelewu.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności.

Konstytucja RP art. 21 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności i prawa do dziedziczenia.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Równość wobec prawa.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia TK mają moc prawną i są ostateczne.

PPSA art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją RP stanowi przesłankę do wznowienia postępowania podatkowego. • Organ podatkowy ma obowiązek wznowić postępowanie, gdy stwierdzono niezgodność przepisu z Konstytucją, niezależnie od zakresu tej niezgodności.

Odrzucone argumenty

Wyrok TK o niezgodności przepisu z Konstytucją RP nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania, jeśli przepis ten miał zastosowanie tylko w ograniczonym zakresie i nie dotyczył konkretnego stanu faktycznego sprawy. • Wznowienie postępowania nie jest równoznaczne z ponownym merytorycznym rozpoznaniem sprawy, a jedynie z ustaleniem wystąpienia przesłanki wznowienia.

Godne uwagi sformułowania

wznowienie postępowania nie jest równoznaczne z obowiązkiem ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną • wyrok Trybunału Konstytucyjny nie orzekł o bezwzględnej niezgodności ww. przepisu, ale o niezgodności warunkowej • niekonstytucyjność art. 33b ust. 4 pkt 3) u.p.t.u. ujawnia się w momencie, gdy organy podatkowe kwestionują prawo podatnika do zwiększenia podatku naliczonego z uwagi na niedopełnienie wymogu wpisania numeru i daty faktury w sytuacji, gdy obiektywnie rzecz biorąc spełnienie tego wymogu nie jest możliwe.

Skład orzekający

Ewa Radziszewska-Krupa

przewodniczący

Bożena Dziełak

sprawozdawca

Sylwester Golec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania podatkowego w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza gdy niekonstytucyjność przepisu ma charakter zakresowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z fakturami VAT RR i wymogami formalnymi przelewów, a także specyfiki wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 O.p.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoność procedur wznowienia postępowania podatkowego i interakcję między orzecznictwem sądów administracyjnych a Trybunałem Konstytucyjnym. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego dla zastosowania wyroku TK.

“Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zawsze oznacza wznowienie postępowania podatkowego? Sąd wyjaśnia.”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst