Orzeczenie · 2025-12-22

III SA/Wa 1100/25Oddalenie skargi zmiana formy opodatkowania

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2025-12-22

NSAPodatkoweŚredniawsa

podatek liniowyzmiana formy opodatkowaniarozpoczęcie działalnościCEIDGustawa o PITOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweodmowa wszczęcia postępowaniawsteczna zmianapodatnik

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Podatnik E.R. rozpoczął działalność gospodarczą 2 stycznia 2023 roku, rejestrując ją w CEIDG i wybierając opodatkowanie na zasadach ogólnych. W listopadzie 2024 roku zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o uznanie wybranej formy opodatkowania jako podatku liniowego od dnia rozpoczęcia działalności, tłumacząc to błędem technicznym i brakiem doświadczenia. Podkreślał, że jego intencją od początku było stosowanie podatku liniowego, co potwierdzają wpłaty zaliczek PIT-5L, deklaracje ZUS i prowadzona dokumentacja. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 9a ust. 2a ustawy o PIT i art. 165a Ordynacji podatkowej, które nie przewidują możliwości zmiany formy opodatkowania z mocą wsteczną. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę podatnika, stwierdzając, że polskie prawo nie zawiera przepisów umożliwiających wszczęcie postępowania podatkowego w celu zmiany wybranej formy opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na podatek liniowy z mocą wsteczną. Sąd podkreślił, że wybór formy opodatkowania jest czynnością inicjowaną przez podatnika i nie przewidziano dla organów podatkowych kompetencji do rozpatrywania takich wniosków z mocą wsteczną. Kwestie dotyczące prawidłowości pierwotnego wyboru formy opodatkowania mogłyby być ewentualnie weryfikowane w postępowaniu w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, jednak nie w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o zmianę formy opodatkowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Potwierdzenie braku możliwości zmiany formy opodatkowania na podatek liniowy z mocą wsteczną, nawet w przypadku błędów przy rejestracji działalności gospodarczej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości wszczęcia postępowania w celu zmiany formy opodatkowania z mocą wsteczną. Nie rozstrzyga kwestii merytorycznych dotyczących prawidłowości pierwotnego wyboru formy opodatkowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ podatkowy może wszcząć postępowanie w celu zmiany formy opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na podatek liniowy z mocą wsteczną, jeśli podatnik przy rejestracji wybrał zasady ogólne, ale twierdzi, że popełnił błąd?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, polskie prawo nie przewiduje możliwości wszczęcia postępowania podatkowego w celu zmiany wybranej przez podatnika formy opodatkowania dochodów na zasadach ogólnych na podatek liniowy z mocą wsteczną.

Uzasadnienie

Przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT nie dają organom podatkowym kompetencji do prowadzenia postępowania w sprawie zmiany wybranej formy opodatkowania z mocą wsteczną. Odmowa wszczęcia postępowania jest obligatoryjna, gdy brak jest materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia wniosku.

Czy dowody takie jak wpłaty zaliczek PIT-5L, deklaracje ZUS i dokumentacja księgowa mogą stanowić podstawę do uznania przez organ podatkowy wyboru podatku liniowego z mocą wsteczną, mimo braku formalnego oświadczenia w CEIDG?

Odpowiedź sądu

Takie dowody mogłyby być weryfikowane w toku postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, ale nie stanowią podstawy do wszczęcia postępowania w celu zmiany formy opodatkowania z mocą wsteczną.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ocena tych okoliczności wykraczałaby poza granice sprawy zainicjowanej wnioskiem o zmianę formy opodatkowania, a mogłaby być przedmiotem postępowania dotyczącego określenia zobowiązania podatkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zmiany formy opodatkowania na podatek liniowy od dnia rozpoczęcia działalności.

Przepisy (9)

Główne

u.p.d.o.f. art. 9a § ust. 1, ust.2, ust.2a, ust. 2c

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepisy te określają zasady wyboru formy opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym podatku liniowego, oraz terminy i formę składania oświadczeń. Nie przewidują jednak możliwości zmiany wybranej formy z mocą wsteczną w drodze postępowania podatkowego.

O.p. art. 165a § par.1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Przepis ten stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Sąd uznał, że brak materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia wniosku o zmianę formy opodatkowania z mocą wsteczną jest taką przyczyną.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1