Orzeczenie · 2025-12-09

III SA/Po 484/25Oddalenie skargi na odmowe umorzenia postępowania egzekucyjnego

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-12-09
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneskładki ZUStytuł wykonawczywymogi formalneumorzenie postępowaniaWSA Poznańubezpieczenia społeczneprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora ZUS w sprawie zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne. Spółka domagała się umorzenia postępowania, argumentując, że tytuły wykonawcze nie spełniały wymogów formalnych określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), w szczególności nie wskazywały podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności ani nie zawierały danych osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, uznał, że składki na ubezpieczenie społeczne nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia, a wskazanie w tytule wykonawczym ogólnego przepisu dotyczącego kolejności zaspokojenia (art. 115 u.p.e.a.) nie stanowi wady. Ponadto, sąd stwierdził, że w przypadku tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS, który jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, zastosowanie znajduje art. 27 § 1b u.p.e.a., który dopuszcza brak podpisu osoby upoważnionej. Sąd podkreślił również, że przepisy dotyczące wymogów formalnych, na które powoływała się spółka, weszły w życie po dacie wystawienia części tytułów wykonawczych, a przepisy przejściowe nie wymagały ich uzupełnienia. W konsekwencji, sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo odmówiły umorzenia postępowania, a zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów formalnych tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności dotyczących pierwszeństwa zaspokojenia i podpisu wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym oraz kwestii pierwszeństwa zaspokojenia składek ZUS.

Zagadnienia prawne (4)

Czy tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi zawierać wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeśli należność taka nie korzysta z pierwszeństwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, tytuł wykonawczy musi zawierać wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej tylko wtedy, gdy należność korzysta z takiego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej. Składki ZUS nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. jest wskazanie przepisu prawa materialnego, z którego wynika pierwszeństwo zaspokojenia. Ponieważ składki ZUS nie mają pierwszeństwa zaspokojenia, a jedynie określoną kolejność (art. 115 u.p.e.a.), brak wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa nie stanowi wady tytułu wykonawczego.

Czy tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym (np. ZUS) musi zawierać podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 27 § 1b u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wystawienia niektórych tytułów), tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym może nie zawierać podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 27 § 1b u.p.e.a. oraz obowiązujący wzór tytułu wykonawczego, wskazując, że w przypadku tożsamości wierzyciela i organu egzekucyjnego, podpis osoby upoważnionej w rubryce dotyczącej wierzyciela nie jest wymagany.

Czy przepisy art. 27 § 1 pkt 7a-7c u.p.e.a. (wprowadzone zmianą ustawy z dnia 9 marca 2023 r.) mają zastosowanie do tytułów wykonawczych wystawionych przed dniem wejścia w życie tych przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mają zastosowania do tytułów wykonawczych wystawionych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, a postępowania wszczęte na ich podstawie pozostają w mocy zgodnie z przepisem przejściowym.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że w postępowaniach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, wystawione tytuły wykonawcze pozostają w mocy, co oznacza, że nie podlegają nowym wymogom formalnym.

Czy ogólne wskazanie przepisu art. 115 u.p.e.a. w tytule wykonawczym, bez wskazania konkretnego paragrafu i punktu, stanowi wadę?

Odpowiedź sądu

Nie, ogólne wskazanie przepisu art. 115 u.p.e.a. może służyć jedynie jako informacja o kolejności egzekucji i nie ma wpływu na ważność tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wskazanie art. 115 u.p.e.a. w sposób ogólny nie wpływa na ważność tytułu wykonawczego, a jedynie informuje o kolejności zaspokojenia, co jest wystarczające do wszczęcia egzekucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przepisy (17)

Główne

u.p.e.a. art. 60 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tytuł wykonawczy zawiera wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej.

u.p.e.a. art. 27 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tytuł wykonawczy zawiera imię i nazwisko, stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela.

u.p.e.a. art. 27 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tytuł wykonawczy zawiera podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela.

u.p.e.a. art. 27 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tytuł wykonawczy zawiera datę podpisania tytułu wykonawczego.

u.p.e.a. art. 27 § 1b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym może nie zawierać podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 115 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa kolejność zaspokajania należności z tytułu ubezpieczeń społecznych (czwarte z kolei).

u.p.e.a. art. 19 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa sytuację, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym.

u.s.u.s. art. 24 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa zmieniająca art. 21 § 1

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

Przepis przejściowy dotyczący tytułów wykonawczych wystawionych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Tytuły wykonawcze nie spełniały wymogów z art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. (brak wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia). • Tytuły wykonawcze nie spełniały wymogów z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. (brak imienia, nazwiska, stanowiska, podpisu osoby upoważnionej i daty podpisania). • Błędne zastosowanie art. 27 § 1b u.p.e.a. na skutek wadliwego przyjęcia tożsamości wierzyciela i organu egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Składki ZUS nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia. • Pierwszeństwo zaspokojenia należności należy odróżnić od pojęcia kolejności zaspokojenia należności. • Tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym może nie zawierać podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela.

Skład orzekający

Szymon Widłak

przewodniczący sprawozdawca

Mirella Ławniczak

sędzia

Zbigniew Kruszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności dotyczących pierwszeństwa zaspokojenia i podpisu wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym oraz kwestii pierwszeństwa zaspokojenia składek ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które mogą mieć znaczenie dla wielu przedsiębiorców i osób prowadzących działalność gospodarczą.

“Ważne dla przedsiębiorców: Czy błędy w tytule wykonawczym mogą wstrzymać egzekucję składek ZUS?”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst