III SA/Po 24/26

III SA/Po 24/26 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-02-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Monika Świerczak
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 marca 2024 r. nr [...]
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 czerwca 2024 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm., dalej: k.p.a.) i art. 18, art. 20 ust. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 303, z późn. zm., dalej: ustawa), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania K. P. (dalej: skarżący) refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r., w związku z wnioskiem z dnia 19 grudnia 2023 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 19 grudnia 2023 r. skarżący wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o wypłatę refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r., oświadczając, że głównym źródłem ogrzewania w gospodarstwie domowym jest jedno z następujących źródeł: kocioł gazowy / bojler gazowy / podgrzewacz gazowy przepływowy / kominek gazowy, zasilane paliwami gazowymi, zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Po rozpoznaniu wniosku, Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia 28 marca 2024 r., odmówił skarżącemu refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że wnioskodawca nie spełnia ustawowych warunków do przyznania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe, albowiem przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego dowody nie wykazały, by prowadził on gospodarstwo domowe w objętym wnioskiem miejscu, w którym znajduje się punkt poboru paliwa gazowego.
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że na podstawie zgromadzonych w sprawie informacji zawartych we wniosku oraz na podstawie danych uzyskanych z rejestrów publicznych (baza CEEB), ustalił, że źródło ogrzewania, które jest wykorzystywane przez skarżącego w gospodarstwie domowym objętym wnioskiem – budynek jednorodzinny przy ul. [...] w K. - to kocioł gazowy, zgłoszony do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w dniu 19 stycznia 2022 r. Paliwo gazowe do instalacji znajdującej się w tym budynku dostarczane jest przez P. sp. z o.o. na podstawie umowy kompleksowej dostarczania paliwa gazowego nr [...] z dnia 12 maja 2017 r. Załączone do wniosku faktury VAT za dostarczone paliwo gazowe oraz przedstawiona w toku postępowania korespondencja z P. Sp. z o.o. doręczane są odwołującemu na adres : [...]. Taki też adres widnieje w polu "Nabywca" na fakturach, zaświadczeniach. Nadto K. P. pozostaje w związku małżeńskim z I. P., której rachunek bankowy został wskazany we wniosku jako rachunek do przekazania refundacji podatku VAT i z niego też dokonywane są płatności za dostarczone paliwo gazowe.
W związku z powyższym, organ I instancji stwierdził, że wypłata refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r. nie przysługuje, ponieważ dowody nie wykazały, by wnioskodawca prowadził gospodarstwo domowe w objętym wnioskiem miejscu, w którym znajduje się punkt poboru paliwa gazowego.
W odwołaniu skarżący podniósł, że organ I instancji nie wyjaśnił należycie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, błędnie ustalił stan faktyczny, podał nieprawdziwe informacje w uzasadnieniu decyzji, a za dom na ul. [...] opłaca wszystkie opłaty. Wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazał, że odwołujący naprzemiennie posługuje się dwoma adresami zamieszkania, co wynika z dokumentów. W trakcie oględzin budynku przy ul. [...] w K. w dniu 29 lutego 2024r. pracownik organu I instancji nie zastał odwołującego. W ocenie pracownika organu budynek wygląda na niezamieszkały, ma opuszczone rolety antywłamaniowe, kraty w oknach, brak dzwonka furtki w ogrodzeniu (jedynie wystawiające przewody po dzwonku) . Mieszkańcy sąsiednich budynków potwierdzili, że K. P. pojawia się na posesji jedynie sporadycznie, nigdy w tym miejscu nie zamieszkiwał. Budynek był przeznaczony do wynajmu – ostatnimi lokatorami byli [...], do których sąsiedzi wielokrotie wzywali policję z uwagi na częste awantury. Osoby te zamieszkiwały do końca 2023 r. i od tego czasu,jak wskazali sąsiedzi, dom stoi pusty, niezamieszkany. Dalej organ wyjaśnił, że podstawy materialnoprawne refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych uregulowane zostały w ustawie z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 303, dalej u.o.o.p.g.) Stosownie do art. 18 ustawy, w przypadku gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne:
1) wykorzystuje, jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy – Prawo energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. poz. 2496), do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu – w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy;
2) jest osobą w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140) nie przekracza kwoty [...]zł, lub osobą w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty [...]zł na osobę - przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. oraz od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. do tego odbiorcy paliw gazowych, zwana dalej "refundacją podatku VAT".
Z powyższego przepisu wynika, że refundacja przysługuje w sytuacji, kiedy urządzenie grzewcze zasilane paliwami gazowymi zostało zgłoszone do CEEB do dnia wejścia w życie ustawy, to jest do dnia 21 grudnia 2022 r., lub zgłoszone później, jeżeli jest to pierwsze zgłoszenie tego urządzenia. Zgłoszenie do CEEB stanowi, więc warunek sine qua non przyznania refundacji podatku VAT. Jednak z uwagi, że odwołujący nie zamieszkuje we wskazanym we wniosku budynku przy ul. [...] w K. i nie prowadzi jednoosobowego gospodarstwa domowego nie można przyznać refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wskazał, że materiał dowodowy został błędnie zinterpretowany. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego ustawy o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. a w szczególności zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. W ocenie skarżącego naruszenie polegało na nienależytym przeprowadzeniu materiału dowodowego skutkującym nienależytym wyjaśnieniem stanu faktycznego a tym samym wydaniem decyzji odmawiającej prawa do wypłaty refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r.
W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1882, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Na wstępie należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie rozważania, motywy rozstrzygnięcia i treść uzasadnienia wyroku jest tożsama ze sprawą o sygn. akt III SA/Po 23/26.
Zasady i tryb refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. do odbiorcy paliw gazowych regulują przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku gazu (art. 1 pkt 3).
W rozumieniu przepisów ustawy, przez pojęcie "podatek VAT" rozumie się podatek od towarów i usług, o którym mowa w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 931, z późn. zm.), zaś pojęcie "gospodarstwo domowe" oznacza osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe) (art. 2 pkt 6 i 7 ustawy).
Z art. 3 pkt 3a u.p.e. wynika, że paliwa gazowe to gaz ziemny wysokometanowy lub zaazotowany, w tym skroplony gaz ziemny oraz propan-butan lub inne rodzaje gazu palnego, dostarczane za pomocą sieci gazowej, a także biometan i biogaz rolniczy, niezależnie od ich przeznaczenia.
Z art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e. wynika, że taryfy ustalane dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych, które stosuje się do dnia 31 grudnia 2027 r. - przez przedsiębiorstwa energetyczne posiadające koncesję na obrót paliwami gazowymi lub na obrót gazem ziemnym z zagranicą podlegają zatwierdzeniu przez Prezesa URE.
Stosownie do art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy, odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwach domowych, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e., składają wniosek o refundację podatku VAT na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, nie później niż do dnia 29 lutego 2024 r., lub w terminie 30 dni od dnia otrzymania faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych. Wniosek o refundację podatku VAT składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek.
Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy, do wniosku o refundację podatku VAT odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e., załącza fakturę dokumentującą dostarczenie paliw gazowych do tego odbiorcy przez to przedsiębiorstwo energetyczne obejmującą okres dotyczący wniosku oraz dowód uiszczenia zapłaty za tę fakturę.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o refundację podatku VAT, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 20 ust. 2 ustawy).
Do ustalenia przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta prawa do refundacji podatku VAT, o którym mowa w art. 18, stosuje się odpowiednio art. 411 ust. 10k-10o oraz 10r ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556) (art. 20 ust. 2 ustawy).
W art. 411 ustawy Prawo ochrony środowiska określono formy finansowania środków funduszy, formy działania i warunki udzielenia dofinansowania.
Na mocy art. 20 ust. 4 ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, weryfikuje wniosek o refundację podatku VAT w zakresie:
1) zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków,
2) wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu, o którym mowa w art. 18 pkt 2, zgodnie z ust. 3
- jednorazowo przy złożeniu pierwszego wniosku o refundację podatku VAT przez odbiorcę paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e.
Zgodnie z art. 20 ust. 5 ustawy, przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta refundacji podatku VAT nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania refundacji podatku VAT, uchylenie lub zmiana wysokości refundacji podatku VAT oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranej refundacji podatku VAT wymagają wydania decyzji.
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta przesyła wnioskodawcy informację o przyznaniu refundacji podatku VAT na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej - o ile wnioskodawca wskazał adres poczty elektronicznej we wniosku o refundację podatku VAT. W przypadku gdy wnioskodawca nie wskazał adresu poczty elektronicznej we wniosku o refundację podatku VAT, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, odbierając ten wniosek od wnioskodawcy, informuje go o możliwości odebrania od tego organu informacji o przyznaniu refundacji podatku VAT (art. 20 ust. 6 ustawy).
Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy, do postępowania w sprawie refundacji podatku VAT przepisy art. 23 ust. 12 i 13, art. 30 oraz art. 32 ust. 1-1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stosuje się odpowiednio, przy czym ilekroć w tych przepisach jest mowa o rodzinie, rozumie się przez to gospodarstwo domowe wymienione w art. 18 pkt 2.
W sprawach refundacji podatku VAT nieuregulowanych ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 21 ust. 3 ustawy).
Spór w sprawie dotyczy odmowy przyznania przedmiotowej refundacji podatku VAT.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 303, z późn. zm., dalej: ustawa).
Zgodnie z art. 18 w przypadku, gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku - Prawo energetyczne:
1) wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3 a ustawy - Prawo energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 roku o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy;
2) jest osobą w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 615, 1265, 2140) nie przekracza kwoty [...]złotych, lub osobą w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada-2003 roku o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty [...]złotych na osobę
- przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 roku do dnia 31 grudnia 2023 roku oraz od dnia 1 stycznia 2024 roku do dnia 30 czerwca 2024 roku do tego odbiorcy paliw gazowych, zwana dalej "refundacją podatku VAT".
Celem wprowadzenia regulacji prawnej z art. 18 ustawy jest ochrona osób o niewysokich dochodach przed skutkami wyjątkowo wysokiego wzrostu cen gazu wywołanego wieloma przyczynami, z których niektóre miały globalny zasięg. Jak wynikało z projektu ustawy, jej przepisy miały ograniczyć wzrost kosztów dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych o najniższych dochodach, zużywających paliwa gazowe do celów grzewczych. W tym celu przewidziano mechanizm refundacji podatku od towarów i usług, poniesionego przez odbiorców przy zakupie tych paliw dostarczonych w 2023 r., następnie również w 2024 r., w sytuacji udokumentowania dostarczenia tych paliw do odbiorców (druk sejmowy nr IX. 2804). W takiej sytuacji, uczynienie warunkiem refundacji faktu zgłoszenia źródła ogrzewania do CEEB jest działaniem racjonalnym, umożliwia bowiem osobom ubogim nabycie prawa do refundacji, oczywiście w razie spełnienia pozostałych warunków nabycia tegoż świadczenia, a jednocześnie wzmacnia obowiązek zgłaszania źródeł ogrzewania do CEEB.
Ponownie należy wspomnieć, że w rozumieniu przepisów ustawy, przez pojęcie "podatek VAT" rozumie się podatek od towarów i usług, o którym mowa w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 931, z późn. zm.), zaś pojęcie "gospodarstwo domowe" oznacza osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe) (art. 2 pkt 6 i 7 ustawy).
Z art. 3 pkt 3a u.p.e. wynika, że paliwa gazowe to gaz ziemny wysokometanowy lub zaazotowany, w tym skroplony gaz ziemny oraz propan-butan lub inne rodzaje gazu palnego, dostarczane za pomocą sieci gazowej, a także biometan i biogaz rolniczy, niezależnie od ich przeznaczenia.
Z art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e. wynika, że taryfy ustalane dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych, które stosuje się do dnia 31 grudnia 2027 r. - przez przedsiębiorstwa energetyczne posiadające koncesję na obrót paliwami gazowymi lub na obrót gazem ziemnym z zagranicą podlegają zatwierdzeniu przez Prezesa URE.
Zdaniem organów jednym z warunków koniecznych otrzymania świadczenia w postaci refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe do konkretnego budynku jest rzeczywiste zamieszkiwanie w tym budynku przez wnioskodawcę i prowadzenie przez niego w tymże budynku gospodarstwa domowego. Podjęte przez Organ I instancji w toku wszczętego postępowania czynności mające na celu weryfikację zamieszkiwania przez gospodarstwo domowe Odwołującego się pod podanym we wniosku adresem zakończyły się ustaleniem, że skarżący tam nie mieszka. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę organy nie mają racji.
Warunkiem koniecznym do przyznania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2024 r. jest: 1) złożenie wniosku o refundację podatku VAT na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, 2) fakt ujawnienia głównego źródła ogrzewania w CEEB, 3) spełnienie kryterium dochodowego, 4) załączenie faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych
Stosownie do art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy, odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwach domowych, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e., składają wniosek o refundację podatku VAT na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, nie później niż do dnia 29 lutego 2024 r., lub w terminie 30 dni od dnia otrzymania faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych. Wniosek o refundację podatku VAT składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek.
Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy, do wniosku o refundację podatku VAT odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e., załącza fakturę dokumentującą dostarczenie paliw gazowych do tego odbiorcy przez to przedsiębiorstwo energetyczne obejmującą okres dotyczący wniosku oraz dowód uiszczenia zapłaty za tę fakturę.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta, weryfikuje wniosek o refundację podatku VAT w zakresie:
1) zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków,
2) wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu, o którym mowa w art. 18 pkt 2, zgodnie z ust. 3 - jednorazowo przy złożeniu pierwszego wniosku o refundację podatku VAT przez odbiorcę paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne.
W przepisach nie ma mowy o tym, że organ weryfikuje czy wnioskodawca faktycznie zamieszkuje pod poddanym adresem.
Organ nie może za powód odmowy uznać swojego subiektywnego przeświadczenia, że wnioskodawca nie zamieszkuje w danym miejscu. Z pewnością nie może stanowić dowodu na niezamieszkiwanie skarżącego pod wskazanym przez niego adresem fakt, że w okach spuszczone są rolety czy, to że dom "wygląda na opuszczony". Organy nie zawiadomiły strony o terminie oględzin, nie przeprowadziły wywiadu środowiskowego. Nie wezwały skarżącego do złożenia wyjaśnień na te okoliczność. Nie zawiadomiły także o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.
Organ również w sposób nieuprawniony odwołuje się do wyroku WSA w Poznaniu z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 304/23 sprzed ponad 2 lat, dotyczącego innego świadczenia i innego stanu faktycznego. Notabene wyrokiem tym WSA uchylił decyzje obu instancji, właśnie z powodu nie ustalenia kwestii zamieszkania skarżącego.
Kwestia adresu miejsca zamieszkania, pod którym Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe, dla którego ubiega się o refundację podatku VAT, wymagała w kontrolowanej sprawie wnikliwego wyjaśnienia – czego organy obu instancji nie uczyniły. Wymagane ustalenia powinny zostać dokonane przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych, w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący, czyniący zadość zasadzie prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
SKO w [...] naruszyło też zasadę art. 15 k.p.a. w żaden sposób nie odnosząc się do zarzutów odwołania i nie czyniąc jakichkolwiek czynności mających na celu wyjaśnienie sprawy.
Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, by dwukrotnie oceniono dowody, przeanalizowano wszystkie argumenty. Jednocześnie w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy jest organem merytorycznym, którego powinnością jest nie tylko odnieść się do zarzutów odwołania, lecz ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę już rozstrzygniętą przez organ pierwszej instancji.
W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji, o czym orzekł w wyroku.