III SA/Kr 741/19Zwrot opłaty za kartę pojazdu niekonstytucyjne rozporządzenie 41
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka A sp. z o.o. zwróciła się do Prezydenta Miasta o zwrot 425 zł stanowiącej część opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej w 2005 r. w wysokości 500 zł. Prezydent Miasta odmówił, wskazując na przedawnienie roszczenia i powołując się na art. 118 Kodeksu Cywilnego. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów KPA, niezgodność rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. z ustawą Prawo o ruchu drogowym oraz Konstytucją RP, a także sprzeczność z prawem UE (art. 90 TWE). Podkreśliła, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2006 r. stwierdził niezgodność tego rozporządzenia z prawem, a nowe rozporządzenie ustaliło opłatę na 75 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r. był niekonstytucyjny od samego początku, a odroczenie utraty jego mocy obowiązującej przez TK nie pozwalało organowi na pobieranie opłaty w zawyżonej wysokości. Sąd odmówił zastosowania tego przepisu, uznając go za sprzeczny z Konstytucją RP i prawem UE. Sąd rozstrzygnął również kwestię przedawnienia, uznając, że nie miały zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej ani ustawy o finansach publicznych, a przepisy obowiązujące w dacie pobrania opłaty nie przewidywały przedawnienia roszczeń o zwrot. W konsekwencji Sąd stwierdził bezskuteczność czynności organu odmawiającej zwrotu i nakazał zwrot nadpłaty w wysokości 425 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że sądy administracyjne mogą odmawiać zastosowania przepisów wykonawczych uznanych za niekonstytucyjne, nawet jeśli TK odroczył utratę ich mocy obowiązującej. Potwierdzenie, że opłaty pobrane na podstawie niekonstytucyjnych przepisów podlegają zwrotowi, a roszczenia te niekoniecznie podlegają przedawnieniu na zasadach ogólnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji opłaty za kartę pojazdu i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Kwestia przedawnienia może być różnie interpretowana w zależności od konkretnych przepisów i dat.
Zagadnienia prawne (4)
Czy opłata za wydanie karty pojazdu, ustalona na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury, która znacznie przekraczała faktyczne koszty jej wytworzenia, była zgodna z Konstytucją RP i ustawą Prawo o ruchu drogowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. był niezgodny z Konstytucją RP i ustawą Prawo o ruchu drogowym od samego początku jego obowiązywania, ponieważ stanowił daninę publiczną bez podstawy ustawowej i przekraczał upoważnienie ustawowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłata za kartę pojazdu, ustalona na podstawie rozporządzenia, była niekonstytucyjna, gdyż przekraczała faktyczne koszty wytworzenia karty i stanowiła daninę publiczną nałożoną aktem podustawowym, co narusza art. 217 Konstytucji RP. Sąd odmówił zastosowania tego przepisu, mimo odroczenia jego utraty mocy obowiązującej przez Trybunał Konstytucyjny.
Czy opłata za wydanie karty pojazdu, pobrana na podstawie rozporządzenia niezgodnego z prawem UE, była zgodna z art. 110 TFUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłata ta była sprzeczna z art. 110 TFUE, ponieważ była nakładana w związku z pierwszą rejestracją pojazdu sprowadzonego z innego państwa członkowskiego, a nie w związku z nabyciem pojazdu już zarejestrowanego w kraju.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, które stwierdziło, że opłata taka narusza zasadę niedyskryminacji w handlu wewnątrzwspólnotowym, gdyż dyskryminuje pojazdy importowane. Sąd podkreślił nadrzędność prawa UE nad prawem krajowym.
Czy roszczenie o zwrot nienależnie pobranej opłaty za kartę pojazdu uiszczonej przed 1 stycznia 2010 r. uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku opłat pobranych przed 1 stycznia 2010 r. na podstawie niekonstytucyjnego rozporządzenia, nie miały zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej ani ustawy o finansach publicznych, a przepisy obowiązujące w dacie pobrania opłaty nie przewidywały przedawnienia takich roszczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwestia przedawnienia powinna być rozpatrywana na gruncie przepisów obowiązujących w dacie pobrania opłaty. Ponieważ przepisy te nie przewidywały przedawnienia roszczeń o zwrot opłaty za kartę pojazdu, roszczenie spółki nie uległo przedawnieniu.
Czy odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu jest czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z uchwałą NSA I OPS 3/07, odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu jest czynnością z zakresu administracji publicznej, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jednoznacznie kwalifikuje odmowę zwrotu opłaty za kartę pojazdu jako sprawę administracyjną podlegającą kognicji sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (36)
Główne
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu art. § 1 § ust. 1
Przepis uznany za niekonstytucyjny i sprzeczny z prawem UE. Sąd odmówił jego zastosowania.
Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 77 § ust. 4 pkt 2
Skarżąca zarzuciła niezgodność rozporządzenia z tym przepisem.
Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 77 § ust. 5
Skarżąca zarzuciła niezgodność rozporządzenia z tym przepisem.
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Skarżąca zarzuciła niezgodność rozporządzenia z tym przepisem.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu dotyczącego nakładania danin publicznych.
TFEU art. 110
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu sprzeciwiającego się dyskryminacyjnym opłatom wewnętrznym.
TWE art. 90 § akapit pierwszy
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu sprzeciwiającego się dyskryminacyjnym opłatom wewnętrznym.
Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 77 § ust. 3
Skarżąca powołała się na ten przepis w kontekście wysokości opłaty.
Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 77 § ust. 6
Sąd wskazał, że Minister przekroczył upoważnienie zawarte w tym przepisie.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu art. § 1 § ust. 1
Określa nową, niższą opłatę za kartę pojazdu.
Pomocnicze
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Organ powołał się na ten przepis w kontekście przedawnienia, jednak sąd uznał go za nieadekwatny.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Skarżąca zarzuciła naruszenie.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Skarżąca zarzuciła naruszenie.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Skarżąca zarzuciła naruszenie.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Skarżąca zarzuciła naruszenie.
k.p.a. art. 77 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Skarżąca zarzuciła naruszenie.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Podstawa prawna działania sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna działania sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutek uwzględnienia skargi.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami skargi.
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa kompetencji sądu do oceny konstytucyjności prawa.
Konstytucja RP art. 173
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa kompetencji sądu do oceny konstytucyjności prawa.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa kompetencji sądu do oceny konstytucyjności prawa.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa kompetencji sądu do oceny konstytucyjności prawa.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konsekwencje orzeczeń TK dla postępowań.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa nadrzędności prawa UE.
Konstytucja RP art. 89 § ust. 1 pkt 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa nadrzędności prawa UE.
Konstytucja RP art. 91
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa nadrzędności prawa UE.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych art. 60 § pkt 7
Sąd uznał, że przepis ten nie miał zastosowania do sprawy.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych art. 67
Sąd uznał, że przepis ten nie miał zastosowania do sprawy.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych art. 115 § ust. 1
Sąd uznał, że przepis ten nie miał zastosowania do sprawy.
Ordynacja podatkowa art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Sąd uznał, że przepis ten nie miał zastosowania do sprawy.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Podstawa zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata za kartę pojazdu była niezgodna z Konstytucją RP (art. 217) i ustawą Prawo o ruchu drogowym (art. 77 ust. 4 i 5), ponieważ przekraczała faktyczne koszty wytworzenia karty i stanowiła daninę publiczną nałożoną rozporządzeniem. • Opłata była sprzeczna z prawem UE (art. 110 TFUE), dyskryminując pojazdy importowane. • Przepis rozporządzenia był niekonstytucyjny od samego początku jego obowiązywania, a odroczenie utraty jego mocy obowiązującej przez TK nie usprawiedliwiało pobierania zawyżonej opłaty. • Roszczenie o zwrot opłaty nie uległo przedawnieniu, ponieważ przepisy obowiązujące w dacie pobrania opłaty nie przewidywały takiego przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Argument organu o przedawnieniu roszczenia. • Argument organu, że utrata mocy obowiązującej rozporządzenia od 1 maja 2006 r. uniemożliwia zwrot opłaty pobranej wcześniej.
Godne uwagi sformułowania
przepis § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania • podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu ponad faktyczne koszty jej wytworzenia stanowiło nową daninę publiczną, co naruszało przepis art. 217 Konstytucji RP • organ samorządowy pobierając zawyżoną opłatę za wydanie karty pojazdu dopuścił się również naruszenia art. 90 akapit pierwszy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską • sąd administracyjny w ramach swoich kompetencji jest uprawniony zarówno do stwierdzenia niezgodności rozporządzenia z Konstytucją, jak i odmowy jego zastosowania w indywidualnej sprawie • Odroczenie w czasie utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu rozporządzenia nie oznacza, że przepis ten ma być stosowany przez sąd do daty wskazanej przez Trybunał Konstytucyjny. • Przepis uznany przez TK za sprzeczny z Konstytucją pozostawał niekonstytucyjny od dnia jego wydania i jako akt niższej rangi nie powinien być stosowany już od dnia jego wejścia w życie
Skład orzekający
Renata Czeluśniak
przewodniczący-sprawozdawca
Janusz Bociąga
członek
Halina Jakubiec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że sądy administracyjne mogą odmawiać zastosowania przepisów wykonawczych uznanych za niekonstytucyjne, nawet jeśli TK odroczył utratę ich mocy obowiązującej. Potwierdzenie, że opłaty pobrane na podstawie niekonstytucyjnych przepisów podlegają zwrotowi, a roszczenia te niekoniecznie podlegają przedawnieniu na zasadach ogólnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłaty za kartę pojazdu i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Kwestia przedawnienia może być różnie interpretowana w zależności od konkretnych przepisów i dat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadmiernych opłat administracyjnych i pokazuje, jak sądy mogą interweniować w obronie obywateli przed niekonstytucyjnymi przepisami. Jest to przykład walki z 'systemem' i odzyskania niesłusznie pobranych pieniędzy.
“Czy zapłaciłeś za dużo za kartę pojazdu? Sąd administracyjny może nakazać zwrot nadpłaty!”
Dane finansowe
WPS: 425 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.