III SA/Kr 511/26Choroba zawodową słuch hałas odrzucenie skargi
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka wniosła skargę na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o stwierdzeniu u pracownika choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Spółka zarzucała naruszenie przepisów KPA poprzez brak zgromadzenia i analizy pełnej dokumentacji medycznej pracownika, co mogłoby wykazać pozazawodową etiologię schorzenia. Podkreślano, że badania z 2020 r. wskazywały na ubytek słuchu już wcześniej, co mogło mieć związek z innymi schorzeniami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 235¹ Kodeksu pracy, choroba zawodowa jest stwierdzana, gdy można z wysokim prawdopodobieństwem wykazać związek z narażeniem zawodowym. Orzecznictwo NSA potwierdza, że nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego, a wystarczy praca w warunkach narażenia i istnienie czynnika szkodliwego, nawet przy indywidualnej podatności pracownika. Sąd podkreślił, że orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej jest kluczowym dowodem, a organy sanitarne nie są uprawnione do jego merytorycznej kontroli. W analizowanej sprawie, długoletnia praca uczestnika w hałasie (ok. 41 lat) oraz wiarygodne orzeczenie lekarskie MOMP, uwzględniające dostępne dokumenty medyczne (od 2016 r.) i badania, uzasadniały rozpoznanie choroby zawodowej. Sąd powołał się na utrwalone domniemanie związku przyczynowego między pracą w szkodliwych warunkach a chorobą, które może być obalone jedynie dowodem wskazującym jednoznacznie na wyłączną pozazawodową etiologię schorzenia. W ocenie Sądu, spółka nie przedstawiła takiego dowodu, a organ administracji nie miał obowiązku poszukiwania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, zwłaszcza przy długoletnim narażeniu i wysokim prawdopodobieństwie związku zawodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie interpretacji przepisów dotyczących chorób zawodowych, w szczególności domniemania związku przyczynowego, zakresu postępowania dowodowego i roli orzeczenia lekarskiego.
Dotyczy specyficznej sytuacji długoletniego narażenia na hałas i rozpoznania ubytku słuchu. Interpretacja domniemania związku przyczynowego może być stosowana w innych przypadkach chorób zawodowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy długoletnia praca w narażeniu na hałas, przy stwierdzonym ubytku słuchu, uzasadnia rozpoznanie choroby zawodowej, nawet jeśli istnieją potencjalne pozazawodowe przyczyny schorzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, długoletnia praca w narażeniu na hałas, przy spełnieniu kryteriów ilościowych i czasowych dla choroby zawodowej oraz wiarygodnym orzeczeniu lekarskim, uzasadnia rozpoznanie choroby zawodowej, nawet jeśli istnieją potencjalne pozazawodowe czynniki, o ile nie zostaną one jednoznacznie udowodnione jako wyłączna przyczyna schorzenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 235¹ K.p. tworzy domniemanie związku przyczynowego między pracą w szkodliwych warunkach a chorobą zawodową. Wystarczy wysokie prawdopodobieństwo związku, a nie jego bezsporne wykazanie. Domniemanie to jest wzruszalne, ale wymaga dowodu wskazującego na wyłączną pozazawodową etiologię. Długoletnie narażenie na hałas i wiarygodna opinia lekarska są kluczowe.
Jaki jest zakres kontroli orzeczenia lekarskiego przez organy administracji i sądy administracyjne w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organy administracji i sądy administracyjne nie są uprawnione do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze. Mogą odstąpić od ustaleń lekarskich jedynie, gdy budzą one wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
Uzasadnienie
Orzeczenie lekarskie jest opinią w rozumieniu k.p.a. i stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy. Organy są związane tym orzeczeniem, chyba że jest ono niepełne, wewnętrznie sprzeczne lub budzi wątpliwości w kontekście innych dowodów.
Czy organ administracji ma obowiązek poszukiwania wszystkich możliwych pozazawodowych przyczyn schorzenia, jeśli istnieje domniemanie związku zawodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie ma obowiązku poszukiwania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy, a orzeczenie lekarskie jest przekonujące.
Uzasadnienie
Gdy istnieje domniemanie związku przyczynowego, a orzeczenie lekarskie jest jasne i szczegółowe, organ nie musi badać wszystkich konkurencyjnych czynników etiologicznych, zwłaszcza przy długoletnim narażeniu zawodowym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
k.p. art. 235 § 1
Kodeks pracy
Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
k.p. art. 235 § 2
Kodeks pracy
Rozpoznanie choroby zawodowej może nastąpić w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Dz.U. 2022 poz. 1836 art. § 4 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Procedura wszczęcia postępowania o chorobę zawodową, ocena narażenia i skierowanie do jednostki orzeczniczej.
Dz.U. 2022 poz. 1836 art. § 6 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Obowiązek wydania orzeczenia przez lekarza jednostki orzeczniczej.
Dz.U. 2022 poz. 1836 art. § 8 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Podstawa wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw.
Pomocnicze
k.p. art. 235 § 2
Kodeks pracy
Okres do dwóch lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym na hałas, w którym mogą wystąpić udokumentowane objawy choroby zawodowej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władz publicznych.
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek szybkiego i sprawnego prowadzenia postępowania.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 84 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowód z opinii biegłego.
Dz.U. 2022 poz. 1836 art. § 8 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Możliwość uzupełnienia materiału dowodowego przez inspektora sanitarnego.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długoletnia praca w narażeniu na hałas (ponad 40 lat). • Wiarygodne orzeczenie lekarskie stwierdzające chorobę zawodową (ubytek słuchu). • Spełnienie kryteriów ilościowych i czasowych dla rozpoznania choroby zawodowej. • Domniemanie związku przyczynowego między pracą w szkodliwych warunkach a chorobą zawodową, które nie zostało obalone przez spółkę. • Organ administracji nie miał obowiązku poszukiwania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników etiologicznych.
Odrzucone argumenty
Brak wszechstronnego zebrania dowodów, w tym pełnej dokumentacji medycznej pracownika. • Potencjalne pozazawodowe przyczyny ubytku słuchu (np. choroby współistniejące, infekcje). • Badania z 2020 r. wskazywały na ubytek słuchu już wcześniej, co mogło mieć związek z innymi schorzeniami. • Niewystarczająca analiza dokumentacji medycznej przez jednostkę orzeczniczą. • Przedwczesne uznanie orzeczenia lekarskiego za wiarygodne bez zapoznania się z całą dokumentacją medyczną.
Godne uwagi sformułowania
nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia (narażeniem zawodowym) i stwierdzonym schorzeniem • wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość • domniemanie związku przyczynowego pomiędzy zaistnieniem schorzenia prawnie uznanego za chorobę zawodową, a warunkami pracy narażającymi na jego powstanie • domniemanie przemawia za zawodową etiologią tego rodzaju schorzenia • tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami niepozostającymi w związku z pracą, pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami
Skład orzekający
Ewa Michna
przewodniczący
Jakub Makuch
sprawozdawca
Maria Zawadzka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących chorób zawodowych, w szczególności domniemania związku przyczynowego, zakresu postępowania dowodowego i roli orzeczenia lekarskiego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji długoletniego narażenia na hałas i rozpoznania ubytku słuchu. Interpretacja domniemania związku przyczynowego może być stosowana w innych przypadkach chorób zawodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu chorób zawodowych związanych z hałasem i pokazuje, jak sądy interpretują dowody w takich przypadkach, co jest istotne dla prawników i pracowników.
“Czy wieloletnia praca w hałasie zawsze oznacza chorobę zawodową? Sąd wyjaśnia kluczowe domniemanie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.