III SA/Kr 271/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu opału. Organ pierwszej instancji uznał, że skarżąca przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej (776 zł), wskazując na jej dochód w wysokości 2187,57 zł. Skarżąca odwołała się, podkreślając pogorszenie stanu zdrowia, wysokie koszty utrzymania i zależność od pomocy osób trzecich. SKO utrzymało decyzję w mocy, wskazując na dochód skarżącej wynoszący 2564,08 zł (wliczając świadczenie uzupełniające) i miesięczne wydatki ok. 1026,94 zł, a także na fakt posiadania dwóch córek, które zgodnie z prawem są zobowiązane do alimentacji. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały prawo. Sąd podkreślił, że specjalny zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, przyznawanym w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a sytuacja skarżącej, mimo trudności zdrowotnych, nie nosiła znamion nadzwyczajności wymaganej do przyznania tego świadczenia, zwłaszcza przy dochodach przekraczających kryterium dochodowe i możliwościach finansowych organu pomocy społecznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przyznawania specjalnego zasiłku celowego, zwłaszcza w kontekście przekroczenia kryterium dochodowego, uznania administracyjnego organów oraz ograniczeń finansowych pomocy społecznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście pomocy społecznej, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do podobnych spraw.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przekroczenie kryterium dochodowego, przy jednoczesnym trudnym stanie zdrowia i wysokich kosztach utrzymania, uzasadnia przyznanie specjalnego zasiłku celowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nawet w szczególnie uzasadnionych przypadkach, przyznanie specjalnego zasiłku celowego osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe wymaga istnienia wyjątkowych okoliczności, a sytuacja skarżącej, mimo trudności, nie nosiła znamion nadzwyczajności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dochody skarżącej przekraczały kryterium dochodowe, a sytuacja zdrowotna i koszty utrzymania, choć trudne, nie były na tyle nadzwyczajne, aby uzasadnić przyznanie świadczenia fakultatywnego, które jest wyjątkiem od zasady spełniania kryterium dochodowego.
Czy organ pomocy społecznej ma obowiązek szczegółowo wykazywać w uzasadnieniu decyzji swoje możliwości finansowe przy odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żaden przepis ustawy o pomocy społecznej nie ustanawia takiego obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym organy działają w ramach ograniczonych środków finansowych i są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń, a brak jest obowiązku szczegółowego wykazywania możliwości finansowych organu w uzasadnieniu decyzji.
Czy posiadanie dzieci przez osobę w niedostatku automatycznie zwalnia organ pomocy społecznej z obowiązku przyznania świadczenia?
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie dzieci jest elementem sytuacji rodzinnej, ale sama ta okoliczność nie ma rozstrzygającego znaczenia i nie znosi obowiązku alimentacyjnego dzieci, który wyprzedza obowiązek państwa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że obowiązek alimentacyjny dzieci wobec rodzica w niedostatku jest istotny, a sytuacja dzieci skarżącej (samotne wychowywanie syna, problemy zdrowotne) nie stanowiła obiektywnej przeszkody do ewentualnego wsparcia.
Przepisy (8)
Główne
u.p.s. art. 41 § pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy.
Pomocnicze
u.p.s. art. 3 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej są przyznawane osobom i rodzinom, o ile ich dochód nie przekracza kryterium dochodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, rozstrzygnięcie o żądaniu strony, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i powierzchowną analizę sytuacji materialnej skarżącej. • Naruszenie art. 41 pkt 1 w zw. z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. przez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez lakoniczne uzasadnienie. • Błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że posiadanie dzieci oznacza możliwość liczenia na ich wsparcie finansowe. • Błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie wadliwego założenia co do wysokości miesięcznych wydatków skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
Specjalny zasiłek celowy powinien być zatem traktowany, jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy, w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. • Pomoc społeczna nie zawsze może odpowiadać oczekiwaniom wnioskodawcy z uwagi na notoryjną ograniczoność środków, jakimi dysponują organy. • Niezbędna potrzeba bytowa nie zachodzi w niniejszej sprawie. • Okoliczności typu pogorszenie stanu zdrowia, opłaty za energię elektryczną, koszty zakupu lekarstw, pozostawanie w stałym leczeniu, posiadane zadłużenie nie noszą znamion niecodzienności czy nadzwyczajności wymaganej dla przyznania specjalnego zasiłku celowego.
Skład orzekający
Tadeusz Kiełkowski
przewodniczący sprawozdawca
Janusz Kasprzycki
sędzia
Marta Kisielowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania specjalnego zasiłku celowego, zwłaszcza w kontekście przekroczenia kryterium dochodowego, uznania administracyjnego organów oraz ograniczeń finansowych pomocy społecznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście pomocy społecznej, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do podobnych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudności w dostępie do świadczeń pomocy społecznej dla osób zmagających się z problemami zdrowotnymi i finansowymi, a także pokazuje granice uznania administracyjnego organów.
“Czy trudna sytuacja zdrowotna zawsze gwarantuje pomoc finansową? Sąd wyjaśnia granice zasiłku celowego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.