III SA/Gl 1123/25Wykluczenie z programu aktywny maluch powiązania osobowe
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi spółki I sp. z o.o. była czynność Wojewody Śląskiego z 19 września 2025 r. polegająca na odstąpieniu od podpisania umowy o dofinansowanie w ramach programu "Aktywny Maluch 2022-2029" w naborze uzupełniającym. Wojewoda uzasadnił swoje stanowisko wystąpieniem czterech przesłanek wyłączających wnioskodawcę z możliwości ubiegania się o dofinansowanie, wynikających z punktów programu, w tym dotyczących postępowań karnych wobec prezesa zarządu (B. W.) oraz postępowań administracyjnych i decyzji o zwrocie środków dotyczących spółki K. sp. z o.o. (obecnie Z. sp. z o.o.), w której wspólnikiem była A. J. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów Konstytucji RP i Kodeksu postępowania administracyjnego, twierdząc, że program nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego i nie może być podstawą do wykluczenia, a jedyną negatywną przesłanką jest figurowanie w rejestrze podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków publicznych. Sąd uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że program, jako akt wykonawczy do art. 62 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3, może określać kryteria wyboru i tryb postępowania, a jego postanowienia mogą stanowić podstawę indywidualnych rozstrzygnięć. Sąd podkreślił, że nabór uzupełniający może mieć bardziej zaostrzone kryteria niż nabór ciągły. Uznano, że przesłanki wykluczenia dotyczące powiązań osobowych i wcześniejszych postępowań administracyjnych, wynikające z programu, zostały zasadnie zastosowane, zwłaszcza w odniesieniu do A. J., której powiązania z poprzednimi postępowaniami administracyjnymi i decyzjami o zwrocie środków były wystarczające do wykluczenia spółki. Sąd odniósł się również do kwestii terminowości skargi, uznając ją za wniesioną w terminie, mimo odmiennej argumentacji organu. Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych, wskazując, że zaskarżona czynność nie jest decyzją administracyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stosowania programów rządowych jako podstawy prawnej do wykluczenia wnioskodawców, zwłaszcza w kontekście powiązań osobowych i wcześniejszych postępowań administracyjnych. Ustalenie zasad terminowości skargi na czynności z zakresu administracji publicznej.
Orzeczenie dotyczy specyfiki programu "Aktywny Maluch" i jego naboru uzupełniającego. Interpretacja powiązań osobowych i sukcesji może być różnie stosowana w innych kontekstach prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia programu "Aktywny Maluch" mogą stanowić samodzielną podstawę prawną do wykluczenia wnioskodawcy z możliwości ubiegania się o dofinansowanie, czy też jedyną negatywną przesłanką jest figurowanie w rejestrze podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków publicznych, o którym mowa w art. 62 ust. 4a ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia programu mogą stanowić podstawę prawną do wykluczenia wnioskodawcy, zwłaszcza w przypadku naboru uzupełniającego, ponieważ program, jako akt wykonawczy do ustawy, określa tryb i kryteria wyboru, które mogą być bardziej zaostrzone niż w naborze ciągłym. Ustawa o finansach publicznych nie jest jedyną negatywną przesłanką.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że program "Aktywny Maluch", będący aktem wykonawczym do art. 62 ustawy o opiece, może określać kryteria wyboru i tryb postępowania, w tym negatywne przesłanki wykluczenia, szczególnie w naborze uzupełniającym. Kryteria te, wynikające z programu, mogą być stosowane, nawet jeśli nie dotyczą bezpośrednio rejestru podmiotów wykluczonych z ustawy o finansach publicznych.
Czy powiązania osobowe członków zarządu i wspólników wnioskodawcy z wcześniejszymi postępowaniami administracyjnymi lub karnymi dotyczącymi zwrotu środków lub niedochowania okresu trwałości w ramach poprzednich edycji programu "Maluch" uzasadniają wykluczenie wnioskodawcy z naboru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli te powiązania wskazują na brak gwarancji właściwego dysponowania środkami publicznymi w przyszłości, zgodnie z zapisami programu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przesłanki wykluczenia zawarte w programie, dotyczące powiązań z osobami, wobec których toczą się postępowania lub wydano decyzje o zwrocie środków, są zasadnie stosowane. Ratio legis tych przepisów jest wyłączenie podmiotów, które nie dają gwarancji właściwego dysponowania środkami publicznymi z uwagi na wcześniejsze postępowania, nawet jeśli dotyczą one osób fizycznych działających w imieniu tych podmiotów.
Czy czynność Wojewody polegająca na negatywnej kwalifikacji wniosku o dofinansowanie, która skutkuje wykluczeniem wnioskodawcy z dalszej procedury, jest czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego i czy skarga została wniesiona w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynność ta jest władczą ingerencją w sferę praw jednostki i podlega kontroli sądu. Skarga została wniesiona w terminie, ponieważ momentem dowiedzenia się o czynności nie było wpisanie jej do systemu Rejestr Żłobków, ale ogłoszenie listy beneficjentów na stronie Ministra.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwalifikacja wniosku przez Wojewodę, skutkująca wykluczeniem, jest czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu. Termin do wniesienia skargi należy liczyć od dnia, w którym skarżący dowiedział się o czynności, co w tym przypadku nastąpiło z chwilą ogłoszenia listy beneficjentów, a nie od daty wpisu do systemu Rejestr Żłobków, który nie był właściwym kanałem komunikacji dla skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
u.o.o.d. art. 62
Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3
Przepis ten stanowi podstawę do opracowywania przez Ministra Rodziny programów rozwoju instytucji opieki nad dziećmi i ich finansowego wsparcia we współpracy z wojewodami. Ust. 2 określa przykładowe kryteria wyboru podmiotów, a ust. 4a wskazuje na rejestr podmiotów wykluczonych jako jedyną negatywną przesłankę. Sąd uznał, że program może rozszerzać kryteria wykluczenia w naborze uzupełniającym.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi podstawę do kontroli przez sądy administracyjne innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, które nie są decyzjami ani postanowieniami. Sąd uznał, że czynność Wojewody polegająca na kwalifikacji wniosku jest taką czynnością.
p.p.s.a. art. 53 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten określa termin do wniesienia skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wynoszący trzydzieści dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd uznał skargę za wniesioną w terminie.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przepisy te określają właściwość sądów administracyjnych do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez działanie bez podstawy ustawowej. Sąd uznał, że program stanowił podstawę prawną dla czynności Wojewody.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez działanie bez podstawy ustawowej i przekroczenie granic upoważnienia. Sąd uznał, że Wojewoda działał w granicach prawa.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez dokonanie czynności z zakresu administracji publicznej w formie innej niż przewidziana ustawą. Sąd uznał, że czynność Wojewody nie była decyzją administracyjną.
u.p.p.m.f.t. art. 2 § pkt 2
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Definicja beneficjenta rzeczywistego, która była istotna w kontekście powiązań A. J. z poprzednim podmiotem.
u.p.p.m.f.t. art. 61 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Przepis dotyczący obowiązku zgłaszania beneficjentów rzeczywistych przez spółki z o.o. Sąd wskazał, że A. J. jako beneficjent rzeczywisty musiała być świadoma swojego statusu.
u.f.p. art. 210 § ust. 1
Ustawa o finansach publicznych
Przepis dotyczący rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Sąd uznał, że nie jest to jedyna negatywna przesłanka.
k.k. art. 270
Kodeks karny
Jeden z przepisów, o których prowadzone było postępowanie karne wobec B. W.
k.k. art. 271
Kodeks karny
Jeden z przepisów, o których prowadzone było postępowanie karne wobec B. W.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Jeden z przepisów, o których prowadzone było postępowanie karne wobec B. W. i które dotyczyły wypłacenia środków finansowych w ramach wcześniejszych edycji programu Maluch+.
k.k. art. 297 § § 1
Kodeks karny
Jeden z przepisów, o których prowadzone było postępowanie karne wobec B. W. i które dotyczyły wypłacenia środków finansowych w ramach wcześniejszych edycji programu Maluch+.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Program "Aktywny Maluch" może stanowić podstawę prawną do wykluczenia wnioskodawcy z naboru uzupełniającego. • Powiązania osobowe członków zarządu i wspólników z wcześniejszymi postępowaniami administracyjnymi lub karnymi uzasadniają wykluczenie. • Czynność Wojewody polegająca na negatywnej kwalifikacji wniosku jest czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego. • Skarga została wniesiona w terminie, licząc od daty ogłoszenia listy beneficjentów.
Odrzucone argumenty
Program nie może stanowić podstawy prawnej do wykluczenia, a jedyną negatywną przesłanką jest figurowanie w rejestrze podmiotów wykluczonych z ustawy o finansach publicznych. • Brak wystarczającego wykazania sukcesji praw i obowiązków lub konkretnego powiązania podmiotowego między spółką skarżącą a podmiotami, wobec których toczyły się postępowania. • B. W. nie była już członkiem zarządu spółki w momencie składania wniosku, co obala domniemanie oparte na danych KRS. • Czynność Wojewody polegająca na negatywnej kwalifikacji wniosku nie jest czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego lub skarga została wniesiona po terminie.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis pkt. 8.1.15.2, 8.1.15.4 i 8.1.15.5 jest wyłączenie z możliwości zawarcia umowy podmiotów które nie dają gwarancji właściwego dysponowania środkami objętymi programem w przyszłości z uwagi na swoje wcześniejsze postępowanie. • Nadużycia dokonane przez osoby prawne są faktycznie nadużyciami osób działających w ich imieniu. • Program tego rodzaju nie jest aktem powszechnie obowiązującym, ale może stanowić podstawę indywidualnych rozstrzygnięć w ramach delegacji określonej w art. 62 ustawy o opiece. • Wobec zasadności zastrzeżeń dotyczących A. J., okoliczność braku B. W. w zarządzie w momencie składania wniosku jest dla wyniku sprawy bez znaczenia.
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący
Beata Machcińska
członek
Marzanna Sałuda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania programów rządowych jako podstawy prawnej do wykluczenia wnioskodawców, zwłaszcza w kontekście powiązań osobowych i wcześniejszych postępowań administracyjnych. Ustalenie zasad terminowości skargi na czynności z zakresu administracji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki programu "Aktywny Maluch" i jego naboru uzupełniającego. Interpretacja powiązań osobowych i sukcesji może być różnie stosowana w innych kontekstach prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego programu wsparcia dla instytucji opieki nad dziećmi i pokazuje, jak powiązania osobowe oraz wcześniejsze problemy z prawem mogą wpływać na możliwość uzyskania dofinansowania. Pokazuje również złożoność interpretacji przepisów programowych i ustawowych.
“Czy przeszłość wspólników może zamknąć drzwi do unijnych funduszy? Sąd rozstrzyga w sprawie "Aktywnego Malucha".”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.