III SA/Gd 670/25Odmowa usunięcia fikcyjnych danych ojca z aktu urodzenia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K.C. na decyzję Wojewody Pomorskiego, który utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku odmawiającą usunięcia z aktu urodzenia syna skarżącej fikcyjnych danych ojca. Skarżąca argumentowała, że wpisanie nieprawdziwych danych ojca narusza prawo dziecka do prywatności, tożsamości i godności, powołując się na przepisy Konstytucji RP i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Wskazała również na potrzebę skierowania pytań prawnych do TSUE i TK oraz na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich postulującego zmianę przepisów. Organy administracji, opierając się na art. 61 ust. 2 Prawa o aktach stanu cywilnego, uznały, że dane zostały wpisane prawidłowo i nie ma podstaw do ich usunięcia w trybie administracyjnym, gdyż nie są one niezgodne z danymi w aktach zbiorowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że polskie prawo nie przewiduje możliwości pozostawienia rubryki "ojciec" pustej w akcie urodzenia w sytuacji braku ustalonego ojcostwa, a jedynie sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym mógłby rozpatrywać wniosek o sprostowanie aktu stanu cywilnego na podstawie art. 36 Prawa o aktach stanu cywilnego. Sąd zaznaczył, że choć trwają prace legislacyjne nad zmianą przepisów, w obecnym stanie prawnym brak jest podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej. Sąd nie znalazł również podstaw do zadania pytań prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie braku możliwości usunięcia fikcyjnych danych ojca z aktu urodzenia w trybie administracyjnym w obecnym stanie prawnym, mimo argumentów o naruszeniu praw podstawowych. Wskazanie na właściwość sądu powszechnego do rozpatrywania wniosków o sprostowanie aktu stanu cywilnego w takich przypadkach.
Orzeczenie opiera się na aktualnym brzmieniu przepisów, które mogą ulec zmianie w wyniku trwających prac legislacyjnych. Dotyczy specyficznej sytuacji braku ustalonego ojcostwa i wpisu danych maskujących.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wpisanie fikcyjnych danych ojca do aktu urodzenia, zgodnie z art. 61 ust. 2 Prawa o aktach stanu cywilnego, narusza prawo dziecka do prywatności, tożsamości i godności, chronione przez Konstytucję RP i Europejską Konwencję Praw Człowieka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w obecnym stanie prawnym polskie prawo nie przewiduje możliwości usunięcia tych danych w trybie administracyjnym, a ich wpisanie było zgodne z obowiązującymi przepisami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dane zostały wpisane zgodnie z art. 61 ust. 2 Prawa o aktach stanu cywilnego, który nakazuje wpisanie danych ojca w określony sposób w przypadku braku ustalonego ojcostwa. Brak jest podstaw prawnych do ich usunięcia w trybie administracyjnym, a ewentualne zmiany wymagają interwencji ustawodawcy lub orzeczenia sądu powszechnego.
Czy sąd administracyjny jest właściwy do oceny zgodności art. 61 ust. 2 Prawa o aktach stanu cywilnego z Konstytucją RP i Europejską Konwencją Praw Człowieka w kontekście naruszenia praw podstawowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny kontroluje legalność działań administracji, a ocena konstytucyjności przepisów lub ich stosowania wbrew literalnemu brzmieniu należy do sądów powszechnych lub Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny konstytucyjności przepisów ani do stosowania prawa w sposób sprzeczny z jego literalnym brzmieniem. Kwestie te należą do kompetencji sądów powszechnych lub Trybunału Konstytucyjnego.
Czy w polskim prawie istnieje możliwość pozostawienia rubryki "ojciec" w akcie urodzenia pustej w sytuacji braku ustalonego ojcostwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, polskie prawo nie przewiduje możliwości pozostawienia rubryki "ojciec" pustej w akcie urodzenia w sytuacji braku ustalonego ojcostwa.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które wskazuje, że polskie prawo nie przewiduje możliwości pozostawienia rubryki "ojciec" bez żadnych danych, zgodnie z art. 61 ust. 2 Prawa o aktach stanu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
p.a.s.c. art. 61 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
W przypadku braku uznania lub sądowego ustalenia ojcostwa, w akcie urodzenia zamieszcza się imię ojca wskazane przez osobę zgłaszającą urodzenie (lub wybrane przez kierownika USC), a jako nazwisko ojca i jego nazwisko rodowe – nazwisko matki z chwili urodzenia dziecka, z adnotacją o wpisaniu tych danych jako danych ojca.
Pomocnicze
p.a.s.c. art. 35
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Reguluje sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego, gdy akt zawiera dane niezgodne z aktami zbiorowymi lub innymi aktami stanu cywilnego.
p.a.s.c. art. 36
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Reguluje sprostowanie aktu stanu cywilnego przez sąd w postępowaniu nieprocesowym, gdy sprostowanie przez kierownika USC jest niemożliwe.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 76
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdziwości dokumentów urzędowych.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 8 EKPC poprzez utrwalanie fikcyjnego wpisu w akcie urodzenia. • Naruszenie art. 47 i 30 Konstytucji RP poprzez wpisanie nieprawdziwych danych. • Błędna wykładnia art. 61 ust. 2 p.a.s.c. prowadząca do utrwalania nieprawdy. • Naruszenie art. 76 k.p.a. poprzez zawieranie w akcie urodzenia danych nieistniejącej osoby jako ojca. • Pominięcie przepisów aktów wyższego rzędu (Konstytucja, EKPC) przy stosowaniu art. 61 ust. 2 p.a.s.c.
Godne uwagi sformułowania
rozwiązanie zawarte w art. 61 ust. 2 p.a.s.c. ma na celu zapewnienie kompletności aktu stanu cywilnego • organ administracji nie jest uprawniony ani do dokonywania oceny konstytucyjności przepisu, ani do stosowania prawa wbrew jego literalnemu brzmieniu • polskie prawo nie przewiduje możliwości pozostawienia rubryki "ojciec" bez żadnych danych • instytucja tzw. danych przesłaniających jest postrzegana często jako rozwiązanie archaiczne, nie zawsze służące dobru dziecka
Skład orzekający
Jacek Hyla
przewodniczący
Alina Dominiak
sprawozdawca
Adam Osik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości usunięcia fikcyjnych danych ojca z aktu urodzenia w trybie administracyjnym w obecnym stanie prawnym, mimo argumentów o naruszeniu praw podstawowych. Wskazanie na właściwość sądu powszechnego do rozpatrywania wniosków o sprostowanie aktu stanu cywilnego w takich przypadkach."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na aktualnym brzmieniu przepisów, które mogą ulec zmianie w wyniku trwających prac legislacyjnych. Dotyczy specyficznej sytuacji braku ustalonego ojcostwa i wpisu danych maskujących.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie problemu fikcyjnych danych w aktach stanu cywilnego i potencjalnego naruszenia praw dziecka, co budzi zainteresowanie szerszej publiczności, a także prawników zajmujących się prawem rodzinnym i cywilnym.
“Fikcyjny ojciec w akcie urodzenia – czy prawo chroni dziecko, czy utrwala kłamstwo?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.