III RN 156/00Kary umowne podatek dochodowy od osób prawnych 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była interpretacja przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie opodatkowania kar umownych. Podatnik, Przedsiębiorstwo Inżynieryjne „T.” Spółka z o.o., kwestionował decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej, która określiła zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. w wysokości 7 526 zł. Izba Skarbowa uznała, że kary umowne nie podlegają zwolnieniu z opodatkowania, odróżniając je od odszkodowań. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu podzielił ten pogląd. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w związku z art. 483 KC. Argumentowano, że kara umowna, mimo braku konieczności udowadniania szkody, jest rodzajem odszkodowania i powinna być zwolniona z podatku, jeśli została otrzymana w związku z rzeczywistą szkodą. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, stwierdzając, że kary umowne, w przeciwieństwie do odszkodowań, należą się wierzycielowi niezależnie od wysokości poniesionej szkody. Podkreślono, że ustawodawca w przepisach podatkowych wyraźnie rozróżnił te instytucje, a art. 17 ust. 1 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wykluczał zwolnienie kar umownych z opodatkowania. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy, a zarzuty rewizji były bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów podatkowych dotyczących kar umownych i ich odróżnienie od odszkodowań w kontekście zwolnień podatkowych.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1996 r. oraz specyfiki interpretacji przepisów podatkowych przez Sąd Najwyższy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy kary umowne, otrzymane przez podatnika na podstawie przepisów prawa cywilnego, podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kary umowne nie podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych.
Uzasadnienie
Ustawodawca świadomie rozróżnił kary umowne od odszkodowań. Kara umowna należy się wierzycielowi niezależnie od wysokości poniesionej szkody, podczas gdy odszkodowanie ma na celu wyrównanie poniesionej szkody. Przepis art. 17 ust. 1 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym w 1996 r. przewidywał zwolnienie dla odszkodowań, ale nie dla kar umownych.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Inżynieryjne „T.” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | podatnik |
| Izba Skarbowa w P. | organ_państwowy | organ odwoławczy |
| Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w P. | organ_państwowy | organ pierwszej instancji |
| Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu | organ_państwowy | sąd niższej instancji |
| Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego | organ_państwowy | wnioskodawca rewizji nadzwyczajnej |
Przepisy (6)
Główne
u.p.d.o.p. art. 17 § ust. 1 pkt 12
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis wyłączający kary umowne z zakresu zwolnienia podatkowego.
Pomocnicze
KC art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Definiuje karę umowną.
KC art. 484 § § 1
Kodeks cywilny
Określa, że kara umowna należy się wierzycielowi niezależnie od wysokości poniesionej szkody.
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 22
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis wyłączający kary umowne i odszkodowania z tytułu wad z kosztów uzyskania przychodów.
u.NSA art. 57 § ust. 2
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Podstawa prawna wniesienia rewizji nadzwyczajnej.
KPC art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie rewizji nadzwyczajnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawodawca świadomie rozróżnił kary umowne od odszkodowań w przepisach podatkowych. • Kara umowna należy się wierzycielowi niezależnie od wysokości poniesionej szkody, co odróżnia ją od odszkodowania. • Art. 17 ust. 1 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym w 1996 r. nie obejmował zwolnieniem kar umownych.
Odrzucone argumenty
Kary umowne, jako rodzaj odszkodowania, powinny być zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych, jeśli zostały otrzymane w związku z rzeczywistą szkodą. • Wykładnia przepisów podatkowych sprzeczna z literalnym brzmieniem art. 17 ust. 1 pkt 12 u.p.d.o.p.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca świadomie uczynił wyraźne rozróżnienie pomiędzy „karą umowną” a „odszkodowaniem” • kara umowna nie podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych • kara umowna pełni funkcję analogiczną do odszkodowania [...] to jednak równocześnie zasadniczo różni się ona od odszkodowania z uwagi na fakt, że należy się ona wierzycielowi zawsze wtedy, gdy zaistnieją okoliczności uzasadniające postawienie zarzutu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania i to bez względu na wysokość poniesionej przez niego szkody
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Jerzy Kwaśniewski
sędzia
Andrzej Wasilewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów podatkowych dotyczących kar umownych i ich odróżnienie od odszkodowań w kontekście zwolnień podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1996 r. oraz specyfiki interpretacji przepisów podatkowych przez Sąd Najwyższy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z karami umownymi, która może być interesująca dla prawników i księgowych zajmujących się prawem podatkowym i cywilnym.
“Czy kary umowne są zwolnione z podatku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.