III RN 150/01Brak podstaw do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku NSA 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 5 stycznia 2001 r., który oddalił skargi Tomasza G. i Lecha M. na decyzję Wojewody L. w przedmiocie pozwolenia na budowę, a także poprzedzających ten wyrok decyzji administracyjnych. Wniosek został złożony przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w ramach rewizji nadzwyczajnej, z uzasadnieniem wskazującym na potencjalne naruszenie ładu przestrzennego. Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek o wstrzymanie wykonania i oddalił go, wskazując na brak podstaw prawnych. Sąd argumentował, że prawomocny wyrok NSA, zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy o NSA i art. 365 § 1 Kpc, ma moc wiążącą. Po reformie procedury cywilnej z 1996 r. uchylono przepisy dotyczące rewizji nadzwyczajnej, w tym art. 419 § 2 Kpc, który pozwalał na wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Obecnie, na mocy art. 10 ustawy nowelizującej Kpc, do rozpoznania rewizji nadzwyczajnej stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu kasacyjnym. Sąd uznał, że art. 388 Kpc dotyczący wstrzymania wykonania wyroku sądu drugiej instancji nie ma odpowiedniego zastosowania do postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym, zwłaszcza w odniesieniu do prawomocnych orzeczeń. Ponadto, brak jest przepisu stanowiącego odpowiednik instytucji wstrzymania wykonania aktu lub zawieszenia czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, który mógłby być stosowany w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej. W konsekwencji, wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku NSA i decyzji administracyjnych nie miał podstawy prawnej i został oddalony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących możliwości wstrzymania wykonania prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej, zwłaszcza po zmianach w procedurze cywilnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania z rewizji nadzwyczajnej od orzeczeń NSA, które obecnie jest instytucją historyczną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej od prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwe jest wstrzymanie wykonania tego wyroku oraz poprzedzających go decyzji administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w aktualnym stanie prawnym brak jest podstawy prawnej do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku NSA w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej.
Uzasadnienie
Po reformie procedury cywilnej z 1996 r. uchylono przepisy pozwalające na wstrzymanie wykonania orzeczenia w ramach rewizji nadzwyczajnej. Obecnie, mimo stosowania odpowiednio przepisów o postępowaniu kasacyjnym, brak jest przepisu upoważniającego Sąd Najwyższy do takiej ingerencji w prawomocne orzeczenia.
Czy przepis art. 388 Kpc dotyczący wstrzymania wykonania wyroku sądu drugiej instancji może być odpowiednio stosowany do postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym w kontekście rewizji nadzwyczajnej od wyroku NSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie ma odpowiedniego zastosowania do postępowania kasacyjnego, a tym bardziej do postępowania z rewizji nadzwyczajnej od prawomocnego wyroku NSA, ponieważ dotyczy on wyroków nieprawomocnych.
Uzasadnienie
Art. 388 Kpc odnosi się do wyroków nieprawomocnych i ich wykonalności do czasu uprawomocnienia. Prawomocny wyrok NSA wiąże inne sądy i organy, a jego wstrzymanie wymagałoby szczególnego upoważnienia ustawowego, którego brak.
Czy w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej możliwe jest wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnych, które zostały utrzymane w mocy prawomocnym wyrokiem NSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest przepisu stanowiącego równoważnik instytucji wstrzymania wykonania aktu lub zawieszenia czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, który mógłby być stosowany w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej.
Uzasadnienie
Decyzje administracyjne, które zostały utrzymane w mocy prawomocnym wyrokiem NSA, korzystają z atrybutów wykonalności już mocą własnej ostateczności. Wstrzymanie ich wykonania w ramach rewizji nadzwyczajnej wymagałoby szczególnego upoważnienia ustawowego, którego brak.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
u.NSA art. 57 § 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Wyrok NSA jest orzeczeniem prawomocnym.
Kpc art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
Pomocnicze
u.NSA art. 57 § 2
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Prawomocne orzeczenie NSA może być wzruszone w drodze rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego, jeżeli rażąco narusza prawo lub interes Rzeczypospolitej Polskiej.
u.zm.Kpc art. 10
Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego
Rewizje nadzwyczajne od orzeczeń NSA rozpoznaje Sąd Najwyższy stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu kasacyjnym.
Kpc art. 388 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może wstrzymać wykonanie wyroku do czasu uprawomocnienia, gdyby wskutek wykonania mogła wyniknąć niepowetowana szkoda dla pozwanego. Przepis ten nie ma odpowiedniego zastosowania w postępowaniu kasacyjnym.
Kpc art. 393[19]
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli nie ma szczególnych przepisów o postępowaniu przed Sądem Najwyższym, stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji.
u.NSA art. 40 § 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Wniesienie skargi do NSA nie wstrzymuje wykonania aktu, jednak Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania, zwłaszcza gdy zachodzi niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Kpa art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzje, od których nie służy odwołanie, są ostateczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstawy prawnej do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku NSA w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej po reformie Kpc. • Art. 388 Kpc nie ma odpowiedniego zastosowania w postępowaniu kasacyjnym. • Brak przepisu analogicznego do art. 40 u.NSA w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej odnośnie wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku byłoby formą uchylenia skutków prawomocności i musiałoby opierać się na szczególnym do tego upoważnieniu ustawowym. • Po uchyleniu przepisów o rewizji nadzwyczajnej, w nowym modelu postępowania odwoławczego, brak jest przepisu upoważniającego Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny do wstrzymania wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją. • Prawomocny wyrok NSA zachowuje pełną moc wiążącą aż do czasu jego uchylenia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości wstrzymania wykonania prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej, zwłaszcza po zmianach w procedurze cywilnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania z rewizji nadzwyczajnej od orzeczeń NSA, które obecnie jest instytucją historyczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z możliwością ingerencji w prawomocne orzeczenia sądowe, co ma znaczenie dla pewności obrotu prawnego. Zdanie odrębne dodaje jej głębi.
“Czy można wstrzymać wykonanie prawomocnego wyroku NSA? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Zdanie odrębne
Andrzej Wasilewski
Sędzia Andrzej Wasilewski zgłosił zdanie odrębne, argumentując, że art. 388 Kpc (wstrzymanie wykonania wyroku przez sąd drugiej instancji) powinien być odpowiednio stosowany w postępowaniu kasacyjnym (art. 393[19] Kpc), a tym samym w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej. Podkreślił, że wyrok sądu drugiej instancji nie jest natychmiast wykonalny, jeśli przysługuje kasacja, a wstrzymanie wykonania jest dopuszczalne w celu zapobieżenia niepowetowanej szkodzie. Zwrócił również uwagę na instytucje wstrzymania wykonania w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Mimo odmiennej interpretacji dopuszczalności wstrzymania, zgodził się z oddaleniem wniosku z uwagi na brak wykazania niepowetowanej szkody.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.