III PZP 1/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Okręgowy w Krakowie, dotyczące stosowania przepisów Kodeksu pracy (w szczególności art. 18(3d) k.p.) do odszkodowania dochodzonego z tytułu naruszenia zasady równego traktowania (art. 11(2) k.p.). Powódka dochodziła odszkodowania z powodu nierównego traktowania w zakresie wynagrodzenia. Sąd pierwszej instancji zasądził część odszkodowania, opierając je na art. 471 k.c. w związku z art. 300 k.p., wykluczając stosowanie przepisów Kodeksu pracy dotyczących dyskryminacji. Sąd odwoławczy zauważył rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego co do tego, czy naruszenie zasady równego traktowania bez dyskryminacji podlega art. 18(3d) k.p., czy art. 471 k.c. Sąd Najwyższy, analizując przepisy prawa unijnego (Karta Praw Podstawowych, dyrektywy) oraz krajowego (Kodeks pracy), stwierdził, że zasada równego traktowania i zakaz dyskryminacji są ze sobą ściśle powiązane i powinny być interpretowane w sposób unifikujący, zwłaszcza w kontekście implementacji prawa unijnego. Sąd uznał, że art. 18(3d) k.p. ma zastosowanie do odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania, nawet jeśli nie doszło do dyskryminacji w rozumieniu art. 11(3) k.p. Podkreślono, że przepisy te realizują zbieżną funkcję, ale są autonomiczne, a art. 18(3d) k.p. służy do wyrównania szkody majątkowej i niemajątkowej, wykraczającej poza należność wynikającą z postanowień umownych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu (art. 11(2) k.p.) podlega przepisom Kodeksu pracy (art. 18(3d) k.p.), nawet w przypadku braku dyskryminacji.
Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Kodeksu pracy w kontekście prawa unijnego i rozbieżności orzeczniczych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy do odszkodowania dochodzonego z tytułu naruszenia zasady równego traktowania (art. 11(2) k.p.) znajdują zastosowanie przepisy Rozdziału IIa Działu I Kodeksu pracy (w szczególności art. 18(3d) k.p.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 18(3d) k.p. ma zastosowanie do odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania (art. 11(2) k.p.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zasada równego traktowania i zakaz dyskryminacji, mimo odrębności definicyjnych, powinny być interpretowane w sposób unifikujący na etapie wyznaczania konsekwencji naruszenia. Przepisy art. 18(3d) k.p. i art. 18 § 3 k.p. mają zastosowanie zarówno do nierównego traktowania, jak i dyskryminacji, realizując zbieżną funkcję ochrony pracownika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Biblioteka w K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 11 § 2
Kodeks pracy
Zasada równego traktowania pracowników.
k.p. art. 18 § 3d
Kodeks pracy
Prawo do odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu.
Pomocnicze
k.p. art. 11 § 3
Kodeks pracy
Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu.
k.p. art. 18 § 3a
Kodeks pracy
Definicja równego traktowania w zatrudnieniu jako niedyskryminowania.
k.p. art. 18 § 3b
Kodeks pracy
Definicja naruszenia zasady równego traktowania.
k.p. art. 18 § 3c
Kodeks pracy
Prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości.
k.p. art. 18 § 3
Kodeks pracy
Nieważność postanowień umownych naruszających zasadę równego traktowania i ich zastąpienie.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Subsydiarność stosowania przepisów Kodeksu cywilnego do stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 18(3d) k.p. ma zastosowanie do odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania (art. 11(2) k.p.). • Prawo unijne (Karta Praw Podstawowych, dyrektywy) oraz orzecznictwo TSUE wskazują na zbieżność znaczeniową zakazu dyskryminacji i zasady równego traktowania. • Polskie przepisy Kodeksu pracy (art. 11(2) i 11(3)) powinny być interpretowane w sposób unifikujący na etapie sankcjonowania naruszeń. • Przepisy art. 18(3d) k.p. i art. 18 § 3 k.p. realizują zbieżną funkcję ochrony pracownika i mają zastosowanie zarówno do nierównego traktowania, jak i dyskryminacji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady równego traktowania bez dyskryminacji podlega art. 471 k.c. w związku z art. 300 k.p., a nie art. 18(3d) k.p. • Dyskryminacja i nierówne traktowanie to odrębne zjawiska, a przepisy Rozdziału IIa Działu I Kodeksu pracy dotyczą wyłącznie dyskryminacji.
Godne uwagi sformułowania
każda dyskryminacja jest jednocześnie nierównym traktowaniem, ale nie każde nierówne traktowanie jest dyskryminacją • zakaz dyskryminacji traktowany jest jako służący realizacji zasady równego traktowania • zasada równego traktowania i prawo do niedyskryminacyjnego traktowania ujmowane są jako synonimy • na etapie realizacyjnym oba zjawiska (nierówne traktowanie i dyskryminacja) powinny być jednolicie klasyfikowane • prawo powinno być skuteczne i efektywne • art. 18(3d) k.p. służy do wyrównania nie tylko majątkowej szkody, ale również niemajątkowego uszczerbku
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
przewodniczący-sprawozdawca
Józef Iwulski
członek
Halina Kiryło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu (art. 11(2) k.p.) podlega przepisom Kodeksu pracy (art. 18(3d) k.p.), nawet w przypadku braku dyskryminacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Kodeksu pracy w kontekście prawa unijnego i rozbieżności orzeczniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego w prawie pracy, które ma bezpośrednie przełożenie na prawa pracowników i obowiązki pracodawców, a także pokazuje ewolucję orzecznictwa SN.
“Czy nierówne traktowanie w pracy zawsze oznacza dyskryminację? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 67 851,5 PLN
odszkodowanie: 45 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.