III OSK 95/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Głównego Inspektora Pracy. Sprawa wywodziła się z wniosku A.S. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej pracodawców zgłaszających wypadki przy pracy. Okręgowy Inspektor Pracy odpowiedział pismem, w którym wyjaśnił, że żądane dane nie istnieją w formie opracowanego dokumentu i mogą być udostępnione jedynie jako informacja przetworzona, jeśli wykaże się jej istotność dla interesu publicznego. Główny Inspektor Pracy stwierdził niedopuszczalność odwołania od tego pisma, argumentując, że nie było ono decyzją administracyjną. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, uznając, że pismo OIP nie zawierało wymaganych elementów decyzji administracyjnej, w szczególności rozstrzygnięcia. NSA w wyroku z dnia 16 lipca 2024 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że pismo Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 30 sierpnia 2021 r. nie miało charakteru decyzji administracyjnej. Sąd podkreślił, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie traktuje wniosku o udostępnienie informacji jako wszczynającego postępowanie administracyjne w drodze decyzji, a jedynie w określonych przypadkach (odmowa lub umorzenie) stosuje się przepisy k.p.a. do decyzji. W analizowanej sprawie pismo OIP miało charakter informacyjny i nie zawierało rozstrzygnięcia, co wykluczało jego kwalifikację jako decyzji administracyjnej, od której przysługiwałoby odwołanie. NSA zasądził od skarżącego na rzecz Głównego Inspektora Pracy zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że pismo informujące o braku posiadania lub opracowania informacji publicznej nie jest decyzją administracyjną i nie podlega odwołaniu, a jedynie skardze na bezczynność w przypadku braku reakcji organu.
Dotyczy specyfiki postępowań w sprawie dostępu do informacji publicznej, które nie zawsze wszczynają formalne postępowanie administracyjne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pismo organu administracji publicznej, które nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, może być uznane za decyzję administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo organu, które nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, nie może być uznane za decyzję administracyjną, nawet jeśli dotyczy wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Uzasadnienie
Decyzja administracyjna musi zawierać rozstrzygnięcie, które jest jej kwintesencją i musi być sformułowane jednoznacznie. Pismo informujące o braku opracowanego dokumentu lub o braku możliwości udostępnienia informacji nie jest decyzją, a jedynie informacją.
Czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej wszczyna postępowanie administracyjne w drodze decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, nie jest wnioskiem wszczynającym postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które powinno być rozpatrzone decyzją administracyjną.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa zasady i tryb udostępniania informacji w sposób kompleksowy, nie kreując sprawy o dostęp do informacji jako sprawy administracyjnej załatwianej w drodze decyzji. Przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania.
Jaka jest forma załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdy organ nie posiada żądanej informacji lub nie została ona opracowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W takich przypadkach organ nie ma podstaw do wydawania decyzji administracyjnej, a prawidłową reakcją jest poinformowanie wnioskodawcy o przyczynie nieuwzględnienia wniosku w drodze zwykłego pisma.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wymaga wydawania decyzji administracyjnej w każdej sytuacji odmowy udostępnienia informacji. W przypadku braku posiadania informacji lub jej nieopracowania, organ powinien poinformować wnioskodawcę o przyczynach nieuwzględnienia wniosku w formie pisma.
Przepisy (28)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 4 § 3
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 10 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
k.p.a. art. 1 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 268a
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 189
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 179
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u. PIP art. 18 § 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
u. PIP art. 19 § 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo Okręgowego Inspektora Pracy nie było decyzją administracyjną, ponieważ nie zawierało rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. • Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie wszczyna postępowania administracyjnego w drodze decyzji. • W przypadku braku posiadania lub opracowania informacji, organ powinien poinformować wnioskodawcę w formie pisma, a nie decyzji.
Odrzucone argumenty
Pismo Okręgowego Inspektora Pracy było decyzją administracyjną, od której przysługiwało odwołanie. • Organ administracyjny może odmówić udzielenia informacji publicznej jedynie w formie decyzji administracyjnej. • Postanowienie Głównego Inspektora Pracy stwierdzające niedopuszczalność odwołania było wadliwe, ponieważ odwołanie przysługiwało od decyzji organu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Rozstrzygnięcie jest jednym z najważniejszych składników decyzji. Nie jest możliwe zastąpienie rozstrzygnięcia uzasadnieniem decyzji, ani też wywodzenie rozstrzygnięcia z jej uzasadnienia. • Brak rozstrzygnięcia pozbawia natomiast dane pismo charakteru decyzji administracyjnej. • Ustawa ta bowiem – z racji swojego przedmiotu – nie kreuje sprawy o dostęp do informacji publicznej jako sprawy administracyjnej załatwianej - co do istoty - w drodze decyzji administracyjnej. • Rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 107 § 1 k.p.a., oznacza bowiem wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego, a to oznacza, że musi ono odnosić się do "sprawy administracyjnej", a nie jakiegokolwiek innego wniosku nie skutkującego uruchomieniem postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sędzia del. WSA
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że pismo informujące o braku posiadania lub opracowania informacji publicznej nie jest decyzją administracyjną i nie podlega odwołaniu, a jedynie skardze na bezczynność w przypadku braku reakcji organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawie dostępu do informacji publicznej, które nie zawsze wszczynają formalne postępowanie administracyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą formy odpowiedzi organu na wniosek o informację publiczną, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników i obywateli.
“Czy pismo urzędnika to już decyzja? NSA wyjaśnia, kiedy można się odwołać od odpowiedzi na wniosek o informacje.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.