III OSK 87/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę skarżącego na uchwałę Prezydium Sejmu dotyczącą obniżenia uposażenia poselskiego. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym niezawiadomienia o składzie sądu i niedoręczenia odpowiedzi na skargę, a także zarzucał wadliwe przyjęcie przez WSA, że Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej, a jego uchwała nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych za bezzasadne lub niemające istotnego wpływu na wynik sprawy. W kluczowej kwestii dopuszczalności skargi, NSA podzielił stanowisko WSA, że Prezydium Sejmu, jako wewnętrzny organ Sejmu, nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP. Uchwała o obniżeniu uposażenia poselskiego, oparta na Regulaminie Sejmu, ma charakter ustrojowy i wynika z autonomii parlamentu, a nie z przepisów prawa administracyjnego. Sąd podkreślił, że stosunek prawny posła do Sejmu ma charakter ustrojowy, a nie administracyjnoprawny. W związku z tym, skarga na uchwałę Prezydium Sejmu nie podlegała kognicji sądów administracyjnych. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że ewentualne naruszenie prawa do sądu może być dochodzone przed sądem powszechnym. Sąd oddalił również wniosek Prezydium Sejmu o zasądzenie kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących organów władzy ustawodawczej i ich wewnętrznych rozstrzygnięć, zwłaszcza w kontekście uposażeń parlamentarzystów.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały Prezydium Sejmu dotyczącej uposażenia poselskiego; kwestia dopuszczalności skargi na inne akty organów władzy ustawodawczej może wymagać odrębnej analizy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej podlegający kontroli sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, a Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Uchwała Prezydium Sejmu ma charakter ustrojowy, wynika z autonomii parlamentu i nie jest oparta na przepisach prawa administracyjnego. Stosunek prawny posła do Sejmu ma charakter ustrojowy, a nie administracyjnoprawny. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej, a w tym przypadku takiej działalności nie było.
Czy niezawiadomienie strony skarżącej o składzie sądu rozpoznającego sprawę, która nie dotyczy meritum, stanowi naruszenie prawa do obrony i prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku postanowienia odrzucającego skargę, które nie jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty, sąd nie był zobowiązany do zawiadomienia strony o składzie orzekającym.
Uzasadnienie
Przepis art. 5a § 2 p.u.s.a. dotyczy wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach rozpoznawanych co do istoty. Postanowienie o odrzuceniu skargi nie jest orzeczeniem merytorycznym.
Czy niedoręczenie stronie skarżącej odpisu odpowiedzi na skargę w sprawie, która została następnie odrzucona, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedoręczenie odpisu odpowiedzi na skargę nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarga została odrzucona z przyczyn formalnych, niezależnych od argumentacji stron.
Uzasadnienie
Odrzucenie skargi jest rozstrzygnięciem formalnym. Strona miała możliwość wypowiedzenia się w przedmiocie prawidłowości stanowiska sądu pierwszej instancji w skardze kasacyjnej.
Czy procedura ponownego rozpatrzenia sprawy przez Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego zapewnia skuteczne środki prawne zgodne z EKPC?
Odpowiedź sądu
Procedura ta może nie zapewniać minimum gwarancji proceduralnych wymaganych przez EKPC, co może sugerować brak efektywności środka odwoławczego.
Uzasadnienie
Ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ (Prezydium Sejmu) oraz brak prawa do wysłuchania i odwołania do Sejmu mogą być niewystarczające w świetle wymogów EKPC dotyczących skutecznego środka prawnego, zwłaszcza przy ingerencji w prawa majątkowe posła.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 25 § ust. 5
Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora
Zasady obniżania uposażeń posłów i senatorów określają regulaminy Sejmu, Senatu i Zgromadzenia Narodowego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania w przypadku pozbawienia strony możności obrony.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Konstytucja RP art. 106
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunki wypełniania obowiązków poselskich i ochrona praw wynikających ze sprawowania mandatu.
p.u.s.a. art. 5a § § 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Niezawiadomienie o składzie sądu.
p.p.s.a. art. 65 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek doręczenia odpisu pisma pozostałym stronom.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
p.p.s.a. art. 201
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie o kosztach.
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie o kosztach.
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie o kosztach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej. • Uchwała Prezydium Sejmu w sprawie uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. • Stosunek prawny posła do Sejmu ma charakter ustrojowy, a nie administracyjnoprawny. • Niezawiadomienie o składzie sądu w sprawie niebędącej rozpoznaniem co do istoty nie narusza prawa do obrony. • Niedoręczenie odpowiedzi na skargę w sprawie odrzuconej nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Uchwała Prezydium Sejmu jest aktem z zakresu administracji publicznej. • Naruszenie art. 5a § 4 p.u.s.a. (niezawiadomienie o składzie sądu) skutkujące nieważnością postępowania. • Naruszenie art. 65 § 1 p.p.s.a. (niedoręczenie odpowiedzi na skargę) miało istotny wpływ na wynik sprawy. • Naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC (pozbawienie prawa dostępu do sądu).
Godne uwagi sformułowania
Prezydium Sejmu, jako organ Sejmu, czyli organ władzy ustawodawczej, nie należy do organów administracji publicznej, których działanie podlega kontroli sądów administracyjnych. • Uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej. • Stosunek posła jest przykładem zatrudnienia typu ustrojowego, bądź zatrudnieniem konstytucyjnoprawnym. • Jakakolwiek uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie uposażenia poselskiego nie stanowi administrowania rozumianego jako bezpośrednie wykonywanie zadań publicznych. • Procedura ponownego rozpatrzenia sprawy przez Prezydium Sejmu może jednak nie zapewniać minimum gwarancji proceduralnych wymaganych przez EKPC, aby można było mówić o 'skutecznym' środku prawnym.
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących organów władzy ustawodawczej i ich wewnętrznych rozstrzygnięć, zwłaszcza w kontekście uposażeń parlamentarzystów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały Prezydium Sejmu dotyczącej uposażenia poselskiego; kwestia dopuszczalności skargi na inne akty organów władzy ustawodawczej może wymagać odrębnej analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ustrojowej - granic kontroli sądowej nad działaniami organów władzy ustawodawczej, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych praworządnością.
“Czy uchwała Prezydium Sejmu o obniżeniu pensji posła podlega kontroli sądów administracyjnych? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.