Orzeczenie · 2026-10-06

III OSK 658/26Tbs zadania publiczne dostęp do informacji

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-10-06
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejTBSzadania publicznemajątek publicznyustawa o dostępie do informacji publicznejsamorząd terytorialnybudownictwo mieszkaniowe

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Towarzystwo Budownictwa Społecznego w Z. Spółka z o.o. (dalej: Spółka) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. WSA w Łodzi zobowiązał Spółkę do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, uznając, że Spółka wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym, a tym samym podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Spółka w skardze kasacyjnej zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując przede wszystkim swoją podmiotową odpowiedzialność za udostępnianie informacji publicznej. Argumentowała, że nie wykonuje zadań publicznych ani nie dysponuje majątkiem publicznym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, uznał, że choć uzasadnienie wyroku WSA mogło być lakoniczne w kwestii dysponowania majątkiem publicznym, to ustalenie o wykonywaniu zadań publicznych przez Spółkę jest trafne. NSA podkreślił, że TBS, działając w ramach ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, realizuje zadania publiczne polegające na tworzeniu nowego zasobu mieszkań na wynajem o dostępnym czynszu, we współpracy z gminą. Ta przesłanka, zdaniem NSA, jest wystarczająca do uznania Spółki za podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, niezależnie od jej statusu właścicielskiego czy dysponowania majątkiem publicznym. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną Spółki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska, że TBS-y i podobne podmioty realizujące zadania publiczne w obszarze mieszkalnictwa podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli nie dysponują majątkiem publicznym wprost.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji TBS, ale zasady interpretacji art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. mogą mieć zastosowanie do innych podmiotów realizujących zadania publiczne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o., będące spółką prawa handlowego z udziałem gmin, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, TBS Sp. z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, ponieważ wykonuje zadania publiczne.

Uzasadnienie

NSA uznał, że TBS, realizując cele ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (budowa tanich mieszkań na wynajem dla społeczności gminnej, współpraca z gminą, często przy wsparciu środków publicznych), wykonuje zadania publiczne. Ta przesłanka jest wystarczająca do objęcia go obowiązkiem udostępniania informacji publicznej, niezależnie od tego, czy dysponuje majątkiem publicznym lub czy gminy mają pozycję dominującą.

Czy majątek spółki prawa handlowego, w której udziały posiadają jednostki samorządu terytorialnego, można uznać za majątek publiczny w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt posiadania udziałów przez gminy nie przesądza o tym, że majątek spółki jest majątkiem publicznym.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że samo posiadanie udziałów przez gminy w TBS Sp. z o.o. nie oznacza automatycznie, że majątek spółki jest majątkiem publicznym. W tej konkretnej sprawie Sąd pierwszej instancji nie wykazał wystarczająco, że spółka dysponuje majątkiem publicznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Towarzystwa Budownictwa Społecznego w Z. Spółka z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Przepisy (9)

Główne

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym. Spełnienie choćby jednej z tych przesłanek jest wystarczające.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych art. 19 § ust. 2

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa art. 24 § ust. 5

Ustawa o samorządzie gminnym art. 7 § ust. 1 pkt 1, 7 i 15

Ustawa o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego

k.s.h.

Kodeks spółek handlowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

TBS Sp. z o.o. wykonuje zadania publiczne w zakresie społecznego budownictwa mieszkaniowego, co czyni go podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

Odrzucone argumenty

TBS Sp. z o.o. nie wykonuje zadań publicznych ani nie dysponuje majątkiem publicznym. • Majątek TBS Sp. z o.o. jest majątkiem prywatnoprawnym, a nie majątkiem publicznym. • Gminy nie mają pozycji dominującej w TBS Sp. z o.o. • Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe (art. 141 § 4 p.p.s.a.). • WSA dokonał dowolnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a.). • WSA naruszył przepisy postępowania dotyczące uwzględnienia skargi (art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

pojęcie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od pojęcia "zadania władzy publicznej" • zadania publiczne cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu • prywatnoprawny status organizacyjny nie wyłącza stosowania u.d.i.p., jeżeli podmiot działa w sferze realizacji zadania publicznego • przesłanka wykonywania zadań publicznych jest autonomiczna względem dysponowania majątkiem publicznym

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Zyglewska

sędzia

Maciej Kobak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że TBS-y i podobne podmioty realizujące zadania publiczne w obszarze mieszkalnictwa podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli nie dysponują majątkiem publicznym wprost."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji TBS, ale zasady interpretacji art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. mogą mieć zastosowanie do innych podmiotów realizujących zadania publiczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji w kontekście spółek realizujących zadania publiczne, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych transparentnością działań.

“Czy TBS ukrywa informacje? NSA rozstrzyga o dostępie do danych w spółkach komunalnych.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst