Orzeczenie · 2026-04-28

III OSK 600/26Oddalenie skargi kasacyjnej ochrona przyrody brak interesu prawnego

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-28
NSAOchrona środowiskaŚredniansa
ochrona przyrodyrezerwat przyrodyskarga kasacyjnainteres prawnyzarządzeniezwiązek zawodowysądy administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Związku L. wniesionej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, które odrzuciło skargę związku na zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach w przedmiocie uznania obszaru za rezerwat przyrody. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 63 ust. 1 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, oraz przepisów postępowania, twierdząc, że zaskarżone zarządzenie narusza jego interes prawny. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym i oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 163 § 2 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a., są bezzasadne, wskazując na brak precyzji w formułowaniu zarzutów przez skarżącego oraz prawidłowość uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było stwierdzenie braku naruszenia interesu prawnego skarżącego. Sąd podkreślił, że skarga sądowoadministracyjna chroni prawa podmiotowe, a skarżący musi wykazać bezpośredni związek między zaskarżonym aktem a swoją sytuacją prawną. W ocenie NSA, potencjalna utrata miejsc pracy przez członków związku zawodowego ma charakter faktyczny i pośredni, nie stanowiąc podstawy do uwzględnienia skargi. Sąd nie znalazł również podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczących precyzyjnego formułowania zarzutów naruszenia przepisów prawa oraz konieczności wykazania przez skarżącego naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związku zawodowego skarżącego zarządzenie o utworzeniu rezerwatu przyrody, jednak zasady dotyczące interesu prawnego mają szersze zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy związek zawodowy posiada interes prawny do zaskarżenia zarządzenia o utworzeniu rezerwatu przyrody, jeśli zarządzenie to potencjalnie wpływa na miejsca pracy jego członków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, związek zawodowy nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego ani uprawnień w rozumieniu przepisów szczególnych, a potencjalne skutki w postaci utraty miejsc pracy mają charakter faktyczny i pośredni.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący musi wykazać bezpośredni związek między zaskarżonym aktem a jego sytuacją prawną, a nie jedynie potencjalne lub faktyczne konsekwencje. Utrata miejsc pracy nie stanowi bezpośredniego skutku prawnego zarządzenia, a tym samym nie uzasadnia legitymacji skargowej związku zawodowego.

Czy zarządzenie o utworzeniu rezerwatu przyrody narusza interes prawny związku zawodowego w zakresie ochrony praw pracowniczych i reprezentowania interesów zawodowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, w jaki sposób skarżone zarządzenie ograniczyło mu realizację ustawowych uprawnień w zakresie ochrony praw pracowniczych i reprezentowania interesów zawodowych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy ustawy o związkach zawodowych dotyczą istoty związków i ich zadań, jednak skarżący nie wyjaśnił, jak konkretnie zarządzenie wpłynęło na realizację tych uprawnień. Interes prawny musi być własny, bezpośredni i realny, a nie oparty na potencjalnych lub pośrednich skutkach.

Czy zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane w sposób precyzyjny i zgodny z wymogami prawa, umożliwiający kontrolę instancyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niektóre zarzuty, zwłaszcza dotyczące naruszenia przepisów postępowania, były sformułowane nieprecyzyjnie, co uniemożliwiało ich kontrolę.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na brak wskazania konkretnych jednostek redakcyjnych naruszonych przepisów oraz na ogólnikowość wywodów, co zmuszało sąd do domyślania się intencji skarżącego. Wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym precyzyjne określenie naruszonych przepisów i sposobu ich naruszenia, muszą być spełnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Związku L. od postanowienia WSA w Kielcach o odrzuceniu skargi na zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach w przedmiocie uznania za rezerwat przyrody.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.w. art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie

Przepis ten określa podstawę legitymacji skargowej w sprawach dotyczących aktów prawa miejscowego, wymagając wykazania naruszenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia.

Pomocnicze

u.o.z. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

u.o.z. art. 4

Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

u.o.z. art. 7 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 5a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi podstawę do odrzucenia skargi, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

p.p.s.a. art. 163 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje wymogi uzasadnienia orzeczenia, którego wadliwość może stanowić podstawę zarzutu kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogólny przepis o charakterze kompetencyjnym, stanowiący, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

u.o.p. art. 15 § pkt 1 – 27

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Wprowadza szereg zakazów obowiązujących na terenie rezerwatu przyrody.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 1 ustawy o wojewodzie poprzez błędną jego wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego. • Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1, art. 4 i art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o związkach zawodowych w zw. z art. 63 ustawy o wojewodzie poprzez błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że nie wykazano naruszenia interesu prawnego skarżącego. • Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 2 pkt 5 w zw. z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. przez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, iż skarżący nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia. • Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 163 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. i art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy przez Sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. • Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. • Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia postanowienia. • Relewantną cechą interesu prawnego jest bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny lub uprawnienie. • Utrata miejsc pracy przez osoby będące członkami związku oraz likwidacja leśnictwa stanowią bezpośredni prawny skutek wejścia w życie zaskarżonego zarządzenia i podstawę interesu związku zawodowego w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczących precyzyjnego formułowania zarzutów naruszenia przepisów prawa oraz konieczności wykazania przez skarżącego naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związku zawodowego skarżącego zarządzenie o utworzeniu rezerwatu przyrody, jednak zasady dotyczące interesu prawnego mają szersze zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, szczególnie w kontekście ochrony środowiska i praw związków zawodowych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

“Czy związek zawodowy może skutecznie bronić miejsc pracy przed rezerwatem przyrody? NSA wyjaśnia kluczowe wymogi interesu prawnego.”

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst