Orzeczenie · 2026-07-09

III OSK 336/25Obowiązek przeglądu ekologicznego hałas drogowy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-09
NSAOchrona środowiskaWysokansa
ochrona środowiskahałasdrogi krajoweprzegląd ekologicznyprawo ochrony środowiskaNSAskarga kasacyjnaoddalenie skarginormy hałasumapa hałasu

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie, który oddalił skargę GDDKiA na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO). SKO utrzymało w mocy decyzję Starosty nakładającą na GDDKiA obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego dotyczącego oddziaływania akustycznego drogi krajowej nr [...] na zabudowę mieszkaniową w miejscowości [...]. Sprawa wywodzi się z pisma mieszkańca, który żądał wymiany okien i drzwi na dźwiękoszczelne z powodu hałasu i spalin. Starosta, opierając się na wynikach Generalnego Pomiaru Hałasu 2020 oraz Strategicznej mapy hałasu 2022, stwierdził możliwość negatywnego oddziaływania akustycznego drogi i wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego. Decyzją z [...] kwietnia 2024 r. nałożył ten obowiązek na GDDKiA. SKO utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że do nałożenia obowiązku wystarczy stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania. WSA w Rzeszowie oddalił skargę GDDKiA, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 237 Prawa ochrony środowiska (p.o.ś.). Sąd podkreślił, że wystarczy podejrzenie negatywnego oddziaływania, które powinno być uzasadnione konkretnymi okolicznościami, a przegląd ma służyć weryfikacji tego podejrzenia. Powołane dokumenty (pomiar hałasu, mapa hałasu) wykazały przekroczenie norm hałasu w pobliżu wskazanych nieruchomości, co było wystarczającą przesłanką. GDDKiA w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 7, 77, 11, 107 § 3 k.p.a.) poprzez brak wszechstronnego rozważenia celowości nałożenia obowiązku i brak wykazania, że nie można tego ustalić innymi środkami dowodowymi, a także brak rozważenia braku realnej możliwości wykonania przeglądu w terminie. Zarzuciła również naruszenie prawa materialnego (art. 237 p.o.ś.) przez błędną wykładnię, która ograniczała się do ustalenia „samej możliwości” negatywnego oddziaływania, zamiast wymagać wykazania, że nie można tego ustalić innymi dowodami i wskazania celu przeglądu. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd potwierdził, że wykładnia art. 237 p.o.ś. przyjęta przez WSA jest prawidłowa – wystarczy stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania, a nie jego udowodnienie. Dwa dokumenty (pomiar hałasu i mapa hałasu) oraz pismo mieszkańca stanowiły wystarczającą podstawę do nałożenia obowiązku. NSA uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, a WSA prawidłowo oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że strona miała możliwość zwrócenia się o przedłużenie terminu, a kwestie finansowe nie zwalniają z obowiązku, ani nie wpływają na ocenę legalności decyzji w momencie jej wydania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie interpretacji art. 237 Prawa ochrony środowiska w kontekście nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego na podstawie danych wskazujących jedynie na możliwość negatywnego oddziaływania (np. hałasu). Ugruntowanie zasady prewencji i przezorności w prawie ochrony środowiska.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia obowiązku przeglądu ekologicznego w związku z hałasem drogowym. Interpretacja art. 237 p.o.ś. może być stosowana do innych rodzajów instalacji i oddziaływań, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko jest wystarczającą przesłanką do nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego na podstawie art. 237 Prawa ochrony środowiska?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania jest wystarczającą przesłanką do nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego. Przegląd ten ma na celu weryfikację tych podejrzeń i realizuje zasady prewencji i przezorności.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że art. 237 Prawa ochrony środowiska wymaga jedynie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania, a nie jego udowodnienia. Dwa dokumenty (pomiar hałasu i mapa hałasu) oraz pismo mieszkańca stanowiły wystarczającą podstawę do nałożenia obowiązku, ponieważ wykazały możliwość przekroczenia norm hałasu przy drodze krajowej.

Czy naruszenie przepisów postępowania, takie jak brak wszechstronnego rozważenia celowości nałożenia obowiązku czy brak możliwości wykonania go w terminie, może skutkować uchyleniem decyzji, jeśli podstawowa przesłanka materialnoprawna (możliwość negatywnego oddziaływania) została spełniona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli podstawowa przesłanka materialnoprawna została spełniona, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie są uzasadnione lub nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77, 11, 107 § 3 k.p.a.) były niezasadne. Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., a GDDKiA nie wykazała istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy. Strona miała możliwość zwrócenia się o przedłużenie terminu, a kwestie finansowe nie zwalniały z obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku WSA w Rzeszowie.

Przepisy (12)

Główne

p.o.ś. art. 237

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

W razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może zobowiązać prowadzącego instalację do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Wystarczy podejrzenie uzasadnione konkretnymi okolicznościami, a nie udowodnione negatywne oddziaływanie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

p.o.ś. art. 238

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Określa zakres przeglądu ekologicznego, w tym wskazanie konieczności ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania.

p.o.ś. art. 240

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Organ określa w decyzji, które z wymagań wymienionych w art. 238 należy spełnić.

p.o.ś. art. 241 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Strona ma możliwość zwrócenia się o przedłużenie terminu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

u.d.p.

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Reguluje obowiązki zarządców dróg krajowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie dwóch dokumentów (pomiar hałasu, mapa hałasu) wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania akustycznego drogi krajowej na zabudowę mieszkaniową jest wystarczającą przesłanką do nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego na podstawie art. 237 Prawa ochrony środowiska.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 11, 107 § 3 k.p.a.) poprzez brak wszechstronnego rozważenia celowości nałożenia obowiązku, brak wykazania, że nie można tego ustalić innymi środkami dowodowymi, oraz brak rozważenia braku realnej możliwości wykonania przeglądu w terminie. • Błędna wykładnia art. 237 Prawa ochrony środowiska polegająca na przyjęciu, że wystarczy ustalenie 'samej możliwości' negatywnego oddziaływania, zamiast wymagać wykazania, że nie można tego ustalić innymi dowodami i wskazania celu przeglądu.

Godne uwagi sformułowania

Wystarczy powzięcie przez organ podejrzenia co do możliwości powodowania takiego oddziaływania. • Przegląd ma być przeprowadzony właśnie po to, żeby te podejrzenia zweryfikować i sprawdzić, czy w rzeczywistości negatywne oddziaływanie nie występuje. • Instytucja prawna przeglądu ekologicznego realizuje cele ustawowe zasad prewencji i przezorności. • Podejrzenia organu mają dotyczyć możliwości powstania negatywnego oddziaływania na środowisko. • Oddziaływania negatywne to takie, które pogarszają aktualny stan środowiska, zmieniają go na niekorzyść.

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący

Mirosław Wincenciak

sędzia

Sławomir Pauter

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji art. 237 Prawa ochrony środowiska w kontekście nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego na podstawie danych wskazujących jedynie na możliwość negatywnego oddziaływania (np. hałasu). Ugruntowanie zasady prewencji i przezorności w prawie ochrony środowiska."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia obowiązku przeglądu ekologicznego w związku z hałasem drogowym. Interpretacja art. 237 p.o.ś. może być stosowana do innych rodzajów instalacji i oddziaływań, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska – hałasu drogowego i obowiązków zarządców dróg. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące prewencji i jak ważne są dowody, nawet te wskazujące jedynie na 'możliwość' negatywnego oddziaływania.

Czy wystarczy 'możliwość' negatywnego wpływu, by nałożyć obowiązek przeglądu ekologicznego? NSA wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst