Orzeczenie · 2022-03-01

III OSK 2738/21Brak podstawy prawnej powołanie rady kobiet

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2022-03-01

NSAAdministracyjneŚredniansa

samorząd gminnyorgan wykonawczyorgan opiniodawczyRada Kobietpodstawa prawnakompetencjeustawa o samorządzie gminnymrozstrzygnięcie nadzorczezarządzeniezasada praworządności

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej [...] – Burmistrza Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego. Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w sprawie zasad naboru i działania [...] Rady Kobiet. Sąd pierwszej instancji uznał, że zarządzenie zostało wydane bez podstawy prawnej, ponieważ art. 31 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.) (kierowanie bieżącymi sprawami gminy i reprezentowanie jej na zewnątrz) oraz art. 7 ust. 1 pkt 17 u.s.g. (wspieranie i upowszechnianie idei samorządowej) nie upoważniają organu wykonawczego do powołania Rady Kobiet jako organu opiniodawczego i konsultacyjnego. Podkreślono, że kompetencje do tworzenia tego typu organów, jak rady seniorów czy młodzieżowe rady gminy, zostały ustawowo powierzone radom gmin. Gmina w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 7 ust. 1 pkt 17, art. 31, art. 91 i art. 92 u.s.g., a także przepisów Konstytucji RP (art. 7, 16 ust. 2, 164 ust. 3). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym (z uwagi na przepisy ustawy COVID-19), oddalił skargę kasacyjną. Sąd potwierdził, że organy samorządu działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Potwierdzono, że art. 7 ust. 1 pkt 17 u.s.g. jest normą zadaniową, a nie kompetencyjną, i nie daje podstaw do tworzenia nowych organów. Podobnie art. 31 u.s.g. nie upoważnia do takich działań. Sąd uznał, że zarządzenie Burmistrza zostało wydane bez podstawy prawnej, co stanowiło istotne naruszenie prawa, a tym samym Wojewoda prawidłowo stwierdził jego nieważność. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Uzasadnienie kompetencji organów samorządu terytorialnego, interpretacja przepisów ustawy o samorządzie gminnym dotyczących tworzenia organów pomocniczych i konsultacyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnej sytuacji braku podstawy prawnej do powołania Rady Kobiet przez Burmistrza. Interpretacja przepisów może być stosowana do podobnych przypadków tworzenia organów przez organy wykonawcze gmin.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 31 ustawy o samorządzie gminnym (kierowanie bieżącymi sprawami gminy i reprezentowanie jej na zewnątrz) oraz art. 7 ust. 1 pkt 17 u.s.g. (wspieranie i upowszechnianie idei samorządowej) stanowią wystarczającą podstawę prawną dla organu wykonawczego gminy (Burmistrza) do wydania zarządzenia o powołaniu Rady Kobiet jako organu konsultacyjnego i opiniodawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie stanowią wystarczającej podstawy prawnej do powołania Rady Kobiet przez Burmistrza.

Uzasadnienie

Art. 7 ust. 1 pkt 17 u.s.g. jest normą zadaniową, a nie kompetencyjną. Kompetencje do tworzenia jednostek pomocniczych, w tym organów konsultacyjnych, są określone w innych przepisach (np. art. 35 u.s.g. dla rady gminy). Art. 31 u.s.g. dotyczy ogólnego kierowania sprawami gminy i reprezentowania jej na zewnątrz, ale nie daje uprawnienia do tworzenia nowych organów w drodze zarządzenia.

Czy zarządzenie Burmistrza o powołaniu Rady Kobiet, wydane bez wyraźnej podstawy prawnej, stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie jego nieważności przez organ nadzoru?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie wydane bez podstawy prawnej stanowi istotne naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Organy samorządu terytorialnego działają na podstawie i w granicach prawa (zasada praworządności). Wydanie zarządzenia bez właściwej podstawy prawnej jest istotnym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Gminy Miejskiej [...] – Burmistrza Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

Przepisy (17)

Główne

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Stwierdzenie nieważności zarządzenia organu gminy w przypadku istotnego naruszenia prawa.

Pomocnicze

u.s.g. art. 7 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa zadania własne gminy, w tym wspieranie i upowszechnianie idei samorządowej. Jest to norma zadaniowa, nie kompetencyjna.

u.s.g. art. 31

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa kompetencje wójta (burmistrza) do kierowania bieżącymi sprawami gminy i reprezentowania jej na zewnątrz. Nie stanowi podstawy do tworzenia organów.

u.s.g. art. 35

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa organ (radę gminy) i sposób tworzenia jednostki pomocniczej (statut przyjmowany uchwałą).

u.s.g. art. 91 § 4

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy sytuacji, gdy naruszenie prawa nie jest istotne i organ nadzoru wydaje zawiadomienie o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.

u.s.g. art. 92

Ustawa o samorządzie gminnym

Wstrzymanie wykonania uchwały lub zarządzenia z mocy prawa z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.

ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym przez NSA w okresie stanu epidemii lub zagrożenia epidemicznego.

k.p.c. art. 145 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uwzględnienia skargi na akt nadzoru.

k.p.a. art. 145 § 1