III OSK 2524/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę posła na uchwałę Prezydium Sejmu dotyczącą obniżenia uposażenia poselskiego. Sąd I instancji odrzucił skargę, argumentując, że Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej, a jego uchwała nie jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądów administracyjnych, powołując się na art. 184 Konstytucji RP. Skarżący poseł zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak zawiadomienia o składzie sądu, oraz naruszenie przepisów dotyczących kognicji sądów administracyjnych i prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 5a § 4 p.u.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie o odrzuceniu skargi nie jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty. Sąd podkreślił, że uchwała Prezydium Sejmu o obniżeniu uposażenia poselskiego ma charakter władczy i indywidualny, ale nie jest aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uposażenie poselskie jest traktowane jako element ustrojowy, a nie stosunek administracyjnoprawny. Sąd odwołał się do orzecznictwa ETPC dotyczącego prawa do skutecznego środka odwoławczego, jednak uznał, że w tym przypadku prawo do sądu może być realizowane przed sądem powszechnym, a nie sądem administracyjnym. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając prawidłowość odrzucenia skargi przez WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących organów władzy ustawodawczej i ich wewnętrznych rozstrzygnięć, w szczególności dotyczących uposażeń parlamentarzystów.
Dotyczy specyficznej sytuacji obniżenia uposażenia poselskiego przez Prezydium Sejmu i nie obejmuje innych spraw związanych z funkcjonowaniem Sejmu czy parlamentarzystów, które mogłyby mieć charakter administracyjny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała Prezydium Sejmu o obniżeniu uposażenia poselskiego stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej podlegający kontroli sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała Prezydium Sejmu o obniżeniu uposażenia poselskiego nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej podlegającej kontroli sądów administracyjnych, ponieważ Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej, a sprawa ta należy do zakresu prawa konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Prezydium Sejmu jest organem władzy ustawodawczej, a nie administracji publicznej. Obniżenie uposażenia poselskiego wynika z autonomii organizacyjnej Sejmu i regulowane jest przepisami prawa konstytucyjnego i regulaminem Sejmu, a nie przepisami prawa administracyjnego. Sprawa ta nie mieści się w definicji administrowania w rozumieniu prawa administracyjnego.
Czy naruszenie art. 5a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez niezawiadomienie o składzie rozpoznającym sprawę prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 5a § 4 p.u.s.a. nie prowadzi do nieważności postępowania w przypadku postanowienia o odrzuceniu skargi, gdyż nie jest to orzeczenie rozpoznające sprawę co do istoty.
Uzasadnienie
Postanowienie o odrzuceniu skargi nie jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty w rozumieniu art. 5a § 2 p.u.s.a., które obejmuje przede wszystkim wyroki. W związku z tym sąd nie był zobowiązany do zawiadomienia strony o składzie orzekającym.
Czy poseł ma prawo do skutecznego środka prawnego w przypadku obniżenia uposażenia poselskiego?
Odpowiedź sądu
Choć prawo do sądu jest gwarantowane, w tym przypadku sprawa nie leży w kognicji sądów administracyjnych, a prawo do sądu może być realizowane przed sądem powszechnym.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa ETPC wskazującego na potrzebę istnienia skutecznego środka prawnego w przypadku obniżenia uposażenia. Stwierdził, że procedura przewidziana w Regulaminie Sejmu (wniosek o ponowne rozpatrzenie przez Prezydium) może nie zapewniać wystarczających gwarancji proceduralnych. Jednakże, ponieważ sprawa nie jest z zakresu administracji publicznej, kontrola sądowa powinna być realizowana przez sądy powszechne.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi z powodu braku kognicji sądu administracyjnego.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.
u.w.m.p.s. art. 25
Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora
Uposażenie poselskie i senatorskie.
Regulamin Sejmu art. 23 § ust. 1
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa obniżenia uposażenia poselskiego.
Konstytucja RP art. 106
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunki wypełniania obowiązków poselskich i prawa wynikające ze sprawowania mandatu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definicja aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 5a § § 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Obowiązek zawiadomienia o składzie sądu.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Regulamin Sejmu art. 23 § ust. 2
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Procedura wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezydium Sejmu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej. • Uchwała Prezydium Sejmu o obniżeniu uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. • Sprawa obniżenia uposażenia poselskiego należy do prawa konstytucyjnego, a nie administracyjnego. • Sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania tego typu spraw.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 5a § 4 p.u.s.a. poprzez niezawiadomienie o składzie sądu. • Naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i art. 184 Konstytucji RP poprzez błędne uznanie braku kognicji sądów administracyjnych. • Naruszenie art. 45 i 77 Konstytucji RP oraz art. 6 EKPC poprzez pozbawienie prawa do sądu i sądowej ochrony.
Godne uwagi sformułowania
Prezydium Sejmu, jako organ Sejmu, czyli organ władzy ustawodawczej, nie należy do organów administracji publicznej, których działanie podlega kontroli sądów administracyjnych. • Zaskarżona uchwała nie stanowi również aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o jakiej stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. • Uposażenie poselskie nie jest wynagrodzeniem za pracę. • Stosunek posła jest przykładem zatrudnienia typu ustrojowego bądź zatrudnieniem konstytucyjnoprawnym. • Kształtowanie uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, rozumianej jako stosowanie prawa administracyjnego i bieżące załatwianie spraw publicznych, bowiem jego podstawą nie jest norma prawa administracyjnego. • Konstytucyjne i ustawowe prawo parlamentarzysty do uposażenia nie jest regulowane przepisami prawa administracyjnego, bowiem zagadnienie to związane jest z funkcjonowaniem kolegialnego organu władzy ustawodawczej, jakim jest Sejm.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących organów władzy ustawodawczej i ich wewnętrznych rozstrzygnięć, w szczególności dotyczących uposażeń parlamentarzystów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obniżenia uposażenia poselskiego przez Prezydium Sejmu i nie obejmuje innych spraw związanych z funkcjonowaniem Sejmu czy parlamentarzystów, które mogłyby mieć charakter administracyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy uposażenia poselskiego i wyznacza granice kontroli sądów administracyjnych nad działaniami organów władzy ustawodawczej, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych mechanizmami kontroli władzy.
“Czy sąd administracyjny może kontrolować obniżenie pensji posła? NSA wyjaśnia granice kognicji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.