Orzeczenie · 2026-01-16

III OSK 2386/25Brak kognicji sądu administracyjnego uchwała prezydium sejm

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-16
NSAAdministracyjneWysokansa
sądy administracyjnekognicja sądówPrezydium Sejmuuposażenie poselskieprawo konstytucyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarga kasacyjnaodrzucenie skargiprawo do sądu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę skarżącego na uchwałę Prezydium Sejmu z dnia 9 maja 2025 r. nr 90 w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego. WSA uznał, że Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej, a zaskarżona uchwała nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, co skutkowało odrzuceniem skargi. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym pozbawienie możliwości obrony oraz wadliwe przyjęcie braku kognicji sądu administracyjnego. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 5a § 4 Prawa o ustroju sądów administracyjnych jest bezzasadny, ponieważ postanowienie odrzucające skargę nie jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty. Analizując pozostałe zarzuty, NSA potwierdził, że Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej, a uchwała o obniżeniu uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. Sąd podkreślił, że stosunek prawny łączący posła z Sejmem nie jest stosunkiem administracyjnym, a sprawa obniżenia uposażenia poselskiego należy do kognicji sądów powszechnych, zgodnie z art. 177 Konstytucji RP. W związku z tym, WSA prawidłowo odrzucił skargę, a prawo do sądu może być realizowane przed sądem powszechnym. NSA oddalił skargę kasacyjną, nie zasądzając kosztów postępowania, ponieważ dotyczyło ono postanowienia, a nie wyroku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie braku kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących uchwał Prezydium Sejmu w przedmiocie uposażenia poselskiego oraz wskazanie właściwości sądów powszechnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji obniżenia uposażenia poselskiego przez Prezydium Sejmu. Interpretacja może być odmienna dla innych aktów organów Sejmu.

Zagadnienia prawne (4)

Czy uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, a Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Prezydium Sejmu jest organem wewnętrznym Sejmu, a uchwała o obniżeniu uposażenia poselskiego ma charakter ustrojowo-wewnętrzny, nie zaś administracyjnoprawny. Stosunek prawny łączący posła z Sejmem nie jest stosunkiem administracyjnym, a sprawa ta należy do kognicji sądów powszechnych.

Czy postanowienie odrzucające skargę na uchwałę Prezydium Sejmu jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty w rozumieniu art. 5a § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie odrzucające skargę nie jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że kategoria 'orzeczeń rozpoznających sprawę co do istoty' obejmuje przede wszystkim wyroki, a także inne orzeczenia rozstrzygające sprawę w rozumieniu przepisów szczególnych, co nie dotyczy postanowienia o odrzuceniu skargi.

Czy skarżący został pozbawiony możności obrony swoich praw w związku z niezawiadomieniem o składzie orzekającym WSA?

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie został pozbawiony możności obrony swoich praw.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że WSA rozpoznając kwestię dopuszczalności skargi na uchwałę Prezydium Sejmu nie był zobowiązany do zawiadomienia strony skarżącej o składzie orzekającym, gdyż nie było to orzeczenie rozpoznające sprawę co do istoty.

Czy skarżącemu przysługuje prawo do sądu przed sądem administracyjnym w sprawie obniżenia uposażenia poselskiego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do sądu w tej sprawie może być realizowane przed sądem powszechnym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że brak kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących uchwał Prezydium Sejmu w przedmiocie uposażenia poselskiego oznacza, że prawo do sądu może być realizowane przed sądem powszechnym, zgodnie z art. 177 Konstytucji RP.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na uchwałę Prezydium Sejmu o obniżeniu uposażenia poselskiego.

Przepisy (26)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 106

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 177

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § §2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § §1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § §2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.w.m.p.i.s. art. 27

Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora

p.u.s.a. art. 5a § §2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § §1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 6 § ust. 1

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

p.p.s.a. art. 3 § §2 pkt 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

o.p. § dział IV, V i VI

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.KAS § dział V w rozdziale 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

u.o.w.m.p.i.s. art. 25 § ust. 5

Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora

Regulamin Sejmu art. 23 § ust. 1

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Regulamin Sejmu art. 23 § ust. 2

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 110 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 13

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Regulamin Sejmu art. 11

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Regulamin Sejmu art. 22

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Regulamin Sejmu art. 21 § ust. 1-2

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej. • Uchwała Prezydium Sejmu o obniżeniu uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. • Sprawa obniżenia uposażenia poselskiego należy do kognicji sądów powszechnych.

Odrzucone argumenty

Uchwała Prezydium Sejmu o obniżeniu uposażenia poselskiego jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego. • Niezawiadomienie o składzie orzekającym WSA pozbawiło skarżącego możności obrony.

Godne uwagi sformułowania

Prezydium Sejmu jest wewnętrznym organem Sejmu, a jego zadania w zasadzie skupiają się na podejmowaniu czynności mających wpływ na prace izby niższej parlamentu. • Uposażenie poselskie nie jest wynagrodzeniem za pracę, lecz stanowi odpowiednik wynagrodzenia za pracę. • Stosunek posła jest przykładem zatrudnienia typu ustrojowego, bądź zatrudnieniem konstytucyjnnoprawnym. • Kształtowanie uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, rozumianej jako stosowanie prawa administracyjnego i bieżące załatwianie spraw publicznych, bowiem jego podstawą nie jest norma prawa administracyjnego. • Prawo posła do uposażenia jest prawem członka konstytucyjnego organu kolegialnego władzy ustawodawczej. • Tak ukształtowana procedura (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezydium Sejmu) może jednak nie zapewniać minimum gwarancji proceduralnych wymaganych przez EKPC, aby można było mówić o 'skutecznym' środku prawnym.

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie braku kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących uchwał Prezydium Sejmu w przedmiocie uposażenia poselskiego oraz wskazanie właściwości sądów powszechnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obniżenia uposażenia poselskiego przez Prezydium Sejmu. Interpretacja może być odmienna dla innych aktów organów Sejmu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy uposażenia poselskiego i rozgraniczenia kognicji sądów administracyjnych i powszechnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i konstytucyjnym. Wskazuje na złożoność relacji między organami władzy ustawodawczej a prawem do sądu.

“Czy sąd administracyjny może ocenić uchwałę Sejmu o obniżeniu pensji posła? NSA odpowiada.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst