III OSK 2325/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.G. od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło skargę na uchwałę Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego. WSA uznał, że Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej, a jego uchwała nie jest aktem z zakresu administracji podlegającym kontroli sądów administracyjnych, powołując się na art. 184 Konstytucji RP. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym pozbawienie możliwości obrony oraz błędne uznanie braku kognicji sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 5a § 4 p.u.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż postanowienie o odrzuceniu skargi nie jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty. Sąd podkreślił, że uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego, choć władcza i indywidualna, nie jest aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej, a stosunek prawny posła z Sejmem ma charakter konstytucyjny, a nie administracyjnoprawny. Sąd wskazał, że prawo do sądu w takich sprawach może być realizowane przed sądem powszechnym, zgodnie z art. 177 Konstytucji RP. NSA oddalił również wniosek Prezydium Sejmu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących organów władzy ustawodawczej i ich wewnętrznych rozstrzygnięć, w szczególności w kontekście uposażeń poselskich.
Dotyczy specyficznej sytuacji obniżenia uposażenia poselskiego przez Prezydium Sejmu. Interpretacja może być odmienna dla innych organów władzy ustawodawczej lub innych rodzajów rozstrzygnięć.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej podlegający kontroli sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej podlegającej kontroli sądów administracyjnych, ponieważ Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej, a stosunek prawny posła z Sejmem ma charakter konstytucyjny, a nie administracyjnoprawny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP, a obniżenie uposażenia poselskiego nie jest administrowaniem w rozumieniu stosowania prawa administracyjnego. Stosunek prawny posła z Sejmem ma charakter konstytucyjny, a nie administracyjnoprawny. W związku z tym, sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych.
Czy postanowienie o odrzuceniu skargi jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty w rozumieniu art. 5a § 2 p.u.s.a. i czy wymaga zawiadomienia strony o składzie orzekającym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o odrzuceniu skargi nie jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty, w związku z czym sąd nie był zobowiązany do zawiadomienia strony skarżącej o składzie orzekającym.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że kategoria 'orzeczeń rozpoznających sprawę co do istoty' obejmuje przede wszystkim wyroki, a także inne orzeczenia rozstrzygające sprawę na podstawie przepisów szczególnych. Postanowienie o odrzuceniu skargi nie mieści się w tej kategorii.
Czy procedura ponownego rozpatrzenia sprawy przez Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego zapewnia skuteczne środki prawne zgodne z EKPC?
Odpowiedź sądu
Procedura ponownego rozpatrzenia sprawy przez Prezydium Sejmu może nie zapewniać minimum gwarancji proceduralnych wymaganych przez EKPC, aby można było mówić o 'skutecznym' środku prawnym, ze względu na brak prawa do wysłuchania i kontroli Sejmu.
Uzasadnienie
Sąd, analizując orzecznictwo ETPC, wskazał, że środek odwoławczy musi zapewniać gwarancje proceduralne. Ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ (Prezydium Sejmu) bez prawa do wysłuchania i kontroli Sejmu może nie spełniać wymogów skutecznego środka prawnego, co może naruszać art. 13 EKPC.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi, gdy organ nie jest organem administracji publicznej lub zaskarżony akt nie jest aktem z zakresu administracji publicznej.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Domniemanie właściwości sądów administracyjnych w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej.
u.w.m.p.s. art. 25 § ust. 1 i 5
Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora
Uposażenie poselskie i zasady jego obniżania.
Konstytucja RP art. 106
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunki wypełniania obowiązków poselskich i ochrony praw.
Konstytucja RP art. 177
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Domniemanie właściwości sądów powszechnych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definicja aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 5a § § 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przepis dotyczący wniosku o wyłączenie sędziego i obowiązku zawiadomienia o składzie orzekającym.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej. • Uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. • Stosunek prawny posła z Sejmem ma charakter konstytucyjny, a nie administracyjnoprawny. • Sprawy dotyczące obniżenia uposażenia poselskiego należą do właściwości sądów powszechnych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 5a § 4 p.u.s.a. poprzez niezawiadomienie o składzie orzekającym. • Naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC poprzez pozbawienie prawa dostępu do sądu i sądowej ochrony.
Godne uwagi sformułowania
Prezydium Sejmu, jako organ Sejmu, czyli organ władzy ustawodawczej, nie należy do organów administracji publicznej, których działanie podlega kontroli sądów administracyjnych. • Uposażenie poselskie nie jest wynagrodzeniem za pracę. • Stosunek posła jest przykładem zatrudnienia typu ustrojowego bądź zatrudnieniem konstytucyjnoprawnym. • Kształtowanie uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, rozumianej jako stosowanie prawa administracyjnego i bieżące załatwianie spraw publicznych, bowiem jego podstawą nie jest norma prawa administracyjnego. • Konwencyjne i konstytucyjne prawo do sądu w tego rodzaju sprawie może być realizowane przed sądem powszechnym.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących organów władzy ustawodawczej i ich wewnętrznych rozstrzygnięć, w szczególności w kontekście uposażeń poselskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obniżenia uposażenia poselskiego przez Prezydium Sejmu. Interpretacja może być odmienna dla innych organów władzy ustawodawczej lub innych rodzajów rozstrzygnięć.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy prawa do sądu i kognicji sądów administracyjnych w kontekście rozstrzygnięć dotyczących posłów, co jest tematem o znaczeniu dla prawników i obywateli zainteresowanych funkcjonowaniem władzy publicznej.
“Czy sąd administracyjny może kontrolować obniżenie pensji posła? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.