Orzeczenie · 2026-01-20

III OSK 2224/24Oddalenie skargi kasacyjnej kara pieniężna odpady

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-20
NSAOchrona środowiskaŚredniansa
odpady komunalnerecyklingprzygotowanie do ponownego użyciakara pieniężnaustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachsprawozdanie rocznegospodarka odpadamiochrona środowiskaNSA

Przedmiotem skargi kasacyjnej była kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę za nieosiągnięcie w 2020 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu frakcji odpadów komunalnych (papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło). Organ pierwszej instancji określił karę w wysokości 21.130,47 zł, wskazując, że wymagany poziom 50% został osiągnięty jedynie w 27,59%. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że kara została prawidłowo obliczona zgodnie z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę przedsiębiorcy, stwierdzając, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy ustawy, a kara została prawidłowo naliczona. Sąd podkreślił, że przedsiębiorca sam złożył sprawozdanie, na podstawie którego dokonano obliczeń, i kwestionując te dane, podważa rzetelność własnego sprawozdania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego ani postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. NSA potwierdził, że kara pieniężna ma charakter obiektywny i jej wymierzenie jest związane z brakiem realizacji obowiązku wynikającego z art. 9g ustawy. Sąd uznał, że organy prawidłowo oparły się na danych ze sprawozdania złożonego przez skarżącą, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 7, 77 i 107 KPA, nie znalazły uzasadnienia, ponieważ stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a uzasadnienie decyzji spełniało wymogi formalne. NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie obowiązku przedsiębiorcy odbierającego odpady do rzetelnego sporządzania sprawozdań o osiągniętych poziomach recyklingu i odpowiedzialności za podane dane.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z gospodarką odpadami i karami pieniężnymi.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych może być nałożona na podstawie danych zawartych w rocznym sprawozdaniu przedsiębiorcy odbierającego odpady, nawet jeśli dane te opierają się na informacjach od prowadzącego instalację?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kara może być nałożona na podstawie danych ze sprawozdania przedsiębiorcy, ponieważ to na nim spoczywa obowiązek rzetelnego ich podania i wykazania osiągniętych poziomów recyklingu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne jest zobowiązany do osiągnięcia określonych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów. Obowiązek ten jest zindywidualizowany i jego realizacja jest związana z wynikami osiąganymi przez dany podmiot. Sprawozdanie roczne składane przez przedsiębiorcę stanowi podstawowy dowód w ocenie wywiązania się z tych obowiązków. Przedsiębiorca, kwestionując dane ze swojego sprawozdania, nie przedstawił dowodów pozwalających na ustalenie innego poziomu recyklingu, a opieranie się na danych od instalacji nie zwalnia go z odpowiedzialności za rzetelność własnego sprawozdania.

Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu recyklingu, uwzględniając zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 KPA)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami KPA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły wszystkie istotne okoliczności faktyczne w sprawie, kierując się zasadami wynikającymi z art. 7 i 77 § 1 KPA. Oceniły dowody zgromadzone w sprawie, a uzasadnienie decyzji spełniało kryteria z art. 107 § 3 KPA. Przedsiębiorca nie wykazał, jakich konkretnie dowodów lub czynności dowodowych organy nie przeprowadziły, a które byłyby niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Czy odpowiedzialność za nieosiągnięcie poziomu recyklingu ma charakter absolutny, czy też przedsiębiorca może zostać zwolniony z niej, jeśli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność za brak realizacji obowiązku nałożonego w art. 9g ustawy ma charakter obiektywny, a przedsiębiorca nie został zwolniony z kary, ponieważ nie wykazał, że podjął wszelkie rozsądne działania, a dane w sprawozdaniu były jego własnym obowiązkiem.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że kara pieniężna za nie wykonanie obowiązku osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu ma charakter obiektywny i nie zależy od stopnia zawinienia. Przedsiębiorca nie wykazał, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby uniknąć naruszenia. Opieranie się na danych od instalacji i brak przedstawienia dowodów na inny, rzeczywisty poziom recyklingu obciąża procesowo samego przedsiębiorcę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (14)

Główne

u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Podkreślono, że przepis ten stanowi podstawę wymierzenia kary pieniężnej za nie wykonanie obowiązku określonego w art. 9g, a odpowiedzialność ma charakter obiektywny.

u.c.p.g. art. 9g

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Określa obowiązek podmiotu odbierającego odpady komunalne do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym określonych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i ograniczenia masy odpadów ulegających biodegradacji.

u.c.p.g. art. 9n § ust. 4

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Nakłada na podmiot odbierający odpady obowiązek zamieszczenia w rocznym sprawozdaniu informacji o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych

Określa sposób obliczania poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia.

u.c.p.g. art. 9oa § ust. 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Obowiązek prowadzącego instalację komunalną do przekazywania informacji przedsiębiorcy odbierającemu odpady.

u.c.p.g. art. 9x § ust. 3

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Metoda ustalania wysokości kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu recyklingu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd kasacyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego (błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie).

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, z wymogiem wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g u.c.p.g. poprzez wymierzenie kary na podstawie poziomów recyklingu innych niż wskazane w art. 9g. • Naruszenie art. 9n ust. 4 i 9oa w zw. z art. 9g u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że poziomy recyklingu przekazywane przez instalacje i zamieszczane w sprawozdaniu rocznym są tożsame z poziomami z art. 9g. • Naruszenie art. 7, 77 § 1, 107 § 3 KPA poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia faktycznie uzyskanych poziomów recyklingu. • Naruszenie art. 7 KPA poprzez nieustalenie, czy skarżący uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby uniknąć naruszenia.

Godne uwagi sformułowania

Kara pieniężna za nie wykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu [...] należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych. • Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązku wynikającego z art. 9g ustawy. • To na skarżącej jako przedsiębiorcy ciążył obowiązek tak zorganizowania prowadzonej działalności, aby wywiązać się z ciążących obowiązków nałożonych przez ustawodawcę, w tym gromadzenia dokumentów pozwalających wykazać faktyczny uzyskany poziom recyklingu w 2020 roku. • Kwestionując dane jakie sama spółka podała w sprawozdaniu, nie wskazała jednocześnie innych dowodów pozwalających podważyć ustalenia poczynione przez organy właśnie o te dane.

Skład orzekający

Artur Kuś

przewodniczący

Sławomir Pauter

sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku przedsiębiorcy odbierającego odpady do rzetelnego sporządzania sprawozdań o osiągniętych poziomach recyklingu i odpowiedzialności za podane dane."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z gospodarką odpadami i karami pieniężnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska – gospodarki odpadami i recyklingu, a także odpowiedzialności przedsiębiorców. Choć techniczna, ma znaczenie praktyczne dla branży.

“Przedsiębiorco, Twoje sprawozdanie o recyklingu to klucz do uniknięcia kary!”

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst