Orzeczenie · 2025-10-01

III OSK 1645/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-01
NSAAdministracyjneWysokansa
bezczynność organuskarga kasacyjnasądy administracyjnekognicja sądówpostępowanie skargowek.p.a.p.p.s.a.wygaszenie mandatówponaglenie

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odrzuciło skargę skarżącego na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Bezczynność ta dotyczyła rozpatrzenia skargi na bezczynność Rady Miasta Lublin w zakresie podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatów radnych. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, argumentując, że postępowanie skargowe uregulowane w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlega kontroli sądów administracyjnych, ponieważ nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Dodatkowo, sąd wskazał na brak wniesienia przez skarżącego ponaglenia, co jest warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. W skardze kasacyjnej skarżący podniósł zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz Karty Praw Podstawowych w związku z rzekomo wadliwym składem orzekającym sądu pierwszej instancji. Kwestionował również wykładnię przepisów p.p.s.a. i k.p.a. dotyczącą kontroli sądowej nad bezczynnością organu w postępowaniu skargowym oraz wymogu wniesienia ponaglenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutów dotyczących składu sądu. Stwierdził, że badanie niezawisłości i bezstronności sędziego wymaga uwzględnienia zarówno okoliczności powołania, jak i postępowania po powołaniu, a także charakteru sprawy i sytuacji strony. W ocenie NSA, skarżący nie przedstawił wystarczającej argumentacji, aby podważyć niezawisłość i bezstronność sędziego, a samo powołanie na wniosek tzw. 'nowej KRS' nie jest wystarczającą podstawą do automatycznego zakwestionowania składu sądu. Odnosząc się do pozostałych zarzutów, NSA podkreślił sformalizowany charakter skargi kasacyjnej i konieczność precyzyjnego formułowania zarzutów. Stwierdził, że zarzuty naruszenia art. 174 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 227 k.p.a. są nietrafne, ponieważ przepisy te nie mogły być stosowane przez Sąd pierwszej instancji w sposób, który mógłby zostać przez niego naruszony. NSA potwierdził również prawidłowość stanowiska WSA co do braku właściwości sądów administracyjnych do kontroli bezczynności w postępowaniu skargowym z działu VIII k.p.a. oraz zasadność odrzucenia skargi z powodu niewniesienia ponaglenia. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie braku kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli bezczynności organów w postępowaniu skargowym z k.p.a. oraz znaczenie wymogu ponaglenia. Wyjaśnienie standardów badania niezawisłości i bezstronności sędziego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku kontroli sądowej nad postępowaniem skargowym z k.p.a. oraz wymogu ponaglenia. Interpretacja dotycząca sędziów ma zastosowanie do postępowań toczących się po wejściu w życie odpowiednich przepisów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postępowanie skargowe uregulowane w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego podlega kontroli sądów administracyjnych w zakresie bezczynności organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie skargowe z działu VIII k.p.a. nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem ewentualna bezczynność w jego rozpoznaniu nie podlega kontroli sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad aktami i czynnościami wymienionymi w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie skargowe z k.p.a. nie jest wśród nich wymienione.

Czy skarga na bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia skargi z działu VIII k.p.a. jest dopuszczalna bez wcześniejszego wniesienia ponaglenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być wniesiona po uprzednim wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał, aby przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego złożył ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co stanowiło dodatkową przesłankę do odrzucenia skargi.

Czy wadliwość procedury powołania sędziego (np. powołanie na wniosek tzw. 'nowej KRS') stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo powołanie sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. nie stanowi wystarczającej podstawy do automatycznego zakwestionowania jego bezstronności i niezawisłości, a w konsekwencji stwierdzenia nieprawidłowej obsady sądu.

Uzasadnienie

Badanie niezawisłości i bezstronności sędziego wymaga uwzględnienia okoliczności towarzyszących jego powołaniu oraz jego postępowania po powołaniu, a także charakteru sprawy i okoliczności dotyczących strony. Skarżący nie przedstawił wystarczającej argumentacji podważającej te standardy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o odrzuceniu skargi.

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne nie są właściwe do orzekania w sprawach skarg na bezczynność organu w postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a.

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można złożyć po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 227

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa kategorie spraw, które mogą być przedmiotem tzw. 'skargi powszechnej'.

p.u.s.a. art. 5a

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Instytucja umożliwiająca badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie skargowe z działu VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych. • Niewniesienie ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność czyni skargę niedopuszczalną. • Brak wystarczających podstaw do kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego na podstawie samego faktu powołania na wniosek 'nowej KRS'.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP, EKPC i KPP w związku z wadliwym składem orzekającym. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 174 p.p.s.a. i art. 227 k.p.a. poprzez wadliwą wykładnię lub pominięcie.

Godne uwagi sformułowania

zasadniczym warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jest złożenie jej w sprawie, która należy do jego właściwości rzeczowej • działanie administracji publicznej w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlega kontroli sądów administracyjnych • badanie bezstronności i niezawisłości w kontekście prawidłowości powołania sędziego do pełnienia urzędu jest możliwe od 15 lipca 2022 r. • nie można oprzeć jedynie na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego • skarga kasacyjna jest najbardziej sformalizowanym środkiem prawnym • Sąd pierwszej instancji nie stosował wyżej wymienionych przepisów, a w konsekwencji w sposób oczywisty nie mógł ich naruszyć • sądy administracyjne nie są właściwe do rozpatrywania skarg związanych z ewentualnym nieprawidłowym rozpatrywaniem pism składanych na podstawie działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli bezczynności organów w postępowaniu skargowym z k.p.a. oraz znaczenie wymogu ponaglenia. Wyjaśnienie standardów badania niezawisłości i bezstronności sędziego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku kontroli sądowej nad postępowaniem skargowym z k.p.a. oraz wymogu ponaglenia. Interpretacja dotycząca sędziów ma zastosowanie do postępowań toczących się po wejściu w życie odpowiednich przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, w tym granic kognicji sądów oraz wymogów formalnych skargi. Porusza również aktualny temat niezawisłości sędziowskiej.

Czy skarga na bezczynność organu zawsze trafia do sądu? NSA wyjaśnia granice kontroli sądowej i wymóg ponaglenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst