Orzeczenie · 2026-04-21

III OSK 164/25Oddalenie skargi kasacyjnej zaświadczenie o pracy rolniczej

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-21
NSAAdministracyjneWysokansa
zaświadczeniegospodarstwo rolnestaż pracyKodeks postępowania administracyjnegopostępowanie uproszczonedowodydokumentacjaNSAprawo administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej I.N. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy. Przedmiotem sporu było wydanie zaświadczenia o pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym matki w latach 2002-2012. Wójt Gminy J. odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy. SKO utrzymało w mocy postanowienie Wójta. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, argumentując, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter uproszczony i opiera się na posiadanej przez organ dokumentacji, a nie na postępowaniu dowodowym, w tym zeznaniach świadków. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym art. 7, 77 § 1, 80, 217, 218 k.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że postępowanie o wydanie zaświadczenia nie jest postępowaniem jurysdykcyjnym, a postępowanie wyjaśniające ma charakter pomocniczy i służy jedynie ustaleniu, czy organ posiada dane potwierdzające fakty. NSA zaznaczył, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu, i nie może być podstawą do kompletowania materiału dowodowego. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieskuteczne, ponieważ przepisy te (art. 151, 145 p.p.s.a.) mają charakter ogólny i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, a ponadto Sąd I instancji nie stosował przepisów k.p.a., które miały być naruszone. Zarzut naruszenia prawa materialnego również uznano za nieskuteczny z powodu braku wyjaśnienia, na czym polega błędna wykładnia przepisów ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym. Sąd wskazał, że kwestie te powinny być rozpatrywane w postępowaniu emerytalno-rentowym, a nie w postępowaniu o wydanie zaświadczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym i ograniczeń postępowania wyjaśniającego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wydawania zaświadczeń na podstawie posiadanej dokumentacji, a nie tworzenia dowodów w postępowaniu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postępowanie o wydanie zaświadczenia o pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym może opierać się na postępowaniu dowodowym, w tym zeznaniach świadków, czy też jest ograniczone do posiadanej przez organ dokumentacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter uproszczony i opiera się na posiadanej przez organ dokumentacji. Nie jest to postępowanie jurysdykcyjne, a postępowanie wyjaśniające ma charakter pomocniczy i nie służy kompletowaniu materiału dowodowego.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, a nie aktu woli, i jego treść powinna opierać się na już posiadanych przez organ ewidencjach i rejestrach. Postępowanie wyjaśniające nie może być utożsamiane z postępowaniem dowodowym w sprawach jurysdykcyjnych.

Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania (np. art. 151 p.p.s.a.) może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te mają charakter ogólny i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Muszą być powiązane z naruszeniem konkretnych przepisów, których sąd I instancji uchybił.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że naruszenie przepisów 'wynikowych' (jak art. 151 p.p.s.a.) jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy materialnym, i wymaga bezpośredniego powiązania z tymi przepisami.

Czy organ administracji ma obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia treści zaświadczenia, jeśli nie dysponuje odpowiednią dokumentacją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia treści zaświadczenia. Postępowanie wyjaśniające ma charakter pomocniczy i ogranicza się do analizy posiadanych danych.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach czy zbiorach danych, a niedopuszczalne jest kompletowanie w tym postępowaniu materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (23)

Główne

u.w.o.p.w.i.g.r. art. 1 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy

u.w.o.p.w.i.g.r. art. 3 § ust. 3

Ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy

u.w.o.p.w.i.g.r. art. 3 § ust. 1

Ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § ust. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § ust. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 217 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.o.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 217

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące wydawania zaświadczeń muszą być interpretowane restrykcyjnie. Zaświadczenie jest dokumentem urzędowym potwierdzającym istniejący stan rzeczy, a nie aktem woli organu.

k.p.a. art. 218 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie wyjaśniające ma charakter pomocniczy i nie może być utożsamiane z postępowaniem dowodowym. Nie służy kompletowaniu materiału dowodowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 1 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 ustawy) poprzez błędną wykładnię i niewydanie stosownego zaświadczenia. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi i niedostrzeżenie naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez organy administracji. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi i niedostrzeżenie naruszenia art. 217 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 218 § 1 k.p.a. przez organy administracji. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 1 § 1 i 2 p.o.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli i brak należytego uzasadnienia prawnego wyroku. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a.) poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo naruszenia zasady prawdy obiektywnej.

Godne uwagi sformułowania

Zaświadczenie nie jest wydawane w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym, gdzie prowadzi się pełne postępowanie dowodowe celem wyjaśnienia tzw. prawdy obiektywnej. • Prowadzone w postępowaniu uproszczonym o wydanie zaświadczenia postępowanie wyjaśniające ma ustalić, czy wnioskodawca ma interes prawny w uzyskaniu żądanych danych, czy urzędowego potwierdzenia żądanych danych wymaga przepis prawa, czy organ jest w posiadaniu danych, których urzędowego potwierdzenia domaga się wnioskujący o wydanie zaświadczenia. • Treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach czy zbiorach danych. • Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną, polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa, a nie indywidualnym aktem administracyjnym.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Maciej Kobak

sprawozdawca

Teresa Zyglewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym i ograniczeń postępowania wyjaśniającego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydawania zaświadczeń na podstawie posiadanej dokumentacji, a nie tworzenia dowodów w postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotne ograniczenia w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, co jest praktyczne dla prawników administracyjnych. Pokazuje, że nie każde żądanie może być spełnione w ramach tego trybu.

“Czy urzędnik musi szukać dowodów Twojej pracy w gospodarstwie rolnym? NSA wyjaśnia granice postępowania o wydanie zaświadczenia.”

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst