Orzeczenie · 2026-03-19

III OSK 1550/23Oddalenie skargi kasacyjnej ochrona danych

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-19
NSAAdministracyjneWysokansa
RODOochrona danych osobowychprzetwarzanie danychzgłoszenie nieprawidłowościanonimowośćprawo budowlanepostępowanie administracyjneKPANSA

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie. WSA wcześniej oddalił skargę PINB na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO). Prezes UODO nałożył na PINB upomnienie za naruszenie art. 6 ust. 1 RODO, polegające na udostępnieniu danych osobowych D.A. (osoby zgłaszającej nieprawidłowości budowlane) stronom postępowania administracyjnego (A.D. i P.D.) bez podstawy prawnej. D.A. prosiła o anonimową kontrolę, a PINB wszczął postępowanie z urzędu. Prezes UODO uznał, że ujawnienie danych D.A. stronom postępowania było nieuzasadnione i nie wynikało z żadnej przesłanki legalizującej przetwarzanie danych. WSA w Warszawie zgodził się z tą oceną, podkreślając, że przepisy Prawa budowlanego nie dają podstaw do ujawniania danych osób zgłaszających nieprawidłowości, a art. 73 § 1b KPA wprost zakazuje udostępniania danych osoby składającej skargę, która zainicjowała postępowanie z urzędu. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną PINB, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że udostępnienie danych D.A. stronom postępowania było niezgodne z art. 73 § 1b KPA, który chroni poufność danych osoby zgłaszającej, gdy postępowanie jest wszczynane z urzędu. NSA stwierdził, że PINB nie wykazał podstawy prawnej do ujawnienia danych D.A., co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 RODO. W konsekwencji, NSA uznał, że Prezes UODO miał podstawy do zastosowania środków naprawczych, w tym upomnienia. Skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów KPA dotyczących dostępu do akt sprawy w kontekście ochrony danych osobowych zgłaszających oraz stosowania RODO w postępowaniach administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie jest wszczynane z urzędu na skutek skargi/zgłoszenia, a zgłaszający nie jest stroną postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy udostępnienie danych osobowych osoby zgłaszającej nieprawidłowości budowlane stronom postępowania administracyjnego, wszczętego z urzędu na skutek tego zgłoszenia, jest zgodne z RODO i przepisami KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, udostępnienie danych osobowych osoby zgłaszającej nieprawidłowości budowlane stronom postępowania administracyjnego, wszczętego z urzędu na skutek tego zgłoszenia, jest niezgodne z RODO i przepisami KPA, w szczególności z art. 73 § 1b KPA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 73 § 1b KPA chroni dane osoby zgłaszającej nieprawidłowości, gdy postępowanie jest wszczynane z urzędu, zakazując ich ujawniania stronom postępowania. Brak było również podstawy prawnej w RODO do takiego udostępnienia, a prośba o 'anonimową kontrolę' powinna być interpretowana jako żądanie nieujawniania danych zgłaszającego.

Czy prośba o 'anonimową kontrolę' oznacza żądanie nieujawniania danych zgłaszającego stronom postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prośba o 'anonimową kontrolę' powinna być interpretowana jako żądanie nieujawniania danych osobowych zgłaszającego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że taka prośba nie może być interpretowana inaczej niż jako żądanie nieujawniania danych osobowych osobom, których działania miałyby zostać poddane kontroli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 73 § 1b

Kodeks postępowania administracyjnego

RODO art. 6 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

RODO art. 58 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)

u.o.d.o. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych

u.o.d.o. art. 7 § 2

Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych

p.b. art. 81

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udostępnienie danych osobowych D.A. stronom postępowania administracyjnego naruszało art. 73 § 1b KPA. • Udostępnienie danych osobowych D.A. stronom postępowania administracyjnego naruszało art. 6 ust. 1 RODO z uwagi na brak podstawy prawnej. • Prośba o 'anonimową kontrolę' oznacza żądanie nieujawniania danych zgłaszającego.

Odrzucone argumenty

PINB twierdził, że udostępnienie danych było zgodne z przepisami KPA (art. 73, 75) i stanowiło wykonanie zadania w interesie publicznym lub w ramach władzy publicznej. • PINB kwestionował zasadność zastosowania art. 58 ust. 2 lit. b RODO (udzielenie upomnienia).

Godne uwagi sformułowania

Dane osobowe osoby zawiadamiającej organ o potencjalnych nieprawidłowościach powinny co do zasady zostać poufne w ramach postępowania prowadzonego przez organ z urzędu. • Prośbę o przeprowadzenie 'anonimowej kontroli' nie sposób jest odczytać inaczej niż jako prośbę o nieujawnianie jej danych osobowych osobom, których działania budowlane miałyby zostać poddane kontroli. • Strona i uczestnik postępowania administracyjnego nie mogą zatem żądać od organu prowadzącego postępowanie informacji o tym, od kogo pozyskał dane, które ich dotyczą.

Skład orzekający

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący

Przemysław Szustakiewicz

sprawozdawca

Paweł Mierzejewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących dostępu do akt sprawy w kontekście ochrony danych osobowych zgłaszających oraz stosowania RODO w postępowaniach administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie jest wszczynane z urzędu na skutek skargi/zgłoszenia, a zgłaszający nie jest stroną postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony danych osób zgłaszających nieprawidłowości i konfliktu między prawem do informacji a ochroną prywatności.

“Czy zgłoszenie nieprawidłowości budowlanych może narazić Cię na ujawnienie danych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst