Orzeczenie · 2026-01-07

III OSK 1526/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-07
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnyuchwałaprawo miejscowediety radnychpublikacja aktukontrola legalnościNSAWSAprokurator

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w sprawie ustalenia zasad otrzymywania i wysokości diet dla radnych. Sąd pierwszej instancji uznał, że uchwała ta, jako akt prawa miejscowego, powinna zostać opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego, a jej nieopublikowanie stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności w całości, nawet po upływie roku od podjęcia. Rada Miejska zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że uchwała ta jest aktem kierownictwa wewnętrznego, a nie aktem prawa miejscowego. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał wszystkie zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że uchwały dotyczące ustalania diet radnych są aktami prawa miejscowego, co potwierdza utrwalone orzecznictwo NSA. Brak publikacji takiego aktu w dzienniku urzędowym jest istotnym naruszeniem prawa, zgodnie z art. 88 Konstytucji RP i ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, podtrzymując rozstrzygnięcie WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie charakteru prawnego uchwał dotyczących diet radnych jako aktów prawa miejscowego i konsekwencji braku ich publikacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy dotyczącej diet radnych, ale zasady dotyczące publikacji aktów prawa miejscowego mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała rady gminy ustalająca zasady otrzymywania i wysokość diet dla radnych jest aktem prawa miejscowego podlegającym obowiązkowi publikacji w dzienniku urzędowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała rady gminy ustalająca zasady otrzymywania i wysokość diet dla radnych jest aktem prawa miejscowego, który podlega obowiązkowi publikacji w dzienniku urzędowym.

Uzasadnienie

Uchwała zawiera normy abstrakcyjne i generalne, odnoszące się do kategorii adresatów (radnych), a nie do konkretnej osoby. Obowiązek publikacji aktów prawa miejscowego wynika z Konstytucji RP i ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, a jej brak skutkuje nieważnością aktu.

Czy brak publikacji uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego w dzienniku urzędowym jest istotnym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak publikacji uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego w dzienniku urzędowym jest istotnym naruszeniem prawa, które skutkuje stwierdzeniem jej nieważności w całości.

Uzasadnienie

Prawidłowe ogłoszenie aktu prawa miejscowego jest warunkiem jego wejścia w życie i obowiązywania. Akt nieopublikowany nie może wiązać adresatów i nie odnosi skutku prawnego, co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Z. od wyroku WSA w Łodzi, który stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie ustalenia zasad otrzymywania i wysokości diet dla radnych.

Przepisy (15)

Główne

P.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.a.n. art. 13 § 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

u.s.g. art. 41 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 42

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 94

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Konstytucja RP art. 88 § 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

u.s.g. art. 25 § 4, 6 i 8

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Pomocnicze

u.s.g. art. 88 § 1 i 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

P.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała rady gminy ustalająca diety dla radnych jest aktem prawa miejscowego. • Brak publikacji aktu prawa miejscowego w dzienniku urzędowym stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące jego nieważnością. • Nieważność uchwały można stwierdzić nawet po upływie roku od jej podjęcia, jeśli naruszenie dotyczy braku publikacji.

Odrzucone argumenty

Uchwała ustalająca diety dla radnych jest aktem kierownictwa wewnętrznego, a nie aktem prawa miejscowego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 13 pkt 2 u.o.a.n. i art. 41 ust. 1, 42 u.s.g. oraz art. 88 i 94 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

Akt normatywny, który nie został opublikowany (ogłoszony) zgodnie z obowiązującą procedurą i we właściwym trybie nie może wiązać adresatów utworzonych w nim norm prawnych i nie odnosi skutku prawnego. • Prawidłowe ogłoszenie aktu prawa miejscowego ma bowiem zasadnicze znaczenie dla jego obowiązywania, gdyż jest warunkiem jego wejścia w życie.

Skład orzekający

Artur Kuś

przewodniczący

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Mirosław Wincenciak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie charakteru prawnego uchwał dotyczących diet radnych jako aktów prawa miejscowego i konsekwencji braku ich publikacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy dotyczącej diet radnych, ale zasady dotyczące publikacji aktów prawa miejscowego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu samorządności lokalnej – publikacji aktów prawa miejscowego i ich konsekwencji. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym.

Diety radnych: czy uchwała bez publikacji jest ważna? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst