III KO 190/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW sprawie o sygnaturze akt III KO 190/25, skazana M.G. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. od udziału w postępowaniu dotyczącym wniosku o wznowienie postępowania. Jako podstawę wniosku wskazała, że powołanie sędziego S.S. na urząd nastąpiło w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na podstawie nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r. Skazana argumentowała, że w odniesieniu do sędziego objętego wnioskiem, wadliwe powołanie aktualizuje domniemanie braku bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu bez udziału stron, uwzględnił go, wyłączając sędziego S.S. od udziału w sprawie. Uzasadnienie opierało się na szerokiej wykładni art. 41 k.p.k., uwzględniającej nie tylko obawy o stronniczość konkretnego sędziego, ale także konieczność zapewnienia stronie dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu, zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 EKPC. Sąd odwołał się do własnego orzecznictwa (m.in. postanowienia V KO 37/22, uchwały I KZP 2/22) oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (wyrok w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce), które kwestionują niezależność i bezstronność sędziów powołanych w wyniku procedury z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po nowelizacji z 2017 r. Podkreślono, że wątpliwości co do bezstronności sędziego miały charakter instytucjonalny, a nie personalny, co jest zgodne z szerokim aspektem gwarancyjnym instytucji wyłączenia sędziego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących wadliwego powołania na urząd, w szczególności w kontekście orzecznictwa dotyczącego Krajowej Rady Sądownictwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego SN na podstawie przepisów po nowelizacji KRS z 2017 r.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po nowelizacji z 2017 r., może być uznany za bezstronnego i niezależnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji, gdy powołanie nastąpiło w wyniku procedury wadliwej z punktu widzenia standardów konstytucyjnych i europejskich, istnieje domniemanie braku bezstronności, uzasadniające wyłączenie sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wadliwe powołanie sędziego na urząd, wynikające z procedury z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po nowelizacji z 2017 r., rodzi domniemanie braku bezstronności. Powołano się na orzecznictwo krajowe i europejskie, które kwestionują niezależność i bezstronność sędziów powołanych w takich okolicznościach, podkreślając konieczność zapewnienia stronie dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.G. | osoba_fizyczna | skazana |
| S.S. | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Należy interpretować szerzej niż tylko w aspekcie istnienia obaw o stronniczość konkretnego sędziego; należy baczyć na konieczność zapewnienia stronie postępowania karnego dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu. Wykładnia może dopuszczać sądową kontrolę, czy nie zachodzi obawa naruszenia standardu niezależności i bezstronności sądu.
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe powołanie sędziego na urząd w wyniku procedury z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po nowelizacji z 2017 r. rodzi domniemanie braku bezstronności. • Konieczność zapewnienia stronie dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu. • Orzecznictwo krajowe i europejskie kwestionujące niezależność i bezstronność sędziów powołanych w wadliwej procedurze.
Godne uwagi sformułowania
aktualizuje się wynikające z jego wadliwego powołania domniemanie braku bezstronności • słuszne jest również baczenie na konieczność zapewnienia stronie postępowania karnego dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu • osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (...) nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC • jako bezskuteczną i sprzeczną z prawem Unii postrzegać należy praktykę Trybunału Konstytucyjnego, której skutkiem miałoby być ograniczenie prawa sądów do badania bezstronności sędziów i należytej obsady sądów
Skład orzekający
Jacek Błaszczyk
przewodniczący
S.S.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących wadliwego powołania na urząd, w szczególności w kontekście orzecznictwa dotyczącego Krajowej Rady Sądownictwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego SN na podstawie przepisów po nowelizacji KRS z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości procedury powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwego powołania. Czy to przełom w walce o praworządność?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.