Orzeczenie · 2025-04-16

III KK 640/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-04-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
jazda po alkoholuruch lądowyart. 178a k.k.dobrowolne poddanie się karzeart. 387 k.p.k.kasacjaSąd Najwyższywątpliwości prawne

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść oskarżonego A. K., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2017 r. (sygn. akt V K 42/17) za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości). Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 387 § 2 k.p.k., polegające na wydaniu wyroku skazującego bez przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, mimo istnienia wątpliwości co do istotnych okoliczności popełnienia przestępstwa. Kluczową kwestią podniesioną w kasacji było ustalenie, czy miejsce, w którym oskarżony prowadził pojazd (podwórko przy ulicy Ś. w S.), można zakwalifikować jako miejsce, w którym odbywa się 'ruch lądowy' w rozumieniu art. 178a § 1 k.k. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich, wskazując, że kryterium ruchu lądowego powinno być wiązane z faktyczną dostępnością i rzeczywistym wykorzystaniem miejsca dla ruchu pojazdów, a nie tylko z formalnym statusem drogi. W ocenie Sądu Najwyższego, sąd pierwszej instancji powinien był powziąć wątpliwość co do tego, czy opisane podwórko, odgrodzone bramą, mogło być uznane za miejsce ogólnodostępne, w którym odbywa się ruch lądowy. Brak analizy tego zagadnienia stanowił rażące naruszenie art. 387 § 2 k.p.k., które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, nakazując przeprowadzenie wnikliwej analizy materiału dowodowego w kontekście ustalenia charakteru miejsca zdarzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'ruchu lądowego' w kontekście art. 178a § 1 k.k., stosowanie art. 387 § 2 k.p.k. w przypadku wątpliwości co do stanu faktycznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych sytuacji, gdy miejsce zdarzenia nie jest jednoznacznie drogą publiczną, a także stosowania instytucji dobrowolnego poddania się karze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podwórko przy ulicy, odgrodzone bramą, może być uznane za miejsce, w którym odbywa się 'ruch lądowy' w rozumieniu art. 178a § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale wymaga to indywidualnej analizy, czy miejsce to jest ogólnodostępne i faktycznie wykorzystywane dla ruchu pojazdów, stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kryterium 'ruchu lądowego' wiąże się z faktyczną dostępnością i rzeczywistym wykorzystaniem miejsca dla ruchu, a nie tylko z formalnym statusem. W przypadku podwórka odgrodzonego bramą, sąd niższej instancji powinien był zbadać stopień dostępności i liczbę osób mogących się po nim poruszać, aby stwierdzić, czy jest to miejsce ogólnodostępne.

Czy sąd może wydać wyrok skazujący w trybie art. 387 § 2 k.p.k. (dobrowolne poddanie się karze), gdy istnieją wątpliwości co do istotnych okoliczności popełnienia przestępstwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, istnienie jakichkolwiek wątpliwości co do okoliczności relewantnych dla odpowiedzialności karnej stanowi przeszkodę dla zastosowania instytucji dobrowolnego poddania się karze.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym stwierdzenie jakichkolwiek wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa uniemożliwia uwzględnienie wniosku o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 387 § 1 k.p.k. i nakłada na sąd obowiązek przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony A. K. (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd może uwzględnić wniosek o wydanie wyroku skazującego, gdy okoliczności popełnienia przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości, a cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy w całości. Istnienie wątpliwości co do istotnych okoliczności uniemożliwia zastosowanie tej instytucji.

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Kluczowe jest ustalenie, czy miało to miejsce w 'ruchu lądowym'.

Pomocnicze

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

Orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

Zobowiązanie do zapłaty świadczenia pieniężnego na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Możliwość rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie wątpliwości co do tego, czy miejsce zdarzenia (podwórko) spełniało kryteria 'ruchu lądowego' w rozumieniu art. 178a § 1 k.k. • Naruszenie art. 387 § 2 k.p.k. poprzez wydanie wyroku skazującego bez pełnego postępowania dowodowego, mimo istnienia wskazanych wątpliwości.

Godne uwagi sformułowania

kryterium ruchu lądowego należy wiązać nie tyle z formalnym statusem konkretnej drogi, czy też określonego miejsca, lecz z faktyczną dostępnością i rzeczywistym wykorzystaniem tego miejsca dla ruchu pojazdów i innych uczestników, co powoduje powstanie możliwości zagrożenia bezpieczeństwa tego ruchu • stwierdzenie (…) jakichkolwiek wątpliwości, co do okoliczności relewantnych dla odpowiedzialności karnej oskarżonego stanowi przeszkodę dla zastosowania instytucji dobrowolnego poddania się karze

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'ruchu lądowego' w kontekście art. 178a § 1 k.k., stosowanie art. 387 § 2 k.p.k. w przypadku wątpliwości co do stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych sytuacji, gdy miejsce zdarzenia nie jest jednoznacznie drogą publiczną, a także stosowania instytucji dobrowolnego poddania się karze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego przestępstwa (jazda po alkoholu), ale skupia się na subtelnej kwestii prawnej dotyczącej definicji 'ruchu lądowego' i ograniczeń w stosowaniu uproszczonych procedur karnych, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawem.

Czy jazda po alkoholu na podwórku to 'ruch lądowy'? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst