III KK 634/25Uchylenie wyroku brak obligatoryjnej obrony 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J.O. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, który z kolei zmieniał wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa-Nowej Huty. J.O. został oskarżony o przestępstwa związane z przeciwdziałaniem narkomanii. W toku postępowania przed sądem pierwszej instancji dopuszczono dowód z opinii biegłych psychiatrów w celu ustalenia poczytalności oskarżonego. Opinia wskazała na zachowaną poczytalność, jednakże sąd nie wydał postanowienia o ustaniu obligatoryjnej obrony. Sąd Najwyższy stwierdził, że brak obrońcy na rozprawie w takiej sytuacji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. W związku z tym uchylono zaskarżony wyrok oraz zmieniony nim wyrok sądu pierwszej instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Rozpoznanie pozostałych zarzutów kasacji uznano za bezprzedmiotowe. Zarządzono również zwrot opłaty od kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o obligatoryjnej obronie w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście opinii biegłych dotyczących poczytalności.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdy sąd nie wydał postanowienia o ustaniu obligatoryjnej obrony mimo wątpliwości co do poczytalności.
Zagadnienia prawne (1)
Czy brak obrońcy w sytuacji, gdy sąd dopuścił dowód z opinii biegłych psychiatrów w celu ustalenia poczytalności oskarżonego, a nie wydał postanowienia o ustaniu obligatoryjnej obrony, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak obrońcy w takiej sytuacji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo stwierdził, że obligatoryjna obrona ustaje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia o jej ustaniu. Jeśli takie postanowienie nie zostało wydane, obrona ma nadal charakter obligatoryjny, a jej brak stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, niezależnie od tego, czy obrońca był z wyboru czy z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.O. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie zaskarżonego wyroku z powodu bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
k.p.k. art. 79 § 3
Kodeks postępowania karnego
Obligatoryjna obrona w przypadku wątpliwości co do poczytalności.
k.p.k. art. 79 § 4
Kodeks postępowania karnego
Ustanowienie warunków ustania obligatoryjnej obrony.
u.p.n. art. 56 § 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Podstawa skazania za przestępstwo narkotykowe.
u.p.n. art. 56 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Podstawa skazania za przestępstwo narkotykowe.
u.p.n. art. 59 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Podstawa skazania za przestępstwo narkotykowe.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Podstawa skazania za przestępstwo popełnione przez działanie w krótkich odstępach czasu.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Podstawa skazania za zbieg przepisów ustawy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
Uznanie pozostałych zarzutów kasacji za bezprzedmiotowe po uchyleniu wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów o obligatoryjnej obronie (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 3 i 4 k.p.k.) przez sąd pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Argumenty kasacji dotyczące nierzetelnej kontroli odwoławczej przez sąd odwoławczy (uznane za bezprzedmiotowe).
Godne uwagi sformułowania
obrona ma nadal charakter obligatoryjny • nieobecność w takiej sytuacji obrońcy na rozprawie przed sądem pierwszej instancji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą • nie ma znaczenia, czy obrońca był wyznaczony z urzędu, czy też ustanowiony z wyboru
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący
Jarosław Matras
członek
Marek Pietruszyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o obligatoryjnej obronie w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście opinii biegłych dotyczących poczytalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdy sąd nie wydał postanowienia o ustaniu obligatoryjnej obrony mimo wątpliwości co do poczytalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa oskarżonego do obrony, a orzeczenie SN precyzuje, kiedy brak obrońcy prowadzi do uchylenia wyroku, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Brak obrońcy w sądzie to błąd, który może unieważnić wyrok – kluczowa interpretacja SN.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.