III KK 634/25

III KK 634/25 
 
 
 
 
  
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
  
Dnia 22 kwietnia 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Andrzej Stępka (przewodniczący) 
SSN Jarosław Matras 
SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca) 
Protokolant Kamila Ożarowska 
  
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego, 
w sprawie J.O. 
skazanego z art. 56 ust. 3 w zw. z art. 56 ust. 1 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 
lipca 2005 r., o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 
k.k. 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie 
w dniu 22 kwietnia 2026 r., 
kasacji wniesionej przez obrońcę 
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie 
z dnia 13 czerwca 2025 r., sygn. akt IV Ka 1180/24 
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie 
z dnia 6 czerwca 2022 r., sygn. akt II K 893/20/N,  
  
1. na podstawie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw z art. 79 § 3 i 4 k.p.k 
uchyla zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie i zmieniony 
nim wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie i 
sprawę przekazuje temu Sądowi do ponownego rozpoznania;  

III KK 634/25              
2 
 
2. zarządza na rzecz oskarżonego J.O. zwrot opłaty od kasacji w 
kwocie 450zł.  
  
Jarosław Matras        Andrzej Stępka         Marek Pietruszyński 
  
UZASADNIENIE 
 
J.O. został oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 56 ust. 3 w zw. z art. 
56 ust. 1 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. 
W toku postępowania jurysdykcyjnego, sąd pierwszej instancji na pierwszym terminie 
rozprawy w dniu 24 maja 2021 r., dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy 
psychiatrów w celu ustalenia poczytalności oskarżonego w czasie popełnienia 
zarzuconego mu przestępstwa. Oskarżony w chwili podjęcia tej decyzji procesowej 
posiadał obrońcę ustanowionego z wyboru. 
Na rozprawie w dniu 13 września 2021 r. sąd ujawnił opinię sądowo – 
psychiatryczną, z której wynikało, że oskarżony miał zachowaną poczytalność 
tempore criminis i mógł prowadzić obroną w sposób samodzielny i rozsądny, nie 
podejmując decyzji w trybie art. 79 § 4 k.p.k. Na terminie rozprawy w dniu 14 marca 
2022 r., sąd po odebraniu głosów stron, w tym również obrońcy oskarżonego i 
oskarżonego, zamknął przewód sądowy i odroczył ogłoszenie wyroku do dnia 28 
marca 2022 r. W tym dniu sąd postanowił wznowić przewód sądowy w celu 
uzupełnienia postępowania dowodowego i odroczył rozprawę do dnia 6 czerwca 
2022 r. 
Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2022 r., w nieobecności obrońcy oskarżonego 
i oskarżonego sąd zaliczył do materiału dowodowego kartę karalności oskarżonego 
oraz dokumenty z innej sprawy karnej powiązanej z świadkiem, który pomówił 
oskarżonego o dokonanie zarzuconych mu w akcie oskarżenia czynów, po czym 
zamknął przewód sądowy, odebrał głosy stron, w tej sytuacji tylko prokuratora i 
ogłosił wyrok, mocą którego uznał oskarżonego za winnego zarzuconego mu 
przestępstwa i skazał go na karę 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz 
grzywnę w wysokości 300 stawek dziennych po 20 zł każda stawka (sygn. II K 
893/20/N). 

III KK 634/25              
3 
 
Wyrok ten został zaskarżony apelacjami obrońców oskarżonego, po których 
rozpoznaniu został utrzymany w mocy orzeczeniem sądu odwoławczego. Od tego 
orzeczenia została wniesiona kasacja, która w związku z zaistnieniem na etapie 
postępowania odwoławczego nienależytej obsady składu sądu odwoławczego, 
została uwzględniona, a wyrok tego sądu został uchylony i sprawa została 
przekazana do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 
Sąd Okręgowy w Krakowie, po ponownym rozpoznaniu apelacji obrońców 
oskarżonego, wydał w dniu 13 czerwca 2025 r. wyrok (sygn. IV Ka 1180/24) mocą, 
którego zmienił rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji w zakresie opisu czynu i 
podstawy wymiaru kary, utrzymując je w pozostałym zakresie w mocy.  
Od tego wyroku kasację wniósł obrońca skazanego.  
W kasacji podniósł zarzut nienależytej obsady składu sądu odwoławczego 
oraz zarzuty dotyczące nierzetelnej kontroli odwoławczej przez dokonanie pobieżnej 
kontroli orzeczenia pierwszoinstancyjnego, bez odwołania się do istotnych dowodów 
istniejących w sprawie, których uwzględnienie powinno prowadzić do odmiennych 
wniosków w zakresie popełnienia przez skazanego przypisanego mu przestępstwa. 
W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy 
sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. 
Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście 
bezzasadnej. 
W toku przewodu kasacyjnego, po poinformowaniu stron o możliwości 
zaistnienia na etapie postępowania przez sądem pierwszej instancji bezwzględnego 
powodu odwoławczego z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 3 i 4 k.p.k., 
obrońca oskarżonego, jak też prokurator wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i 
zmienionego nim wyroku sądu pierwszej instancji. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Analiza akt postępowania sądowego doprowadziła Sąd Najwyższy do 
stwierdzenia zaistnienia - na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji - 
bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. 
Z przedstawionego rysu historycznego przebiegu rozprawy głównej wynika, 
że na pierwszym terminie rozprawy sąd powziął uzasadnione wątpliwości co do 
poczytalności oskarżonego tempore crminis i dopuścił dowód z opinii biegłych 

III KK 634/25              
4 
 
lekarzy psychiatrów. Dopuszczenie dowodu z opinii wskazanych biegłych o stanie 
zdrowia psychicznego oskarżonego jest równoznaczne z istnieniem „uzasadnionej 
wątpliwości” co do jego poczytalności i powoduje z mocy art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. 
z art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. obligatoryjną obronę.  
Jednakże w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że z uwagi na 
wyraźną stylistykę art. 79 § 4 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym od 1.07.2015 r. 
obrona obligatoryjna ustaje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia, że 
udział obrońcy nie jest obowiązkowy (por. wyroki SN : z 16.01.2018 r., V KK 450/17, 
z 19.07.2023 r., III KK 628/22, z 20.07.2023 r., I KK 390/22, z 11.09.2025 r., III KK 
291/25). Jeżeli sąd nie wydał wskazanego postanowienia, to mimo, że biegli lekarze 
psychiatrzy nie stwierdzili okoliczności o której mowa w art. 79 § 3 k.p.k. obrona ma 
nadal charakter obligatoryjny, Nieobecność w takiej sytuacji obrońcy na rozprawie 
przed sądem pierwszej instancji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, o 
której mowa w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., przy czym nie ma znaczenia, czy obrońca 
był wyznaczony z urzędu, czy też ustanowiony z wyboru.  
W analizowanym kontekście podnieść również należało, że dokonanie przez 
sąd pierwszej instancji w dniu 6 czerwca 2022 r. - w toku postępowania 
jurysdykcyjnego - określonej czynności procesowej odnośnie do nowych dowodów, 
które ujawniono w sprawie, wskazuje jednoznacznie, iż były to czynności dowodowe 
w fazie rozprawy głównej. Nie był to zatem etap ogłoszenia wyroku, mimo tego, że 
we wskazanym dniu został on ogłoszony (fakt ten został odnotowany w protokole 
rozprawy z dnia wydania wyroku, a nadto w tym dokumencie procesowym pod 
tytułem protokół rozprawy umieszczono w nawiasie zapis „ ogłoszenie wyroku”). 
Zatem w tej sprawie, jak to stwierdzono na wstępie rozważań zaistniała 
bezwzględna przyczyna odwoławcza wskazana w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. 
W tej sytuacji - na podstawie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. pozostającego w związku z 
treścią art. 79 § 3 i 4 k.p.k. - należało uchylić zaskarżony wyrok i zmieniony nim wyrok 
sądu pierwszej instancji i sprawę przekazać temu sądowi do ponownego rozpoznania. 
Mając na uwadze treść art. 436 k.p.k. rozpoznanie pozostałych zarzutów kasacji 
należało uznać za bezprzedmiotowe. 
Z tych względów orzeczono jak w wyroku. 
  

III KK 634/25              
5 
 
  
Jarosław Matras        Andrzej Stępka        Marek Pietruszyński 
 
[WB] 
[r.g.]