III KK 212/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpoczęła się od wniosku S. T. do Prokuratury Rejonowej o wszczęcie postępowania przeciwko M. G. za znieważenie go epitetem „pasożyt” na korytarzu sądowym. Prokurator odmówił wszczęcia dochodzenia, uznając brak interesu społecznego w ściganiu czynu z oskarżenia prywatnego. Po utrzymaniu tej decyzji przez Prokuratora Okręgowego, S. T. wniósł prywatny akt oskarżenia. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., uznając, że koszty ponosi oskarżyciel prywatny. Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. poprzez nienależyte rozpoznanie zażalenia, w szczególności w kwestii przerwania biegu terminu przedawnienia przez złożenie wniosku do prokuratury. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Stwierdził, że pismo S. T. do prokuratury było skargą, a nie tylko zawiadomieniem, i powinno być traktowane analogicznie do skargi złożonej Policji, co przerywa bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 102 k.k. Sąd Najwyższy uchylił postanowienia obu instancji i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność prawidłowej interpretacji przepisów dotyczących przedawnienia i stanu zawisłości sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu terminu przedawnienia czynów ściganych z oskarżenia prywatnego przez złożenie wniosku do prokuratury oraz kwestia stanu zawisłości sprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji złożenia wniosku do prokuratury, a nie bezpośrednio do sądu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy złożenie przez pokrzywdzonego wniosku o wszczęcie postępowania karnego do prokuratury w sprawie o czyn ścigany z oskarżenia prywatnego przerywa bieg terminu przedawnienia karalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, złożenie takiego wniosku, który zawiera wyraźne żądanie wszczęcia postępowania, należy traktować jako skargę przerywającą bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 102 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pismo pokrzywdzonego do prokuratury, zawierające żądanie podjęcia kroków prawno-karnych, jest skargą, a nie tylko zawiadomieniem. Skarga taka, podobnie jak złożona Policji, przerywa bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 102 k.k., nawet jeśli prokurator odmówi wszczęcia postępowania z urzędu i nie przekaże sprawy sądowi.
Jakie skutki procesowe wywołuje złożenie przez pokrzywdzonego skargi do prokuratury w sprawie o czyn ścigany z oskarżenia prywatnego, w kontekście stanu zawisłości sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Złożenie skargi do prokuratury przerywa bieg terminu przedawnienia, ale nie powoduje stanu zawisłości sprawy w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., dopóki sprawa nie zostanie formalnie wszczęta przez sąd.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił skutki materialnoprawne (przedawnienie) od procesowych (zawisłość sprawy). Skarga złożona prokuratorowi przerywa przedawnienie, ale stan zawisłości sprawy powstaje dopiero z momentem wniesienia aktu oskarżenia lub skargi do sądu. Prokurator ani Policja nie są właściwi do badania przesłanki lis pendens.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zażalenie oskarżyciela prywatnego, który zarzucił stosowanie podwójnych standardów i błędną interpretację przepisów dotyczących przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy naruszył art. 433 § 2 k.p.k. poprzez nienależyte rozpoznanie zażalenia, nie ustosunkowując się do wszystkich zarzutów i nie wykazując argumentów, dlaczego zostały uznane za bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy nie poddał weryfikacji ustaleń sądu pierwszej instancji i nie odniósł się do argumentacji skarżącego dotyczącej interpretacji przepisów o przedawnieniu, powołując się na nieprawidłowo odczytaną uchwałę Sądu Najwyższego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| S. T. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel prywatny |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | instytucja | skarżący (kasacja) |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 216 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy czynu znieważenia.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów zażalenia.
k.k. art. 101 § § 2
Kodeks karny
Termin przedawnienia karalności przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego.
k.k. art. 102
Kodeks karny
Przedłużenie terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania.
k.p.k. art. 488 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Możliwość złożenia skargi Policji w sprawie o czyn ścigany z oskarżenia prywatnego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia postępowania z powodu braku interesu społecznego w ściganiu z urzędu czynu ściganego z oskarżenia prywatnego.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
Dodatkowa podstawa umorzenia wskazana przez Prokuratora Okręgowego.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wymóg rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów w uzasadnieniu orzeczenia.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka procesowa negatywna - stan zawisłości sprawy.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy.
k.p.k. art. 442 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Związanie Sądu Najwyższego zapatrywaniami prawnymi sądu niższej instancji.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.
Prawo o prokuraturze art. 2
Ustawa Prawo o prokuraturze
Zadania prokuratury w ściganiu przestępstw i strzeżeniu praworządności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania do prokuratury w sprawie o czyn ścigany z oskarżenia prywatnego przerywa bieg terminu przedawnienia. • Sąd odwoławczy naruszył obowiązek rozpoznania zarzutów zażalenia. • Pismo pokrzywdzonego do prokuratury miało charakter skargi, a nie tylko zawiadomienia.
Godne uwagi sformułowania
„wniosek o wszczęcie postępowania przeciwko M. G.” • „wyzwał” go na korytarzu sądowym w obecności wielu osób, używając epitetu „pasożyt” • „pasożyt” • „kroków prawno – karnych wobec w/w” • „stosowanie podwójnych standardów” • „nie pomijania żadnego zarzutu podniesionego w środku odwoławczym” • „rzetelnego ustosunkowania się do każdego z zarzutów” • „pismo, jakie w dniu 25 września 2014 r. S. T. złożył w Prokuraturze Rejonowej w B., było li tylko zawiadomieniem o przestępstwie” • „nie było wyłącznie oświadczeniem wiedzy, a tylko taka sytuacja pozwalałaby potraktować je jako tzw. „czyste” zawiadomienie o przestępstwie” • „zawierało wszak bardzo wyraźne oświadczenie woli, a mówiąc ściślej wniosek o przeprowadzenie postępowania zmierzającego do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej” • „wniosek o podjęcie kroków prawno-karnych wobec w/w. Jestem osobą niepełnosprawną, nie zasłużyłem na takie działanie słowne M. G. pod moim adresem” • „wnoszę o objęcie ściganiem z urzędu M. G. za to, że w dniu 26 maja 2014 r. w Sądzie Rejonowym powiedział do mnie pasożycie” • „wnoszę o podjęcie działań zgodnych z prawem” • „skargę, którą - co na gruncie przedmiotowej sprawy najistotniejsze - należy traktować, co do skutków jakie wywołuje, identycznie jak skargę składaną Policji w trybie art. 488 § 1 k.p.k.” • „nie można również zapominać, że prokuratura - także i dziś, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. […]
Skład orzekający
Stanisław Zabłocki
przewodniczący-sprawozdawca
Rafał Malarski
członek
Jacek Błaszczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu terminu przedawnienia czynów ściganych z oskarżenia prywatnego przez złożenie wniosku do prokuratury oraz kwestia stanu zawisłości sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji złożenia wniosku do prokuratury, a nie bezpośrednio do sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z przedawnieniem karalności w sprawach o znieważenie, gdzie kluczowe jest prawidłowe zinterpretowanie roli wniosku złożonego do prokuratury.
“Czy wniosek do prokuratury ratuje przed przedawnieniem zniewagi? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.