III KK 195/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II K …/14. Wyrokiem tym oskarżony M. M. został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 244a k.k. i skazany na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w szczególności art. 6 k.p.k., art. 139 § 1 k.p.k. i art. 479 § 1 k.p.k., polegające na błędnym uznaniu, że oskarżony został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, mimo iż w tym czasie był pozbawiony wolności. Sąd Najwyższy stwierdził, że doszło do rażącego naruszenia prawa M. M. do obrony, ponieważ zawiadomienie o terminie rozprawy wysłane na adres zamieszkania, które wróciło z adnotacją „nie podjęto w terminie”, nie mogło być uznane za prawidłowe doręczenie w sytuacji, gdy oskarżony przebywał w areszcie śledczym. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok zaoczny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPrawidłowe doręczanie pism procesowych oskarżonemu pozbawionemu wolności oraz przesłanki wydania wyroku zaocznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji pozbawienia wolności oskarżonego i procedury doręczeń w postępowaniu karnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy poprzez awizowanie, gdy oskarżony jest pozbawiony wolności, spełnia wymogi prawidłowego powiadomienia i pozwala na wydanie wyroku zaocznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy na adres zamieszkania, które wróciło z adnotacją „nie podjęto w terminie”, nie spełnia wymogu należytego powiadomienia o terminie czynności procesowej, w której oskarżony miał prawo uczestniczyć, jeśli w tym czasie był pozbawiony wolności. Nie daje to podstaw do zastosowania instytucji wyroku zaocznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że fakt pozbawienia wolności przez oskarżonego uniemożliwia prawidłowe doręczenie zawiadomienia o rozprawie na adres zamieszkania, nawet po dwukrotnym awizowaniu. Brak prawidłowego powiadomienia narusza prawo do obrony i uniemożliwia wydanie wyroku zaocznego.
Czy sąd może orzekać wyrokiem zaocznym, gdy oskarżony nie miał obrońcy i nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzekanie wyrokiem zaocznym jest wykluczone, gdy oskarżony nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, a nie miał obrońcy.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 479 § 1 k.p.k., orzeczenie wyrokiem zaocznym było możliwe tylko w sytuacji, gdy prawidłowo powiadomiony obrońca nie stawił się, lub gdy oskarżony nie miał obrońcy i nie usprawiedliwił niestawiennictwa. W przypadku braku prawidłowego powiadomienia oskarżonego, wydanie wyroku zaocznego jest niedopuszczalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 244a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 139 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 479 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 72 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 49 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 626 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 2 § ust. 1 pkt 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony był pozbawiony wolności w czasie, gdy wysłano mu zawiadomienie o rozprawie, co uniemożliwiło mu prawidłowe powiadomienie i skorzystanie z prawa do obrony. • Doręczenie zawiadomienia o rozprawie na adres zamieszkania, które wróciło z adnotacją „nie podjęto w terminie”, nie było skuteczne w sytuacji, gdy oskarżony przebywał w areszcie. • Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do wydania wyroku zaocznego, gdyż nie zostały spełnione przesłanki procesowe.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie prawa M. M. do obrony • pozbawienie go możliwości osobistego udziału w rozprawie głównej na skutek błędnego przyjęcia, że został on prawidłowo poinformowany o jej terminie i miejscu • nie spełniało wymogu należytego powiadomienia o terminie czynności procesowej • nie dawało dostatecznych podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 139 § 1 k.p.k.
Skład orzekający
Józef Dołhy
przewodniczący
Józef Szewczyk
sprawozdawca
Dariusz Świecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe doręczanie pism procesowych oskarżonemu pozbawionemu wolności oraz przesłanki wydania wyroku zaocznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pozbawienia wolności oskarżonego i procedury doręczeń w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie prawa do obrony i prawidłowego doręczania pism procesowych, nawet w pozornie rutynowych sytuacjach. Ilustruje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.
“Pozbawiony wolności, a skazany zaocznie? Sąd Najwyższy prostuje błąd proceduralny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.